BELİRLENİMCİLİĞE KARŞI ÖZGÜR İRADE: EPIKUROS'UN ÖZGÜR İRADE ÖĞRETİSİNİN ARKA PLANI

Ceyda Üstünel

doi:10.46931/aran.817661

BELİRLENİMCİLİĞE KARŞI ÖZGÜR İRADE: EPIKUROS'UN ÖZGÜR İRADE ÖĞRETİSİNİN ARKA PLANI

Öz

Hellenistik dönemin önemli filozoflarından biri olan Epikuros (M.Ö. 431-270) evren tasarımını Demokritos’un atom teorisi üzerine kurar. Öğretiye göre, makro düzeyde gördüğümüz varlıklar sonsuz boşlukta devinen atomların, belirsiz bir zamanda, belirsiz bir yerde ve nadiren meydana getirdikleri sapmaların sonucu olarak oluşmaktadır. Belirlenimcilik ilkesine dayandırdığı bu evren tasarımında herhangi bir dış müdahale söz konusu değildir. Buna karşın filozof, insanın seçim özgürlüğüne sahip olduğuna da inanmaktadır. Bu noktada, belirlenimcilik ilkesinin özgür irade karşısında gücünü zayıflatarak insanoğlunun davranışlarının kendi seçimleri üzerinden ilerlediğinin altını çizer. Peki bu nasıl olmaktadır? Bu makale, fizik öğretisini atom teorisi üzerine kuran Epikuros’un özgür iradeyi belirlenimcilik ilkesiyle nasıl uyumlu hale getirdiğini irdelemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Bailey C., ed., The Greek Atomists and Epicurus, (United States of America: Russell&Russell, 1964.
Bobzien S., “Did Epicurus Discover The free Will Problem?”, D. Sedley (ed.), Oxford Studies in Ancient Philosophy Volume XIX, 2000.
Cic. Fat., Cicero, On The Orator Book I, On Fate, Stoic Paradoxes, Divisions of Oratory, Translated by Harris Rackham, Cambridge MA: Harvard University Press, 1992.
Cic. Fin., Cicero, De Finibus Bonorum et Malorum, Translated by Harris Rackham, Cambridge MA: Harvard University Press, 1951.
Laertios, Ünlü Filozofların Yaşamları ve Öğretileri, çev. Candan Şentuna, İstanbul: YKY Yayınları, 2003.
Englert W. E., “Aristotle and Epicurus On Voluntary Action”, PhD diss., University of Stanford, 1981.
Englert W. E., “Epicurus on Swerve and Voluntary Action”, OSAP/8 (1990), 275-91.
Hadot P., İlkçağ Felsefesi Nedir?, (tr.) Munda Cedden, Ankara: Dost Kitabevi Yayınları, 2011.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ceyda Üstünel ^*
0000-0003-3006-9300
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

3 Kasım 2020

Kabul Tarihi

18 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 14 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.46931/aran.817661

IZ

https://izlik.org/JA62GG33NC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Üstünel, C. (2020). BELİRLENİMCİLİĞE KARŞI ÖZGÜR İRADE: EPIKUROS’UN ÖZGÜR İRADE ÖĞRETİSİNİN ARKA PLANI. Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri, 14(2), 343-360. https://doi.org/10.46931/aran.817661

AMA

1.Üstünel C. BELİRLENİMCİLİĞE KARŞI ÖZGÜR İRADE: EPIKUROS’UN ÖZGÜR İRADE ÖĞRETİSİNİN ARKA PLANI. ArAn. 2020;14(2):343-360. doi:10.46931/aran.817661

Chicago

Üstünel, Ceyda. 2020. “BELİRLENİMCİLİĞE KARŞI ÖZGÜR İRADE: EPIKUROS’UN ÖZGÜR İRADE ÖĞRETİSİNİN ARKA PLANI”. Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri 14 (2): 343-60. https://doi.org/10.46931/aran.817661.

EndNote

Üstünel C (01 Aralık 2020) BELİRLENİMCİLİĞE KARŞI ÖZGÜR İRADE: EPIKUROS’UN ÖZGÜR İRADE ÖĞRETİSİNİN ARKA PLANI. Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri 14 2 343–360.

IEEE

[1]C. Üstünel, “BELİRLENİMCİLİĞE KARŞI ÖZGÜR İRADE: EPIKUROS’UN ÖZGÜR İRADE ÖĞRETİSİNİN ARKA PLANI”, ArAn, c. 14, sy 2, ss. 343–360, Ara. 2020, doi: 10.46931/aran.817661.

ISNAD

Üstünel, Ceyda. “BELİRLENİMCİLİĞE KARŞI ÖZGÜR İRADE: EPIKUROS’UN ÖZGÜR İRADE ÖĞRETİSİNİN ARKA PLANI”. Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri 14/2 (01 Aralık 2020): 343-360. https://doi.org/10.46931/aran.817661.

JAMA

1.Üstünel C. BELİRLENİMCİLİĞE KARŞI ÖZGÜR İRADE: EPIKUROS’UN ÖZGÜR İRADE ÖĞRETİSİNİN ARKA PLANI. ArAn. 2020;14:343–360.

MLA

Üstünel, Ceyda. “BELİRLENİMCİLİĞE KARŞI ÖZGÜR İRADE: EPIKUROS’UN ÖZGÜR İRADE ÖĞRETİSİNİN ARKA PLANI”. Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri, c. 14, sy 2, Aralık 2020, ss. 343-60, doi:10.46931/aran.817661.

Vancouver

1.Ceyda Üstünel. BELİRLENİMCİLİĞE KARŞI ÖZGÜR İRADE: EPIKUROS’UN ÖZGÜR İRADE ÖĞRETİSİNİN ARKA PLANI. ArAn. 01 Aralık 2020;14(2):343-60. doi:10.46931/aran.817661