Research Article
PDF EndNote BibTex RIS Cite

ÇORUM’UN BAZI KÖYLERİNDE ÜRETİLEN KIL DOKUMA ÖRNEKLERİ

Year 2019, Issue 14, 65 - 77, 25.06.2019
https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.123

Abstract

Kültürel mirasımızın görsel temelleri olan dokumalar; Anadolu’nun birçok il, ilçe ve köylerinde farklı renk, motif ve kullanım amacına yönelik değişik şekillerde karşımıza çıkmaktadır. Yaşanılan yörede farklılıklar gösteren hammadde renklerde, motiflerde ve kullanım amacında belirleyici olan ana etkendir. Hayvancılığın gelişmiş olması dokumacılığın yapılma amacı için ayrı bir olumlu unsurdur. Hayvanların etinden sütünden yararlanıldığı kadar yün ve kılından da fayda sağlanmıştır. Renk ve motif bakımından zengin dokumaların yanında kıl dokumalar Anadolu’da azımsanmayacak kadar geniş bir yere sahiptir. Diğer dokuma türlerine göre daha sade, sınırlı renk alternatifi ve fonksiyonel olmaları bakımından değişkendir. Çorum ili genelinde yapılan alan araştırması sonucunda köylerde günümüzde yapımı devam etmemektedir. Fakat elde var olan kıl dokumalar hala kullanılmaktadır. Bu makalede, Çorum ilinin bazı köylerinde örneklerine ulaşılan kıl dokumalar renk, motif, hammadde ve kullanım amacı dikkate alınarak incelenmiştir. İncelenen 10 adet örnek de çoğunlukla kılın doğal rengi, zemini belirli aralıklarla bölen çubuk motifi, kenar temizleme tekniği olarak saç örgüsü ve saçak bırakma teknikleri uygulanmıştır. Kullanım amacı bakımından; azık ve pazar heybesi, torba, yer yaygısı, yufka mendili, sofra bezi, iş önlüğü, çadır örtüsü ve hububat çuvalı olarak çeşitlidir. 

References

  • Atlıhan, Şerife (1992). “Güney-Batı Anadolu’da Karacadır”, Kültür-Sanat, Sayı:15, Eylül, s. 49-50.
  • Deniz, Bekir (2000). “Türk Dünyasında Halı ve Düz Dokuma Yaygıları”, Ankara: A.K.M yayınları, s. 85-86
  • Dulkadir, Hilmi (1997). “İçel’de Son Yörükler Sarıkeçililer”, Mersin: İçel Valiliği Yayınları:3, s. 83
  • Eliçin, Ayhan ve diğer. (2000). “Kıl Keçilerinden Elde Edilen Üst-Alt Kılların Bazı Fiziksel Özellikleri ile Kullanım Şekilleri”, s. 37, Ankara.
  • Eren, Naci (1976). “Yörük Çuvalları”, Türkiye’miz, 6(18), s.27.
  • Önder, Mehmet (1995). “Antika Ve Eski Eserler Kılavuzu”, Ankara: Türkiye İş Bankası Yayınları, s. 56.
  • Gerçek, Günay (1982). “Eskişehir ve Civarı Cicim ve Sili Dokumacılığı”, Türk Etnografya Dergisi, S.XVII, s. 40.
  • Gürdal, Mustafa (1976). “Antalya Yörükleri”, İstanbul: Türk Etnografya Dergisi, Sayı: XV, s. 66
  • Kayıpmaz, Fahrettin ve Kayıpmaz, Naciye (1993), “Isparta Çevresi Yörük Kilimleri”, Türkiye’miz, 23 (69), s. 36.
  • Kutlu, Muhtar (1987). “Doğu Anadolu Göçer Topluluklarında Karaçadır”, III. Milletlerarası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Cilt V, Maddi Kültür, s. 329.
  • 1- Zeliha Aksoy, 19.04.2018 (Osmancık ilçesi Başpınar köyü, ev hanımı)
  • 2- Emine Savaksız, 19.04.2018 (Osmancık ilçesi Fındıcak köyü, ev hanımı)
  • 3- Ayşe Tuncay, 19.04.2018 (Osmancık ilçesi Başpınar köyü, ev hanımı)
  • 4- Safiye Aksoy, 19.04.2018 (Osmancık ilçesi Başpınar köyü, ev hanımı)
  • 5- Firdevs Bağcı, 21.04.2018 (Dodurga ilçesi Ayva köyü, ev hanımı)
  • 6- Zeynep Erdoğan, 21.04.2018 (Dodurga ilçesi Ayva köyü, ev hanımı)
  • 7- Hüseyin Biçer, 21.04.2018 (Dodurga ilçesi Yeniköy, emekli)
  • 8- Mehmet Oduncu, 23.04.2018 (Laçin ilçesi Narlıköy, emekli)

Year 2019, Issue 14, 65 - 77, 25.06.2019
https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.123

