Research Article
PDF EndNote BibTex RIS Cite

KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ

Year 2019, Issue 15, 18 - 39, 25.12.2019
https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.126

Abstract

Halı dokumacılığı yüzyıllarca Kazakistan topraklarında yaşayan halkın sanatsal hayal gücüne yansıyan entelektüel eserlerin birikimidir. Birçok görkemli desen geliştirilerek ve yenilenerek nesil- den nesille aktarılmıştır. Kazak halı dokumacılığını anlamak için kazak motiflerini bilmek gerekir. Motif örnekleri, kazak halkının inanışlarına göre gökyüzü cisimlerini, doğa olaylarını, efsanevi olarak düşünülen hayvan simgelerini, kabile sembollerini içermektedir. Bu araştırmanın amacı; Kazakis- tan’ın Türkistan Eyaletinde bulunan geleneksel el dokuması halıların motif özelliklerini incelemektir. Araştırmada tarama yöntemi kullanılmaktadır. Bu çalışma Türkistan Eyaletinde el dokuması halı- cılık konusunda çalışmaların çok az olması, el dokuması halı geleneğinin gelecek nesillere aktarıl- ması ve yöresel kültürün evrensel kültürle buluşmasının sağlanması açısından önemlidir. Araştırma sonucunda, incelenen 20 adet Kazak el dokuması halıların oldukça büyük boyutta dokunduğu, en çok kırmızı rengin kullanıldığı, halıların %80 oranında sevgiyi ifade eden çiçek motifleri yer aldığı tespit edilmiştir.

References

  • Akpınarlı, H. Feriha (2000). “Motiflerin Dili”, Motif Dergisi, C. 6, S. 23, s.20-21.
  • Akpınarlı, H. Feriha ve Üner, İbrahim (2017).“İç Anadolu Bölgesi Halılarında Görülen Figüratif Sembol ve Motifler”, SDÜ Art-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, C. 10, S. 20. s. 630-651.
  • Deniz, Bekir (2005). “Anadolu-Türk Halı Sanatının Kaynakları”, Sanat Tarihi Dergisi, S. XIV-1, Nisan, s.79-103.
  • Tural, Sadık (1999). İlmek’e Yansıyan Şiir : Halı-Kilim, Ankara: Bilig Yayınları.
  • Yazıcıoğlu, Yahşi; Ergenekon, Cavidan ve Akpınarlı, H. Feriha (1994). “Türk ve İran Düğümü İle Dokunmuş Halıların Bazı Teknolojik Özellikleri Bakımından Birbirlerine Göre Durumları”, Tekstil & Teknik, C. 10, S. 110, s. 46-50.
  • Yeşil, Zeliha Doğan (2016). Sivas İli Divriği İlçesi Avşarcık Köyü Halılarının İncelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Geleneksel Türk Sanatları Anasanat Dalı.
  • Әлім,О.(2014).“Қазақ Халқының Кілем Тоқу Дәстүріндегі Кейбір Беймәлім Аспектілері жөнінде”, Көрнекті ғалым-этнограф, т.ғ.д., проф. Халел Арғынбаевтың 90-жылдығына арналған «ІІ Арғынбаев оқулары» атты халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференция материалдары, Құраст.: Б. Хинаят, Е.К. Рахимов; жауапты ред. А.Б. Қалыш. – Алматы: Қазақ университеті, 265-268 б. http://csmrk.kz/file-data/argynbaev-reading2014.pdf , 17.12.2018
  • Исаева, Ұ.(2010).“Қазақ тіліндегі Кілемге Қатысты Атаулардың Лексика Семантикалық Топтары”, Известия НАН РК, Серия Филологическая, №3, 88-90 б. http://nblib.library.kz/elib/library.kz/ journal/Isaeva0310.pdf , 15.12.2018
  • Қасиманов, Садық (1995). Қазақ Халқының Қол Өнері, Алматы: Қазақстан.
  • Kara Abdulvahap (2018). http://www.abdulvahapkara.com/yeni-kurulan-turkistan-eyaleti- bengu-ilde- onemli-adim/ , 12.12.2018.
  • Raimbekova Aliia (2018). https://www.aa.com.tr/tr/dunya/kazakistanda-guney-kazakistan- eyaletinin- adi-turkistan-eyaleti-olarak-degistirildi/1179026 , 12.12.2018.
  • Türk Dünyası Belediyeler Birliği (2016). http://www.tdbb.org.tr/?p=8337&lang=tr , 28.04.2018
  • Құмырзақұлы Алтынбек (2017), http://e-history.kz/kz/project/view/14?type=publicationproject&material_id=368#scontent , 28.04.2018

Year 2019, Issue 15, 18 - 39, 25.12.2019
https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.126

