ANTALYA’DA BİR YÖRÜK GELENEĞİ: İHRAM

Ferah Şavkar

doi:10.34242/akmbaris.2020.135

ANTALYA’DA BİR YÖRÜK GELENEĞİ: İHRAM

Abstract

Tarih boyunca önemli medeniyetlere ev sahipliği yapmış Anadolu’da, dokumacılık çok gelişmiştir. Dokumaların oluşmasında kültür, yaşam koşulları ve iklim önemli role sahiptir. Anadolu’nun güneyinde uzanan sıradağlar, yükseltinin kısa mesafelerde değişmesine buda birbirinden farklı iklim değerlerinin görünmesine sebep olmuştur. Anadolu coğrafyasında, yaşamını mevsimlere göre yer değiştirerek geçiren ve bu hareketliliği bir yaşam biçimi olarak benimsemiş insan topluluklarına “Yörük” denilmektedir. Yörüklerde küçükbaş hayvancılığa bağlı bir yaşamın sürdürüldüğü düşünüldüğünde, yünün değerlendirilmesi bakımından da dokuma üretimi vazgeçilmez olmaktadır. Antalya ili Kumluca ilçesinde yaşayan Yörüklerde yöresel usullerle koyun veya deve yününden elde edilen ipliklerle dokunan, çeyiz, seccade, ölümlük, göç sırasında yük örtüsü, çadırlardaki yüklük ya da çuvalların üzerini örtmek için kullandıkları, iki ya da üç parça şeklinde dokunup daha sonra dikilen ihramlar bulunmaktadır. Günümüzde Yörükler göçebeliği bırakmış, geçim kaynağı olarak tarım ve seracılığa yönelmiş ve dokumacılığı terk etmişlerdir. Daha önceleri Yörük kültürünün sürdürüldüğü bölgede, bu yaşam biçimine uygun olarak üretilen ve kullanılan ihramların tanıtılması amaçlanmıştır. Çalışmada alan araştırmasından elde edilen verilerden yola çıkarak bu dokumaların teknik, renk ve kompozisyon nitelikleri üzerinde durulmuştur.

Keywords

Antalya,Kumluca,Yörük,İhram,Kızılihram,Dokuma

References

Ak, Mehmet (2017). “Yörüklerde Kadın”, The Journal of Academic Social Science Studies, 58:307-336.
Ak, Mehmet (2018). “Anamas Yaylaları ve Yörükler”, Asya’dan Avrupa’ya Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 6:1-6.
Akan, Meral (2016). “Anadolu Yörük Yaşamında Dokuma Geleneği”, Kalemisi, C.4, S.7, s.39-58.
Atlıhan, Şerife (1999). “Batı Anadolu’da Yaşayan Yörüklerde Heybe ve Torba Dokumalar”, Erdem, Halı Özel Sayısı I, 10 (28), 35-45.
Deniz, Bekir (1994). “Anadolu-Türk Dokuma Sanatında Cicim”, Sanat Tarihi Dergisi, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayını, C.7, S.7, s. 59–73.
Ekşi, Mert ve Akdağ, Sümeyya (2017). “Antalya Kumluca’nın Geleneksel Yaşam Terimleri ve Kültürel Peyzaj Açısından Değerlendirilmesi”, Avrasya Terim Dergisi, 5 (2): 40-51.
Erdek, İbrahim (2017). Kütahya Karakeçili Yörüklerinin Havsız Kirkitli Dokumaları, Yayınlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İstanbul.
Hidayetoğlu, H. Melek (2014). “Sarayönü Çeşmelisebil Yörüklerinde Dokuma Geleneği”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Yayınları: 8: 231-246.