Abstract

References

  • Atlıhan, Şerife (1992). “Güney-Batı Anadolu’da Karacadır”, Kültür-Sanat, Sayı:15, Eylül, s. 49-50.
  • Deniz, Bekir (2000). “Türk Dünyasında Halı ve Düz Dokuma Yaygıları”, Ankara: A.K.M yayınları, s. 85-86
  • Dulkadir, Hilmi (1997). “İçel’de Son Yörükler Sarıkeçililer”, Mersin: İçel Valiliği Yayınları:3, s. 83
  • Eliçin, Ayhan ve diğer. (2000). “Kıl Keçilerinden Elde Edilen Üst-Alt Kılların Bazı Fiziksel Özellikleri ile Kullanım Şekilleri”, s. 37, Ankara.
  • Eren, Naci (1976). “Yörük Çuvalları”, Türkiye’miz, 6(18), s.27.
  • Önder, Mehmet (1995). “Antika Ve Eski Eserler Kılavuzu”, Ankara: Türkiye İş Bankası Yayınları, s. 56.
  • Gerçek, Günay (1982). “Eskişehir ve Civarı Cicim ve Sili Dokumacılığı”, Türk Etnografya Dergisi, S.XVII, s. 40.
  • Gürdal, Mustafa (1976). “Antalya Yörükleri”, İstanbul: Türk Etnografya Dergisi, Sayı: XV, s. 66
  • Kayıpmaz, Fahrettin ve Kayıpmaz, Naciye (1993), “Isparta Çevresi Yörük Kilimleri”, Türkiye’miz, 23 (69), s. 36.
  • Kutlu, Muhtar (1987). “Doğu Anadolu Göçer Topluluklarında Karaçadır”, III. Milletlerarası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Cilt V, Maddi Kültür, s. 329.
  • 1- Zeliha Aksoy, 19.04.2018 (Osmancık ilçesi Başpınar köyü, ev hanımı)
  • 2- Emine Savaksız, 19.04.2018 (Osmancık ilçesi Fındıcak köyü, ev hanımı)
  • 3- Ayşe Tuncay, 19.04.2018 (Osmancık ilçesi Başpınar köyü, ev hanımı)
  • 4- Safiye Aksoy, 19.04.2018 (Osmancık ilçesi Başpınar köyü, ev hanımı)
  • 5- Firdevs Bağcı, 21.04.2018 (Dodurga ilçesi Ayva köyü, ev hanımı)
  • 6- Zeynep Erdoğan, 21.04.2018 (Dodurga ilçesi Ayva köyü, ev hanımı)
  • 7- Hüseyin Biçer, 21.04.2018 (Dodurga ilçesi Yeniköy, emekli)
  • 8- Mehmet Oduncu, 23.04.2018 (Laçin ilçesi Narlıköy, emekli)

Details

Primary Language Turkish
Subjects Art
Journal Section Makaleler
Authors

Begül ÖZKOCA This is me (Primary Author)
Mustafa Kemal Üniversitesi/Güzel Sanatlar Fakültesi/Geleneksel El Sanatları Bölümü
0000-0003-1614-2305
Türkiye

Publication Date June 25, 2019
Published in Issue Year 2019, Volume , Issue 14

Cite

Bibtex @research article { aris581916, journal = {Arış Dergisi}, issn = {1301-255X}, eissn = {2687-4016}, address = {Ziyabey Caddesi, No:19 06520 Balgat-Ankara, TÜRKİYE}, publisher = {Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı}, year = {2019}, number = {14}, pages = {65 - 77}, doi = {10.34242/akmbaris.2019.123}, title = {ÇORUM’UN BAZI KÖYLERİNDE ÜRETİLEN KIL DOKUMA ÖRNEKLERİ}, key = {cite}, author = {Özkoca, Begül} }
APA Özkoca, B. (2019). ÇORUM’UN BAZI KÖYLERİNDE ÜRETİLEN KIL DOKUMA ÖRNEKLERİ . Arış Dergisi , (14) , 65-77 . DOI: 10.34242/akmbaris.2019.123
MLA Özkoca, B. "ÇORUM’UN BAZI KÖYLERİNDE ÜRETİLEN KIL DOKUMA ÖRNEKLERİ" . Arış Dergisi (2019 ): 65-77 <https://dergipark.org.tr/en/pub/aris/issue/46302/581916>
Chicago Özkoca, B. "ÇORUM’UN BAZI KÖYLERİNDE ÜRETİLEN KIL DOKUMA ÖRNEKLERİ". Arış Dergisi (2019 ): 65-77
RIS TY - JOUR T1 - ÇORUM’UN BAZI KÖYLERİNDE ÜRETİLEN KIL DOKUMA ÖRNEKLERİ AU - BegülÖzkoca Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.34242/akmbaris.2019.123 DO - 10.34242/akmbaris.2019.123 T2 - Arış Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 65 EP - 77 VL - IS - 14 SN - 1301-255X-2687-4016 M3 - doi: 10.34242/akmbaris.2019.123 UR - https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.123 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Arış Dergisi ÇORUM’UN BAZI KÖYLERİNDE ÜRETİLEN KIL DOKUMA ÖRNEKLERİ %A Begül Özkoca %T ÇORUM’UN BAZI KÖYLERİNDE ÜRETİLEN KIL DOKUMA ÖRNEKLERİ %D 2019 %J Arış Dergisi %P 1301-255X-2687-4016 %V %N 14 %R doi: 10.34242/akmbaris.2019.123 %U 10.34242/akmbaris.2019.123
ISNAD Özkoca, Begül . "ÇORUM’UN BAZI KÖYLERİNDE ÜRETİLEN KIL DOKUMA ÖRNEKLERİ". Arış Dergisi / 14 (June 2019): 65-77 . https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.123
AMA Özkoca B. ÇORUM’UN BAZI KÖYLERİNDE ÜRETİLEN KIL DOKUMA ÖRNEKLERİ. Arış. 2019; (14): 65-77.
Vancouver Özkoca B. ÇORUM’UN BAZI KÖYLERİNDE ÜRETİLEN KIL DOKUMA ÖRNEKLERİ. Arış Dergisi. 2019; (14): 65-77.
IEEE B. Özkoca , "ÇORUM’UN BAZI KÖYLERİNDE ÜRETİLEN KIL DOKUMA ÖRNEKLERİ", Arış Dergisi, no. 14, pp. 65-77, Jun. 2019, doi:10.34242/akmbaris.2019.123