Araştırma Makalesi

Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler

Cilt: 3 Sayı: 1 30 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler

Öz

Bu çalışma, edebiyatın toplumsal işlevini kimlik ve temsil ekseninde yeniden düşünmekte ve modern ile postmodern döneme ait seçili edebiî eserlerde kimliklerin hangi anlatı stratejileri aracılığıyla kurulduğunu incelemektedir. Makalenin temel problemi, kimlik temsillerinin edebi metinlerde nasıl üretildiği ve bu temsillerin toplumsal yapıyı hangi mekanizmalar üzerinden etkilediğidir. Çalışmada W. Fluck, Pierre Bourdieu, Raymond Williams ve Frankfurt Okulu gibi kuramsal yaklaşımlar kullanılarak edebiyatın; toplumsal cinsiyet, sınıf, etnik köken ve kültürel aidiyet gibi kimlik kategorilerini nasıl yapılandırdığı analiz edilmiştir. Modernist eserlerde bireysel yabancılaşma ve içsel çatışmaların; postmodern metinlerde ise çoklu kimlikler, parçalı anlatı yapıları ve temsil politikalarının belirleyici olduğu bulgulanmıştır. Dijitalleşmenin edebi üretim ve alımlama süreçlerinde yarattığı dönüşüm de kimlik temsillerinin değişen doğasıyla ilişkilendirilmiştir. Çalışmanın bulguları, edebiyatın yalnızca toplumsal gerçekliği yansıtan bir alan olmadığını, aynı zamanda kimlikleri kuran, müzakere eden ve yeniden üreten bir kültürel pratik olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda çalışma, edebiyat–-toplum ilişkisini kimlik ve temsil ekseninde yeniden değerlendiren kuramsal ve analitik bir çerçeve sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yazar tarafından herhangi destekleyici kurum beyan edilmemiştir.

Etik Beyan

Bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması gerektiği belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmediği yazar tarafından beyan edilmiştir.

Teşekkür

Yazar tarafından teşekkür beyanı yapılmamıştır.

Kaynakça

  1. Adorno, Theodor W. Aesthetic Theory. Trans. Robert Hullot-Kentor. Minneapolis: University of Minnesota Press, 1997.
  2. Adorno, Theodor W., and Max Horkheimer. Dialectic of Enlightenment. Trans. Edmund Jephcott. Stanford: Stanford University Press, 2002.
  3. Akhter, Tahmina. “Literature and Society: A Critical Analysis of Literary Text through Contemporary Theory.” Talent Development & Excellence 12/3 (2020), 2228-2234.
  4. Albrecht, Milton C. “Does Literature Reflect Common Values?” American Sociological Review 21/6 (1956), 722-729.
  5. Albrecht, Milton C. “The Relationship of Literature and Society.” American Journal of Sociology 59/5 (1954), 425-436.
  6. Altın, Nimet Şen – Bulut, Yasin. Edebiyat Sosyolojisi Açısından Postmodern Romanın Toplumsal Temelleri. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2013.
  7. Annas, Pamela J. – Rosen, Robert C. Literature and Society: An Introduction to Fiction, Poetry, Drama, Nonfiction. New Jersey: Prentice Hall, 1990.
  8. Bennett, Oliver. “Raymond Williams, Culture and Society 1780–1950.” Cultural Policy Review of Books (2010), 9-10. Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Edebiyat Sosyolojisi, Kültür Sosyolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

18 Aralık 2025

Kabul Tarihi

26 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 3 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Akbaş, A. (2026). Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 3(1), 108-138. https://doi.org/10.70869/asbad.1844564
AMA
1.Akbaş A. Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler. ASBAD. 2026;3(1):108-138. doi:10.70869/asbad.1844564
Chicago
Akbaş, Arif. 2026. “Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler”. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 3 (1): 108-38. https://doi.org/10.70869/asbad.1844564.
EndNote
Akbaş A (01 Mart 2026) Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 3 1 108–138.
IEEE
[1]A. Akbaş, “Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler”, ASBAD, c. 3, sy 1, ss. 108–138, Mar. 2026, doi: 10.70869/asbad.1844564.
ISNAD
Akbaş, Arif. “Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler”. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 3/1 (01 Mart 2026): 108-138. https://doi.org/10.70869/asbad.1844564.
JAMA
1.Akbaş A. Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler. ASBAD. 2026;3:108–138.
MLA
Akbaş, Arif. “Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler”. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, c. 3, sy 1, Mart 2026, ss. 108-3, doi:10.70869/asbad.1844564.
Vancouver
1.Arif Akbaş. Edebiyatın Sosyal İşlevi: Kimlik, Temsil ve Yeni Perspektifler. ASBAD. 01 Mart 2026;3(1):108-3. doi:10.70869/asbad.1844564
Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi (Amasya Journal of Social Sciences Research)