Ölmez, Filiz Nurhan (2011). “Saçıkara Yörüklerinde Yaşayan Dokumalar”, ART-E Sanat Dergisi, 7:1-25
Ölmez, Filiz Nurhan ve Aydoğan, Emel (2008). “Yurtpınar (Antalya) Dokumaları”, 38. ICANAS Kongresi Bildiriler-Maddi Kültür, II. Cilt, T.C. Başbakanlık Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanlığı Yayınları, 903-925.
Sarı, Cemali ve Tepeli Yusuf (2012). “Türk Kültür Coğrafyasında Yerleşme Adları: Teke Yöresi Örneği”. Karadeniz Araştırmaları Dergisi, 35:161-179.
Soytekin, Nuran (2016). Kumluca İlçesi Kültürü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yakın Doğu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Lefkoşa.
Tuztaş, Ayşe Hilal (2005). Günümüzde Isparta’da Yaşayan Yörüklerin Siyasi ve Kültür Tarihleri, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Türk Dil Kurumu Sözlükleri, https://sozluk.gov.tr/, erişim tarihi: 22 Aralık 2019.
Zaimoğlu, Ömer ve Çatalkaya, Ebru (2013). “Antalya Kumluca Kızılihram Dokumaları”, Materials of International Scientific-Practical Conference Cultural and Intellectual Ability of Art In Vocational Education, 358-363.
KAYNAK KİŞİLER Fatma Cabbar, Belen Köyü, 75 Yaşında Ayşe Gökkaya, Sarıcasu Köyü, 93 Yaşında Hanife Adanalı, Salur Köyü, 60 Yaşında Nilüfer Şavkar, Kumluca, 58 Yaşında Osman Sarıağaçlı, Çayiçi Köyü 85 Yaşında Ramazan Kızılkaya, Sarıcasu Köyü, 70 Yaşında Uykuya Sarıağaçlı, Çayiçi Köyü 80 Yaşında

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Ferah Şavkar This is me
0000-0002-9298-4443
Türkiye

Publication Date

June 25, 2020

Submission Date

February 4, 2020

Acceptance Date

June 1, 2020

Published in Issue

Year 2020 Number: 16

DOI

https://doi.org/10.34242/akmbaris.2020.135

IZ

https://izlik.org/JA29SZ77XU

Cite

RIS / Bibtex

APA

Şavkar, F. (2020). ANTALYA’DA BİR YÖRÜK GELENEĞİ: İHRAM. Arış Dergisi, 16, 78-89. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2020.135

AMA

1.Şavkar F. ANTALYA’DA BİR YÖRÜK GELENEĞİ: İHRAM. Arış Dergisi. 2020;(16):78-89. doi:10.34242/akmbaris.2020.135

Chicago

Şavkar, Ferah. 2020. “ANTALYA’DA BİR YÖRÜK GELENEĞİ: İHRAM”. Arış Dergisi, nos. 16: 78-89. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2020.135.

EndNote

Şavkar F (June 1, 2020) ANTALYA’DA BİR YÖRÜK GELENEĞİ: İHRAM. Arış Dergisi 16 78–89.

IEEE

[1]F. Şavkar, “ANTALYA’DA BİR YÖRÜK GELENEĞİ: İHRAM”, Arış Dergisi, no. 16, pp. 78–89, June 2020, doi: 10.34242/akmbaris.2020.135.

ISNAD

Şavkar, Ferah. “ANTALYA’DA BİR YÖRÜK GELENEĞİ: İHRAM”. Arış Dergisi. 16 (June 1, 2020): 78-89. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2020.135.

JAMA

1.Şavkar F. ANTALYA’DA BİR YÖRÜK GELENEĞİ: İHRAM. Arış Dergisi. 2020;:78–89.

MLA

Şavkar, Ferah. “ANTALYA’DA BİR YÖRÜK GELENEĞİ: İHRAM”. Arış Dergisi, no. 16, June 2020, pp. 78-89, doi:10.34242/akmbaris.2020.135.

Vancouver

1.Ferah Şavkar. ANTALYA’DA BİR YÖRÜK GELENEĞİ: İHRAM. Arış Dergisi. 2020 Jun. 1;(16):78-89. doi:10.34242/akmbaris.2020.135