Research Article

Algılanan Fiziksel ve Bilişsel Yorgunluk Ölçeği’nin Geliştirilmesi (AFBYÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Volume: 6 Number: 3 September 28, 2023
EN TR

Algılanan Fiziksel ve Bilişsel Yorgunluk Ölçeği’nin Geliştirilmesi (AFBYÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Araştırmada sporda algılanan fiziksel ve bilişsel yorgunluk ölçeğinin geçerli ve güvenilir şekilde geliştirilmesi amaçlanmıştır. Mevcut araştırmada nicel modelden yararlanılmıştır. Araştırmaya farklı spor branşlarından (tenis, badminton, yüzme, atletizm, kayak, kızak, kayaklı koşu, boks, jimnastik, hokey, eskrim, güreş, halter, judo, kano, atıcılık, okçuluk, tekvando, voleybol, hentbol, futbol, basketbol, masa tenisi, amerikan futbolu) 630 sporcu dahil edilmiştir. Yapılan literatür taraması doğrultusunda taslak madde havuzu oluşturulmuştur. Taslak madde havuzundaki maddelerin sınanması, kapsam geçerliğinin sağlanması için, taslak madde havuzu toplam 4 uzman görüşüne sunulmuş ve uzmanların önerdiği düzeltme ardından pilot uygulama yapılmıştır. Daha sonra ölçek katılımcılara uygulanmış, elde edilen verilerin yapı geçerliği öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi ile incelenmiştir. Açımlayıcı Faktör Analizi’nin desteklenmesi için daha sonra ölçeğin yapısı Doğrulayıcı Faktör Analizi ile sınanmıştır. Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçlarında; elde edilen uyum indeksi değerleri, mükemmel ve kabul edilebilir aralıkta bulunmuştur. Ardından verilerin geçerliği ve güvenirliğinin saptanması için madde analizi ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Madde analizlerine göre % 27’lik alt-üst grup puan farkları anlamlı bulunmuştur. Yapılan analizler sonucunda sporda algılanan fiziksel ve bilişsel yorgunluk ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca sporda algılanan fiziksel ve bilişsel yorgunluk ölçeğinin yapılan test tekrar test analizi sonucunda zamana karşı dayanıklı olduğu da tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Aras, D., Yiğit, S., Kayam, S., Arslan, E., ve Akça, F. (2020). Bilişsel yorgunluğun egzersiz ve spor performansına etkileri. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(1), 1-32.
  2. Bogdanis, G. C. (2012). Effects of physical activity and inactivity on muscle fatigue. Front Physiol, 3(142), 1-15. https://doi.org/10.3389/fphys.2012.00142
  3. Boksem, M. A., ve Tops, M. (2008). Mental fatigue: Costs and benefits. Brain Res Rev, 59(1), 125-139.
  4. Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı- istatistik, araştırma deseni spss uygulamaları ve yorum. 13. Baskı, Pegem Akademi.
  5. Byrne, B. M. (2013). Structural equation modeling with lisrel, prelis, and simplis: Basic concepts, applications, and programming. Psychology Press. https://doi.org/10.4324/9780203774762
  6. Chegeni, P. S., Gholami, M., Azargoon, A., Pour, A. H. H., Birjandi, M., ve Norollahi, H. (2018). The effect of progressive muscle relaxation on the management of fatigue and quality of sleep in patients with chronic obstructive pulmonary disease: A randomized controlled clinical trial. Complementary Therapies in Clinical Practice, 31, 64-70.
  7. De Vellis, R. F. (2014). Ölçek geliştirme: Kuram ve uygulamalar (Ed.Tarık Totan). Nobel Yayıncılık.
  8. Dittner A. J., Wessely S. C., ve Brown R. G. (2004). The assessment of fatigue: a practical guide for clinicians and researchers. J Psychosom Res, 56(2), 157-170.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sport and Exercise Psychology , Exercise and Sports Psychology

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 28, 2023

Publication Date

September 28, 2023

Submission Date

December 17, 2022

Acceptance Date

August 21, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 6 Number: 3

APA
Tekkurşun Demir, G., Cicioğlu, H. İ., & Yarayan, Y. E. (2023). Algılanan Fiziksel ve Bilişsel Yorgunluk Ölçeği’nin Geliştirilmesi (AFBYÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Mediterranean Journal of Sport Science, 6(3), 715-726. https://doi.org/10.38021/asbid.1220568

Cited By

27208

Mediterranean Journal of Sport Science (MJSS) is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License CC BY-NC 4.0 .

2624526366