Abstract

References

  • Akpınarlı, H. Feriha (2000). “Motiflerin Dili”, Motif Dergisi, C. 6, S. 23, s.20-21.
  • Akpınarlı, H. Feriha ve Üner, İbrahim (2017).“İç Anadolu Bölgesi Halılarında Görülen Figüratif Sembol ve Motifler”, SDÜ Art-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, C. 10, S. 20. s. 630-651.
  • Deniz, Bekir (2005). “Anadolu-Türk Halı Sanatının Kaynakları”, Sanat Tarihi Dergisi, S. XIV-1, Nisan, s.79-103.
  • Tural, Sadık (1999). İlmek’e Yansıyan Şiir : Halı-Kilim, Ankara: Bilig Yayınları.
  • Yazıcıoğlu, Yahşi; Ergenekon, Cavidan ve Akpınarlı, H. Feriha (1994). “Türk ve İran Düğümü İle Dokunmuş Halıların Bazı Teknolojik Özellikleri Bakımından Birbirlerine Göre Durumları”, Tekstil & Teknik, C. 10, S. 110, s. 46-50.
  • Yeşil, Zeliha Doğan (2016). Sivas İli Divriği İlçesi Avşarcık Köyü Halılarının İncelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Geleneksel Türk Sanatları Anasanat Dalı.
  • Әлім,О.(2014).“Қазақ Халқының Кілем Тоқу Дәстүріндегі Кейбір Беймәлім Аспектілері жөнінде”, Көрнекті ғалым-этнограф, т.ғ.д., проф. Халел Арғынбаевтың 90-жылдығына арналған «ІІ Арғынбаев оқулары» атты халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференция материалдары, Құраст.: Б. Хинаят, Е.К. Рахимов; жауапты ред. А.Б. Қалыш. – Алматы: Қазақ университеті, 265-268 б. http://csmrk.kz/file-data/argynbaev-reading2014.pdf , 17.12.2018
  • Исаева, Ұ.(2010).“Қазақ тіліндегі Кілемге Қатысты Атаулардың Лексика Семантикалық Топтары”, Известия НАН РК, Серия Филологическая, №3, 88-90 б. http://nblib.library.kz/elib/library.kz/ journal/Isaeva0310.pdf , 15.12.2018
  • Қасиманов, Садық (1995). Қазақ Халқының Қол Өнері, Алматы: Қазақстан.
  • Kara Abdulvahap (2018). http://www.abdulvahapkara.com/yeni-kurulan-turkistan-eyaleti- bengu-ilde- onemli-adim/ , 12.12.2018.
  • Raimbekova Aliia (2018). https://www.aa.com.tr/tr/dunya/kazakistanda-guney-kazakistan- eyaletinin- adi-turkistan-eyaleti-olarak-degistirildi/1179026 , 12.12.2018.
  • Türk Dünyası Belediyeler Birliği (2016). http://www.tdbb.org.tr/?p=8337&lang=tr , 28.04.2018
  • Құмырзақұлы Алтынбек (2017), http://e-history.kz/kz/project/view/14?type=publicationproject&material_id=368#scontent , 28.04.2018

Details

Primary Language Turkish
Subjects Art
Journal Section Makaleler
Authors

Feriha AKPINARLI> (Primary Author)
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
0000-0001-9073-059X
Türkiye


Assel YERDENOVA This is me
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
0000-0002-9667-1428
Türkiye

Publication Date December 25, 2019
Published in Issue Year 2019, Volume , Issue 15

Cite

Bibtex @research article { aris664993, journal = {Arış Dergisi}, issn = {1301-255X}, eissn = {2687-4016}, address = {Ziyabey Caddesi, No:19 06520 Balgat-Ankara, TÜRKİYE}, publisher = {Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı}, year = {2019}, number = {15}, pages = {18 - 39}, doi = {10.34242/akmbaris.2019.126}, title = {KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ}, key = {cite}, author = {Akpınarlı, Feriha and Yerdenova, Assel} }
APA Akpınarlı, F. & Yerdenova, A. (2019). KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ . Arış Dergisi , (15) , 18-39 . DOI: 10.34242/akmbaris.2019.126
MLA Akpınarlı, F. , Yerdenova, A. "KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ" . Arış Dergisi (2019 ): 18-39 <https://dergipark.org.tr/en/pub/aris/issue/50976/664993>
Chicago Akpınarlı, F. , Yerdenova, A. "KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ". Arış Dergisi (2019 ): 18-39
RIS TY - JOUR T1 - KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ AU - FerihaAkpınarlı, AsselYerdenova Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.34242/akmbaris.2019.126 DO - 10.34242/akmbaris.2019.126 T2 - Arış Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 18 EP - 39 VL - IS - 15 SN - 1301-255X-2687-4016 M3 - doi: 10.34242/akmbaris.2019.126 UR - https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.126 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Arış Dergisi KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ %A Feriha Akpınarlı , Assel Yerdenova %T KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ %D 2019 %J Arış Dergisi %P 1301-255X-2687-4016 %V %N 15 %R doi: 10.34242/akmbaris.2019.126 %U 10.34242/akmbaris.2019.126
ISNAD Akpınarlı, Feriha , Yerdenova, Assel . "KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ". Arış Dergisi / 15 (December 2019): 18-39 . https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.126
AMA Akpınarlı F. , Yerdenova A. KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ. Arış. 2019; (15): 18-39.
Vancouver Akpınarlı F. , Yerdenova A. KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ. Arış Dergisi. 2019; (15): 18-39.
IEEE F. Akpınarlı and A. Yerdenova , "KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ", Arış Dergisi, no. 15, pp. 18-39, Dec. 2019, doi:10.34242/akmbaris.2019.126