Research Article

Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler

Volume: 3 Number: 1 March 30, 2026
EN TR

Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler

Abstract

Bu çalışma, edebiyatın toplumsal işlevini kimlik ve temsil ekseninde yeniden düşünmekte ve modern ile postmodern döneme ait seçili edebiî eserlerde kimliklerin hangi anlatı stratejileri aracılığıyla kurulduğunu incelemektedir. Makalenin temel problemi, kimlik temsillerinin edebi metinlerde nasıl üretildiği ve bu temsillerin toplumsal yapıyı hangi mekanizmalar üzerinden etkilediğidir. Çalışmada W. Fluck, Pierre Bourdieu, Raymond Williams ve Frankfurt Okulu gibi kuramsal yaklaşımlar kullanılarak edebiyatın; toplumsal cinsiyet, sınıf, etnik köken ve kültürel aidiyet gibi kimlik kategorilerini nasıl yapılandırdığı analiz edilmiştir. Modernist eserlerde bireysel yabancılaşma ve içsel çatışmaların; postmodern metinlerde ise çoklu kimlikler, parçalı anlatı yapıları ve temsil politikalarının belirleyici olduğu bulgulanmıştır. Dijitalleşmenin edebi üretim ve alımlama süreçlerinde yarattığı dönüşüm de kimlik temsillerinin değişen doğasıyla ilişkilendirilmiştir. Çalışmanın bulguları, edebiyatın yalnızca toplumsal gerçekliği yansıtan bir alan olmadığını, aynı zamanda kimlikleri kuran, müzakere eden ve yeniden üreten bir kültürel pratik olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda çalışma, edebiyat–-toplum ilişkisini kimlik ve temsil ekseninde yeniden değerlendiren kuramsal ve analitik bir çerçeve sunmaktadır.

Keywords

Supporting Institution

The author has not named any sponsoring institutions.

Ethical Statement

This study complies with all the rules specified in the "Guidelines for Scientific Research and Publication Ethics in Higher Education Institutions". The author declares that none of the actions listed under the second section of the guidelines, titled "Actions Contrary to Scientific Research and Publication Ethics," were committed.

Thanks

No acknowledgments were made by the author.

References

  1. Adorno, Theodor W. Aesthetic Theory. Trans. Robert Hullot-Kentor. Minneapolis: University of Minnesota Press, 1997.
  2. Adorno, Theodor W., and Max Horkheimer. Dialectic of Enlightenment. Trans. Edmund Jephcott. Stanford: Stanford University Press, 2002.
  3. Akhter, Tahmina. “Literature and Society: A Critical Analysis of Literary Text through Contemporary Theory.” Talent Development & Excellence 12/3 (2020), 2228-2234.
  4. Albrecht, Milton C. “Does Literature Reflect Common Values?” American Sociological Review 21/6 (1956), 722-729.
  5. Albrecht, Milton C. “The Relationship of Literature and Society.” American Journal of Sociology 59/5 (1954), 425-436.
  6. Altın, Nimet Şen – Bulut, Yasin. Edebiyat Sosyolojisi Açısından Postmodern Romanın Toplumsal Temelleri. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2013.
  7. Annas, Pamela J. – Rosen, Robert C. Literature and Society: An Introduction to Fiction, Poetry, Drama, Nonfiction. New Jersey: Prentice Hall, 1990.
  8. Bennett, Oliver. “Raymond Williams, Culture and Society 1780–1950.” Cultural Policy Review of Books (2010), 9-10. Routledge.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Literature Sociology, Sociology of Culture

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 30, 2026

Submission Date

December 18, 2025

Acceptance Date

January 26, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 3 Number: 1

APA
Akbaş, A. (2026). Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 3(1), 108-138. https://doi.org/10.70869/asbad.1844564
AMA
1.Akbaş A. Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2026;3(1):108-138. doi:10.70869/asbad.1844564
Chicago
Akbaş, Arif. 2026. “Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil Ve Yeni Perspektifler”. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 3 (1): 108-38. https://doi.org/10.70869/asbad.1844564.
EndNote
Akbaş A (March 1, 2026) Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 3 1 108–138.
IEEE
[1]A. Akbaş, “Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler”, Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, vol. 3, no. 1, pp. 108–138, Mar. 2026, doi: 10.70869/asbad.1844564.
ISNAD
Akbaş, Arif. “Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil Ve Yeni Perspektifler”. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 3/1 (March 1, 2026): 108-138. https://doi.org/10.70869/asbad.1844564.
JAMA
1.Akbaş A. Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2026;3:108–138.
MLA
Akbaş, Arif. “Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil Ve Yeni Perspektifler”. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, vol. 3, no. 1, Mar. 2026, pp. 108-3, doi:10.70869/asbad.1844564.
Vancouver
1.Arif Akbaş. Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2026 Mar. 1;3(1):108-3. doi:10.70869/asbad.1844564