Afyonkarahisar’ın İğdeli ve Çatkuyu Köyü Camilerinde Bulunan Düz Dokuma Yaygılar

Ülkü Küçükkurt

doi:10.34242/akmbaris.2019.20

Afyonkarahisar’ın İğdeli ve Çatkuyu Köyü Camilerinde Bulunan Düz Dokuma Yaygılar

Abstract

Yörük kültüründe önemli bir yere sahip olan düz dokuma yaygılar gerek renkleri gerekse motifleriyle her zaman dikkat çekmiştir. Zorunlu iskan yasasıyla Karatekeli yörüklerinin bir kolu Afyonkarahisar’ın Sinanpaşa ilçesi Çatkuyu ve İğdeli köyünü kurarak yerleşik hayata geçmiştir. Maalesef son yıllarda şehre yoğun göçün yaşanmasıyla hane sayılarının oldukça azaldığı bu iki köyde, yaklaşık 30 yıldır düz dokuma yaygıları üretilmemektedir. İki köyde de yaptığım alan araştırmasında yöreye ait düz dokuma yaygı örneklerini İğdeli Köyü Camii ve Çatkuyu Köyü Camisinde bulabildim. Teknik, iplik kalitesi, renk ve motif çeşitliliği bakımından oldukça zengin olan, bende hayranlık uyandıran bu düz dokuma yaygılarının günümüzde dokunmaması oldukça üzücü. Teknik olarak daha çok zili, cicim ve ilikli kilim dokunmuş. İki yörenin de düz dokuma yaygılarının atkısı çözgüsü ve motif iplerinin oldukça ince ve kirmanda eğrilmiş yün ipi olduğunu tespit ettim. Buna bağlı olarak atkı ve çözgünün sıklığı da oldukça yüksek. Renklerde turuncu, kırmızı, mavi, yeşil, kahverengi, beyaz dengeli bir şekilde kullanılmış. Motifler de oldukça çeşitlilik göstermekte. Koç boynuzlu, it ayağı, keklik ayağı, kutulu, kutu kapağı, enikli tahta, pıtraklı, çakmak, dokuz göbek, göz, sandıklı, tay kulağı, kirmanlı tay kulağı, mızraklı bu motiflerden bazılarıdır.

Keywords

İğdeli köyü,Çatkuyu köyü,Afyonkarahisar,Karatekeli,kilim

References

Acar Balpınar, Belkıs, Kilim, Cicim, Zili, Sumak, Türk Düz Dokuma Yaygıları, İstanbul: Eren Yayınları.
Deniz, Bekir (1998), “Ayvacık(Çanakkale) Yöresi Düz Dokuma Yaygıları (Kilim-Cicim-Zili)”, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayını:169, 159 S.
Deniz, Bekir, Ürer, Harun (2010), “Selçuk (İzmir) Civarında Yaşayan Tekeli Yörüklerinde Halı ve Düz Dokuma Yaygılar, http://www.benimblog.com/tekeli/12647/ Sel%C7UK
Gönçer, Süleyman (1971), Afyon İli Tarihi, Cilt:1, İzmir: Karınca Matbaacılık ve Ticaret Kollektif Şirketi, 400 S.
Karazeybek, Mustafa (2004), “ Osmanlılar Döneminde Afyonkarahisar”, Anadolu’nun Kilidi Afyon, T.C. Afyon Valiliği Yayın No: 21, Afyon: Semih Ofset Matbaacılık Ltd.Ştd, s.76-112
Seyirci, Musa (1994), “Afyonkarahisar Yörükleri”, Kültür ve Sanat 21, Afyonkarahisar Özel Sayısı, Afyon: Türkiye İş Bankası Yayını,s.48
Yüksel, İbrahim (2004), “Afyonkarahisar Folklorunun Genel Özellikleri”, Anadolu’nun Kilidi Afyon, T.C. Afyon Valiliği Yayın No: 21, Afyon: Semih Ofset Matbaacılık Ltd.Ştd, s. 405-410
Kaynak Kişiler

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Ülkü Küçükkurt ^* This is me

Publication Date

November 10, 2011

Submission Date

February 15, 2011

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2011 Number: 6

DOI

https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.20

IZ

https://izlik.org/JA69FP34PU

Cite

RIS / Bibtex

APA

Küçükkurt, Ü. (2011). Afyonkarahisar’ın İğdeli ve Çatkuyu Köyü Camilerinde Bulunan Düz Dokuma Yaygılar. Arış Dergisi, 6, 76-83. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.20

AMA

1.Küçükkurt Ü. Afyonkarahisar’ın İğdeli ve Çatkuyu Köyü Camilerinde Bulunan Düz Dokuma Yaygılar. Arış Dergisi. 2011;(6):76-83. doi:10.34242/akmbaris.2019.20

Chicago

Küçükkurt, Ülkü. 2011. “Afyonkarahisar’ın İğdeli Ve Çatkuyu Köyü Camilerinde Bulunan Düz Dokuma Yaygılar”. Arış Dergisi, nos. 6: 76-83. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.20.

EndNote

Küçükkurt Ü (November 1, 2011) Afyonkarahisar’ın İğdeli ve Çatkuyu Köyü Camilerinde Bulunan Düz Dokuma Yaygılar. Arış Dergisi 6 76–83.

IEEE

[1]Ü. Küçükkurt, “Afyonkarahisar’ın İğdeli ve Çatkuyu Köyü Camilerinde Bulunan Düz Dokuma Yaygılar”, Arış Dergisi, no. 6, pp. 76–83, Nov. 2011, doi: 10.34242/akmbaris.2019.20.

ISNAD

Küçükkurt, Ülkü. “Afyonkarahisar’ın İğdeli Ve Çatkuyu Köyü Camilerinde Bulunan Düz Dokuma Yaygılar”. Arış Dergisi. 6 (November 1, 2011): 76-83. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.20.

JAMA

1.Küçükkurt Ü. Afyonkarahisar’ın İğdeli ve Çatkuyu Köyü Camilerinde Bulunan Düz Dokuma Yaygılar. Arış Dergisi. 2011;:76–83.

MLA

Küçükkurt, Ülkü. “Afyonkarahisar’ın İğdeli Ve Çatkuyu Köyü Camilerinde Bulunan Düz Dokuma Yaygılar”. Arış Dergisi, no. 6, Nov. 2011, pp. 76-83, doi:10.34242/akmbaris.2019.20.

Vancouver

1.Ülkü Küçükkurt. Afyonkarahisar’ın İğdeli ve Çatkuyu Köyü Camilerinde Bulunan Düz Dokuma Yaygılar. Arış Dergisi. 2011 Nov. 1;(6):76-83. doi:10.34242/akmbaris.2019.20