KÖLE KIZ DİYA’NIN SATIŞ BELGESİ ÜZERİNDEN KAHİRE GENİZA KOLEKSİYONU

Öz

Kahire’de Ben Ezra Sinagogunda bulunan Geniza belgeleri Ortaçağ’ın en önemli merkezlerinden biri olan şehrin, 950-1250 yılları arasındaki dönemine ışık tutması bakımından oldukça önemlidir. Koleksiyon içerisinde Yahudilerin özellikle Eyyubi Devleti’nin hakimiyeti altında yaşadıkları dönemde sosyo-kültürel ve ekonomik durumları ile ilgili çok sayıda belge mevcuttur. Bu çalışmanın amacı Kahire Geniza koleksiyonundan alınan bir belgeden yola çıkılarak Yahudilerin ticaret usullerini ortaya koymaktır. Çalışmamızda 1226 yılında Diya adında bir köle kızın satılmasını gösteren söz konusu belge incelenmiştir. Belgenin dili, tarihlendirilmesi, köle olarak satılan Diya’nın fiyatı, kinyan uygulaması ve satış işlemlerinde vekil tayin etme geleneği gibi detaylar çalışmamızın muhteviyatını oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kahire
• Geniza
• Yahudi
• Ticaret
• Kinyan

Cairo Genizah Collection On Sales Document Of Slave Girl Diya

Öz

The Genizah documents found in the Ben Ezra Synagogue in Cairo which was one of the most important centers of the Middle Ages are very important in terms of shedding light on the period between 950-1250 of the city. There are many documents in the collection about the socio-cultural and economic conditions of the Jews, especially during the period when they lived under the rule of the Ayyubid State. The aim of this purpose is to reveal her commercial methods based on a document taken from the Cairo Genizah collection. In our study, was used a sample of a slave sale document from the Genizah collection. Details such as the language of the document, its dating, the price of Diya sold as a slave, the practice of qinyan and the tradition of appointing a proxy in sales transactions constitute the content of our study.

Anahtar Kelimeler

• Cairo
• Genizah
• Jewish
• Trade
• Qinyan

Kaynakça

1. Abulafia, D. (2012), Büyük Deniz Akdeniz’de İnsanlık Tarihi. Çev. Gül Çağalı Güven, İstanbul: Alfa Yayınları.
2. Ackerman, P. I. (2011), Legal Writing In Medieval Cairo: “Copy” Or “Likeness” in Jewish Documentary Formulae, From A Sacred Source, Cambridge Genizah Studies, pp. 2-24, V.I, Cambridge.
3. Ackerman, P. I. (2011), Contractual Partnerships in the Geniza and the Relationship Between Islamic Law and Practice, Journal of the Economic and Social History of the Orient, pp. 646-676, 54/5, Boston: Brill.
4. Belâzurî, (2013), Fütûhu’l-Büldân, Ülkelerin Fethi. Terc. Mustafa Fayda. İstanbul: Siyer Yayınları.
5. Cohen, M. R. (2013), Haç ve Hilal Altında Ortaçağda Yahudiler, Çev. Ahmet Fehmi, İstanbul: Köprü Yayınları.
6. Frenkel, M. (2017), The Slave Trade In The Geniza Society, Slavery and the Slave Trade In the Eastern Mediterranean (c. 1000–1500 ce), Edt. Reuven Amitai and Christoph Cluse, pp. 143-163, Brepols Publishers.
7. Gil, M. (2003), The Jewish Merchants in the Light of Eleventh-Century Geniza Documents, Journal of the Economic and Social History of the Orient, pp. 273-319, 46/ 3, Boston: Brill.
8. Goitein, S. D. (1978), Urban Housing in Fatimid and Ayyubid Times (As Illustrated by the Cairo Geniza Documents), pp. 5-23, 47, Studia Islamica.

9. Goitein, S. D. (2015), Letters of Medieval Jewish Traders, Princeton University Press.
10. Goitein, S. D. (1999), A Mediterranean Society: The Jewish Communities of the Arab World as Portrayed in the Documents of the Cairo Geniza I/III. Los Angeles: Near Eastern Center University of California Press.
11. Golb, N. (19589, Legal Documents From The Cairo Genizah, Jewish Social Studies, pp. 17-46, 20/ 1, Indiana University Press.
12. Johnson, P. (2008), Yahudi Tarihi. Çev. Filiz Orman. İstanbul: Pozitif Yayıncılık.
13. Kahle, P. E. (1959), The Cairo Genizah, New York: Frederick Praeger Publishers.
14. Khan, G. (1993), Arabic Legal And Administrative Documents In The Cambridge Genizah Collections, Cambridge University Press.
15. Krakowaki, E. Stern, S. (2021), The Oldest Dated Document of the Cairo Genizah (Halper 331): The Seleucid Era and Sectarian Jewish Calendars, pp. 617-634, 3/31, JRAS.
16. Melammed, R. L. (2016), Jewish Women in Muslim Territory in the Middle Ages, pp. 229-241, 44, Clio. Women, Gender, History.
17. Olgun, H. (2013), Yahudilerin Kahire Genizasında Ortaçağ Müslüman Akdeniz Havzasının Saklı Tarihi, İslami İlimler Dergisi, ss.7-29, 8/8. İstanbul.
18. Tudelalı Benjamin. (2009), Ortaçağ’da İki Yahudi Seyyahın (Tudela’lı Benjamin ve Ratisbon’lu Petachia) İslam Dünyası Gözlemleri, Çev. Nuh Arslantaş, İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Vakfı Yayınları.
19. Wagner, E. M. (2010), Linguistic Variety of Judaeo Arabic in Letters from the Cairo Genizah, Boston: Brill.
20. Worman, E. J. (1905), Notes on the Jews in Fustat from Cambridge Genizah Documents, The Jewish Quarterly Review, pp. 1-39, 18/1, University of Pennsylvania Press.