Research Article

Türkiye Ormanları ve İklim Değişikliği: Karbon Yutağı İşlevi ve Ekolojik Baskılar

Volume: 27 Number: 4 October 19, 2026
TR EN

Türkiye Ormanları ve İklim Değişikliği: Karbon Yutağı İşlevi ve Ekolojik Baskılar

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’de orman alanı, ağaç serveti ve yıllık odunsu hacim artımındaki değişimler ile ormanların karbon yutağı işlevi arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Belge incelemesine dayalı betimsel ve karşılaştırmalı araştırmada T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı ormancılık istatistikleri, Türkiye’nin Ulusal Sera Gazı Envanteri, politika belgeleri, uluslararası kuruluş raporları ve akademik çalışmalar birlikte değerlendirilmiştir. Bulgular, orman alanı, ağaç serveti ve yıllık hacim artımı uzun dönemde yükselmesine karşılık orman arazilerinin yıllık net sera gazı uzaklaştırımının 2017’de 65.3 milyon ton CO₂ eş değerinden 2021’de 33.4 milyon tona gerilediğini; 2023’te 55.3 milyon tona yükselmesine rağmen 2017 düzeyine ulaşamadığını ortaya koymuştur. Bu değişim, odun üretimi, olağanüstü hasılat, büyük orman yangınları, kuraklık, zararlı organizmalar ve arazi kullanım baskılarıyla birlikte değerlendirilmiştir. Madencilik, enerji ve ulaşım izinleri de doğrudan alan kullanımı ve parçalanma yoluyla ormanların ekolojik bütünlüğünü etkileyebilmektedir. Çalışmada ayrıca 7584 sayılı Kanun’la düzenlenen karbon yutak ormanları değerlendirilmiştir. Yeni ağaçlandırmalar net sera gazı uzaklaştırımına katkı sağlayabilse de doğal ormanların uzun yıllarda oluşan karbon stoklarını ve çok yönlü ekolojik işlevlerini kısa sürede karşılayamaz. Sonuç olarak Türkiye’nin orman politikasında toplam orman alanının net sera gazı uzaklaştırımı, üretim, doğal zararlar, orman yapısı ve parçalanmayla birlikte izlenmesi gerektiği belirlenmiştir.

Keywords

References

  1. Atmış, E., Erdönmez, C., & Özkazanç, N.K. (2022). Türkiye’de ormansızlaşma. E. Atmış (Ed.), Türkiye ormancılığı 2022: Türkiye’de ormansızlaşma ve orman bozulması içinde (ss. 37–48). Türkiye Ormancılar Derneği.
  2. Bowen, G.A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
  3. Curtis, P.S., & Gough, C.M. (2018). Forest aging, disturbance and the carbon cycle. New Phytologist, 219(4), 1188–1193. https://doi.org/10.1111/nph.15227
  4. ÇŞİDB. (2024). Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Göstergeler 2023. Ankara: ÇŞİDB. Erdönmez, C. (2024). Zayıflayan Türkiye ormanları yarı yarıya daha az karbon tutuyor. İklim Masası. https://iklimmasasi.com/zayiflayan-turkiye-ormanlari-yari-yariya-daha-az-karbon-tutuyor/
  5. EEA. (2025). European environment agency kara ve ormanlardaki sera gazı emisyonları ve uzaklaştırılması: Türkiye. Europe's Environment 2025 — Ülke Profilleri. Yayınlanma tarihi: 29 Eylül 2025, Güncellenme tarihi: 20 Ekim 2025. https://www.eea.europa.eu/en/europe-environment-2025/countries/turkiye/lulucf-emissions
  6. Erpul, G., Görücü, Ö., Gül, A., Güneş, Y., Akgöz, R., İnce, K., & Yılmaz, Ü.S. (2024). İklim değişikliğine uyum sürecinde orman dışı alanlara yeni karbon yutak alanlarının tesisi ve karbon çiftçiliği. Çevre, Şehir ve İklim Dergisi, 3 (Çölleşme, Erozyon ve İklim Değişikliği Özel Sayısı), 59-80.
  7. FAO. (2020). Food and Agriculture Organization of the United Nations Global Forest Resources Assessment 2020: Main Report. https://doi.org/10.4060/ca9825en
  8. FAO ve UNEP. (2020). Food and Agriculture Organization of the United Nations & United Nations Environment Programme The State of The World’s Forests 2020: Forests, Biodiversity and People. https://doi.org/10.4060/ca8642en

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Forest Ecosystems

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 19, 2026

Submission Date

July 31, 2026

Acceptance Date

October 5, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 27 Number: 4

APA
Demir, M. (2026). Türkiye Ormanları ve İklim Değişikliği: Karbon Yutağı İşlevi ve Ekolojik Baskılar. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 27(4), 1-18. https://doi.org/10.17474/artvinofd.2007753
AMA
1.Demir M. Türkiye Ormanları ve İklim Değişikliği: Karbon Yutağı İşlevi ve Ekolojik Baskılar. ACUJFF. 2026;27(4):1-18. doi:10.17474/artvinofd.2007753
Chicago
Demir, Murat. 2026. “Türkiye Ormanları Ve İklim Değişikliği: Karbon Yutağı İşlevi Ve Ekolojik Baskılar”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 27 (4): 1-18. https://doi.org/10.17474/artvinofd.2007753.
EndNote
Demir M (October 1, 2026) Türkiye Ormanları ve İklim Değişikliği: Karbon Yutağı İşlevi ve Ekolojik Baskılar. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 27 4 1–18.
IEEE
[1]M. Demir, “Türkiye Ormanları ve İklim Değişikliği: Karbon Yutağı İşlevi ve Ekolojik Baskılar”, ACUJFF, vol. 27, no. 4, pp. 1–18, Oct. 2026, doi: 10.17474/artvinofd.2007753.
ISNAD
Demir, Murat. “Türkiye Ormanları Ve İklim Değişikliği: Karbon Yutağı İşlevi Ve Ekolojik Baskılar”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 27/4 (October 1, 2026): 1-18. https://doi.org/10.17474/artvinofd.2007753.
JAMA
1.Demir M. Türkiye Ormanları ve İklim Değişikliği: Karbon Yutağı İşlevi ve Ekolojik Baskılar. ACUJFF. 2026;27:1–18.
MLA
Demir, Murat. “Türkiye Ormanları Ve İklim Değişikliği: Karbon Yutağı İşlevi Ve Ekolojik Baskılar”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, vol. 27, no. 4, Oct. 2026, pp. 1-18, doi:10.17474/artvinofd.2007753.
Vancouver
1.Murat Demir. Türkiye Ormanları ve İklim Değişikliği: Karbon Yutağı İşlevi ve Ekolojik Baskılar. ACUJFF. 2026 Oct. 1;27(4):1-18. doi:10.17474/artvinofd.2007753
Creative Commons License
Artvin Coruh University Journal of Forestry Faculty is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.