Research Article

Havacılıkta Cam Asansör Etkisi: Kabin ve Yolcu Hizmetlerinde Kariyer İlerlemesi

Volume: 3 Number: 2 September 30, 2026
TR EN

Havacılıkta Cam Asansör Etkisi: Kabin ve Yolcu Hizmetlerinde Kariyer İlerlemesi

Abstract

Araştırma kadın istihdamının yoğunlaştığı kabin ve yolcu hizmetlerinde erkek çalışanların kariyer hareketliliğini cam asansör yaklaşımı üzerinden değerlendirmektedir. Araştırma, 2016-2026 döneminde yayımlanan 25 hakemli çalışma ile 4 kurumsal rapordan oluşan 29 dokümanın ölçüt temelli bütünleştirici nitel analizi olarak tasarlanmıştır. Cam asansörün temel kavramsal dayanaklarını açıklayan üç klasik çalışma ile araştırma desenini temellendiren yöntem kaynakları analiz havuzunun dışında tutulmuştur. Dokümanlar; doğrudan havacılık kanıtı, kadın yoğun mesleklerde kariyer hareketliliği, liderlik ve otorite atıfları ile kurumsal bağlam olmak üzere dört kanıt katmanında incelenmiştir. Bulgular, havayollarında cam asansörü doğrudan doğrulayan boylamsal veya personel kayıtlarına dayalı bir araştırmanın bulunmadığını göstermektedir. Bununla birlikte token görünürlüğü, erkeklikle ilişkilendirilen otorite ve kriz yönetimi beklentileri, kritik görevlere yönlendirilme, gayriresmî sponsorluk ve belirsiz terfi ölçütleri sınanabilir kariyer mekanizmaları olarak öne çıkmaktadır. Erkek çalışanların görünürlüğü her durumda avantaj üretmemekte; damgalanma, rol gerilimi ve aidiyet sorunlarıyla birlikte işleyebilmektedir. Ayrıca milliyet, etnisite, sınıf, cinsel yönelim, ebeveynlik, sözleşme türü ve taşeronlaşma olası avantajın kapsamını koşullandırmaktadır. Literatürdeki en belirgin boşluk, yolcu hizmetlerinde adaylık, kısa liste, eğitim ataması, ücret ve terfi sonuçlarını cinsiyete göre karşılaştıran araştırmaların yokluğudur. Bu eksiklik, birim içindeki yetki ve fırsat dağılımının toplumsal cinsiyet boyutuyla ayrıca incelenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, kabin ve yolcu hizmetlerinin ayrı kariyer sistemleri olarak incelenmesini ve çalışan anlatılarının anonimleştirilmiş insan kaynakları kayıtlarıyla birleştirilmesini önermektedir.

Keywords

References

  1. Acker, Joan. “Hierarchies, Jobs, Bodies: A Theory of Gendered Organizations”. Gender & Society 4/2 (1990), 139-158. https://doi.org/10.1177/089124390004002002.
  2. Braun, Virginia - Clarke, Victoria. Thematic Analysis: A Practical Guide. London: SAGE, 2021.
  3. Dill, Janette S. vd. “Does the ‘Glass Escalator’ Compensate for the Devaluation of Care Work Occupations? The Careers of Men in Low- and Middle-Skill Health Care Jobs”. Gender & Society 30/2 (2016), 334-360. https://doi.org/10.1177/0891243215624656.
  4. Duffy, Keri vd. “Still Red Hot? Postfeminism and Gender Subjectivity in the Airline Industry”. Gender, Work & Organization 24/3 (2017), 260-273. https://doi.org/10.1111/gwao.12147.
  5. Eagly, Alice H. - Karau, Steven J. “Role Congruity Theory of Prejudice toward Female Leaders”. Psychological Review 109/3 (2002), 573-598. https://doi.org/10.1037/0033-295X.109.3.573.
  6. Efthymiou, Marina. “Gender Diversity in Aviation: Barriers, Opportunities, and Pathways for Equity”. Transportation Research Procedia 94 (2026), 3-12. https://doi.org/10.1016/j.trpro.2026.01.002.
  7. Ferguson, Jane M. - Ayuttacorn, Arratee. “Air Male: Exploring Flight Attendant Masculinities in North America and Thailand”. The Asia Pacific Journal of Anthropology 20/4 (2019), 328-343. https://doi.org/10.1080/14442213.2019.1634137.
  8. Ferla, Martina - Graham, Anne. “Women Slowly Taking Off: An Investigation into Female Underrepresentation in Commercial Aviation”. Research in Transportation Business & Management 31 (2019), 100378. https://doi.org/10.1016/j.rtbm.2019.100378.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Labor Sociology, Women's Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2026

Submission Date

August 4, 2026

Acceptance Date

September 15, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 3 Number: 2

APA
Ceylan, H. (2026). Havacılıkta Cam Asansör Etkisi: Kabin ve Yolcu Hizmetlerinde Kariyer İlerlemesi. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 3(2), 240-262. https://doi.org/10.70869/asbad.2010941
AMA
1.Ceylan H. Havacılıkta Cam Asansör Etkisi: Kabin ve Yolcu Hizmetlerinde Kariyer İlerlemesi. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2026;3(2):240-262. doi:10.70869/asbad.2010941
Chicago
Ceylan, Hamza. 2026. “Havacılıkta Cam Asansör Etkisi: Kabin Ve Yolcu Hizmetlerinde Kariyer İlerlemesi”. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 3 (2): 240-62. https://doi.org/10.70869/asbad.2010941.
EndNote
Ceylan H (September 1, 2026) Havacılıkta Cam Asansör Etkisi: Kabin ve Yolcu Hizmetlerinde Kariyer İlerlemesi. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 3 2 240–262.
IEEE
[1]H. Ceylan, “Havacılıkta Cam Asansör Etkisi: Kabin ve Yolcu Hizmetlerinde Kariyer İlerlemesi”, Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, vol. 3, no. 2, pp. 240–262, Sept. 2026, doi: 10.70869/asbad.2010941.
ISNAD
Ceylan, Hamza. “Havacılıkta Cam Asansör Etkisi: Kabin Ve Yolcu Hizmetlerinde Kariyer İlerlemesi”. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 3/2 (September 1, 2026): 240-262. https://doi.org/10.70869/asbad.2010941.
JAMA
1.Ceylan H. Havacılıkta Cam Asansör Etkisi: Kabin ve Yolcu Hizmetlerinde Kariyer İlerlemesi. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2026;3:240–262.
MLA
Ceylan, Hamza. “Havacılıkta Cam Asansör Etkisi: Kabin Ve Yolcu Hizmetlerinde Kariyer İlerlemesi”. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, vol. 3, no. 2, Sept. 2026, pp. 240-62, doi:10.70869/asbad.2010941.
Vancouver
1.Hamza Ceylan. Havacılıkta Cam Asansör Etkisi: Kabin ve Yolcu Hizmetlerinde Kariyer İlerlemesi. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2026 Sep. 1;3(2):240-62. doi:10.70869/asbad.2010941

Amasya Journal of Social Sciences Research is licensed under the “Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 (CC BY-NC)” international license.

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW1hZ2UucG5nIiwicGF0aCI6ImJmN2EvOTYxYS9iMTBmLzZhMWYzYmUwYTE4NmM0LjY3NjY2NTE2LnBuZyIsImV4cCI6MTc4MDQzNTQ0MCwibm9uY2UiOiJhOGM1MTdlZjM0ZmY4ODgzYmFlYzFiNjdlNmEwMmY4ZCJ9.GQDe7qkI4n-trYi9XnIZHEPWu9y01DNNFmjQwn_Rh50