Review

Özkıyım Davranışlarında Kısa Acil Girişimler ve Acil Psikoterapi Yaklaşımları

Volume: 3 Number: 2 December 30, 2025
EN TR

Özkıyım Davranışlarında Kısa Acil Girişimler ve Acil Psikoterapi Yaklaşımları

Abstract

Özkıyım nedeniyle kayıpların önlenebilmesi için ruh sağlığı uzmanlarının olmadığı sağlık kuruluşlarında veya onlara ulaşılana kadar gerekli risk değerlendirmesini yapabilecek ve acil kısa girişimleri uygulayabilecek deneyime sahip kişilerin toplumda artması gereklidir. Çok farklı şekilde uygulanabilen ancak kısa eğitimlerle yaygınlaşması mümkün olabilecek kısa acil girişimler konusunda bir derleme bu konudaki eksikliği kapatmaya yardımcı olabilir. Örnek kısa acil girişimler arasında Kısa Süreli İrtibata Dayalı Girişimler, Bakımın Eşgüdümünün ve Sürekliliğinin Sağlanması, İstemli Yardım Çizelgesi, Ölümcül Araçlara Erişimin Kısıtlanması, Güvende Kalmayı Planlama Girişimi, Krize Yanıt Vermeyi Planlama, Öğrenme Fırsatı Sunan Kısa Girişimler, Kısa Süreli Hasta Eğitimi, Özkıyım Düşüncelerini Ele Almada Motivasyonel Görüşme ve Özkıyım Girişiminde Kısa Girişim Planı sayılabilir. Ayrıca ruh sağlığı uzmanları tarafından sunulabilecek acil psikoterapi yaklaşımlarının gözden geçirilmesi de bu alanda bir müdahalede bulunulabileceğini hatırlatabilir. Örnek psikoterapi yaklaşımları arasında da Özkıyım Eğiliminde İşbirliğine Dayalı Değerlendirme ve Girişim, Diyalektik Davranış Terapisinin Beceri Kazandırma Modülleri, Özkıyımı Önlemeye Dönük Bilişsel Davranışçı Terapi ve Özkıyıma Odaklanan Kısa Süreli Bilişsel Davranışçı Terapi yer almaktadır. Bu derleme kısa acil girişimleri ve acil psikoterapi yaklaşımlarını özetlemektedir.

Keywords

References

  1. Batmaz, S. (2023). İntihar riski yüksek olan hastada kısa acil müdahaleler ve psikoterapi yaklaşımları. H. Devrimci Özgüven ve G. Özdamar Ünal (Ed.), İntihar davranışına müdahale kılavuzu (s. 81-87) içinde. Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları.
  2. Boudreaux, E. D., Miller, I., Goldstein, A. B., Sullivan, A. F., Allen, M. H., Manton, A. P., Arias, S. A. ve Camargo, C. A., Jr (2013). The emergency department safety assessment and follow-up evaluation (ED-SAFE): Method and design considerations. Contemporary Clinical Trials, 36(1), 14–24. https://doi.org/10.1016/j.cct.2013.05.008
  3. Britton, P. C., Conner, K. R., Chapman, B. P. ve Maisto, S. A. (2020). Motivational interviewing to address suicidal ideation: A randomized controlled trial in veterans. Suicide and Life-Threatening Behavior, 50(1), 233–248. https://doi.org/10.1111/sltb.12590
  4. Britton, P. C., Patrick, H., Wenzel, A. ve Williams, G. C. (2011). Integrating motivational interviewing and self-determination theory with cognitive behavioral therapy to prevent suicide. Cognitive and Behavioral Practice, 18(1), 16–27. https://doi.org/10.1016/j.cbpra.2010.01.001
  5. Brown, G. K., Ten Have, T., Henriques, G. R., Xie, S. X., Hollander, J. E. ve Beck, A. T. (2005). Cognitive therapy for the prevention of suicide attempts: A randomized controlled trial. JAMA, 294(5), 563–570. https://doi.org/10.1001/jama.294.5.563
  6. Bryan, C. J., Mintz, J., Clemans, T. A., Leeson, B., Burch, T. S., Williams, S. R., Maney, E. ve Rudd, M. D. (2017). Effect of crisis response planning vs. contracts for safety on suicide risk in U.S. Army Soldiers: A randomized clinical trial. Journal of Affective Disorders, 212, 64–72. https://doi.org/10.1016/j.jad.2017.01.028
  7. Centers for Disease Control and Prevention. (2014). WISQARS™ (Web-based Injury Statistics Query and Reporting System). Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/injury/wisqars/index.html adresinden 9 Ocak 2023 tarihinde alındı.
  8. Comtois, K. A., Jobes, D. A., O’Connor, S. S., Atkins, D. C., Janis, K., Chessen, C. E., Landes, S. J., Holen, A. ve Yuodelis-Flores, C. (2011). Collaborative assessment and management of suicidality (CAMS): Feasibility trial for next-day appointment services. Depression and Anxiety, 28(11), 963–972. https://doi.org/10.1002/da.20895

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sensory Processes, Perception and Performance

Journal Section

Review

Publication Date

December 30, 2025

Submission Date

June 27, 2025

Acceptance Date

December 19, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 3 Number: 2

APA
Batmaz, S. (2025). Özkıyım Davranışlarında Kısa Acil Girişimler ve Acil Psikoterapi Yaklaşımları. ASA Dergisi, 3(2), 320-352. https://doi.org/10.71313/asa.1729111
AMA
1.Batmaz S. Özkıyım Davranışlarında Kısa Acil Girişimler ve Acil Psikoterapi Yaklaşımları. ASA Dergisi. 2025;3(2):320-352. doi:10.71313/asa.1729111
Chicago
Batmaz, Sedat. 2025. “Özkıyım Davranışlarında Kısa Acil Girişimler Ve Acil Psikoterapi Yaklaşımları”. ASA Dergisi 3 (2): 320-52. https://doi.org/10.71313/asa.1729111.
EndNote
Batmaz S (December 1, 2025) Özkıyım Davranışlarında Kısa Acil Girişimler ve Acil Psikoterapi Yaklaşımları. ASA Dergisi 3 2 320–352.
IEEE
[1]S. Batmaz, “Özkıyım Davranışlarında Kısa Acil Girişimler ve Acil Psikoterapi Yaklaşımları”, ASA Dergisi, vol. 3, no. 2, pp. 320–352, Dec. 2025, doi: 10.71313/asa.1729111.
ISNAD
Batmaz, Sedat. “Özkıyım Davranışlarında Kısa Acil Girişimler Ve Acil Psikoterapi Yaklaşımları”. ASA Dergisi 3/2 (December 1, 2025): 320-352. https://doi.org/10.71313/asa.1729111.
JAMA
1.Batmaz S. Özkıyım Davranışlarında Kısa Acil Girişimler ve Acil Psikoterapi Yaklaşımları. ASA Dergisi. 2025;3:320–352.
MLA
Batmaz, Sedat. “Özkıyım Davranışlarında Kısa Acil Girişimler Ve Acil Psikoterapi Yaklaşımları”. ASA Dergisi, vol. 3, no. 2, Dec. 2025, pp. 320-52, doi:10.71313/asa.1729111.
Vancouver
1.Sedat Batmaz. Özkıyım Davranışlarında Kısa Acil Girişimler ve Acil Psikoterapi Yaklaşımları. ASA Dergisi. 2025 Dec. 1;3(2):320-52. doi:10.71313/asa.1729111