Fantastic Universe in Bernard-Marie Koltès' Sallinger Play
Abstract
Sallinger is a play by B-M.Koltès which is inspired by the topics of the famous American writer J. David Salinger. This play which emerged from the imagination of the author is a prototype of his future style, language and motifs. With the ability to present the unreal as well as the real, Koltès creates a universe with a mixture fantastic and real. In the play, an extraordinary, surprising, frightening, astonishing, suspenseful strange world unfolds. In this article the criteria of the fantastic theory systematized by Tzvetan Todorov have been put forward, in order to understand what kind of fantasy literature keeps the reader in the field of uncertainty and to read Sallinger's play with the fantastic method. The theorist puts forward three conditions for the fantastic: The reader should be uncertain about the ordinary and the extraordinary narratives in the text. This uncertainty should also be felt by the character and the reader should identify with the character. They should take a stand against the text, rejecting allegorical (connotational) and poetic interpretation. Because fantastic reading is a special way of reading, Todorov especially underlines the need to read the work from beginning to end and places great responsibilities on the reader. In Sallinger, the reader first enters a normal universe and thinks that the play will be ordinary, but later they encounter an unreal universe when the suicidal protagonist suddenly appears and disappears in time and space. The appearing and disappearing of the hero is quite complex with its structure that disrupts the traditional time, place and plot. The reader asks questions like: Is this a dream? Is this real? Is this a flashback? Is it a mystical journey from the other world to this world? Is this a journey in time and space? Is this a stroll in memories? Is it a dream within a dream or a play within a play? In this article the answers to these questions were sought in line with the criteria of fantastic theory, the entire text was read, analyzed and interpreted based on the scene descriptions and the lines of the characters.
Keywords
UNIVERS FANTASTIQUE DANS SALLINGER DE BERNARD-MARIE KOLTÈS
Abstract
Sallinger est une pièce de théâtre de B-M. Koltès inspirée des sujets du célèbre écrivain américain J. David Salinger. Dans cette œuvre, sortie de l'imagination de l'auteur comme un prototype portant le style, le langage et les motifs de ses grandes pièces de futur, Koltès crée un univers mixte réel-irréel avec sa capacité à étaler l’habituel et l’inhabituel en même temps. Dans la pièce, un monde étrange, surprenant, effrayant, plein de suspense se dévoile. Pour comprendre le genre littéraire de fantastique qui maintient le lecteur dans le champ de l'incertitude et pour analyser Sallinger avec la méthode fantastique, on a d'abord présenté les critères de la théorie fantastique systématisée par Tzvetan Todorov. Pour qu’une œuvre soit classée dans la catégorie du fantastique, le théoricien impose trois conditions : Le lecteur doit être indécis entre l'ordinaire et l'extraordinaire dans les récits du texte. Cette indécision doit également être ressentie par le héros et le lecteur doit s'identifier à ce héros. Il doit aussi adopter une attitude envers le texte, en rejetant l'interprétation allégorique et poétique. Étant donné que la lecture fantastique est une manière particulière de lire, Todorov souligne notamment la nécessité de lire l'œuvre étape par étape et donne de grandes responsabilités au lecteur. Dans Sallinger, le lecteur entre d'abord dans un univers normal et pense que la pièce continuera dans l'ordre mondial normal, puis rencontre un univers irréel lorsque le protagoniste suicidaire de la pièce apparaît et disparaît soudainement dans le temps et l'espace. Le va-et-vient du héros est assez complexe avec sa structure qui perturbe le temps, le lieu et l'intrigue traditionnels. Dans ce cas, le lecteur pose de telles questions ; Est-ce un rêve ? Est-ce une technique cinématographique de flashback ? Est-ce un aller et retour mystique de l'autre monde à ce monde ? Est-ce un voyage dans le temps et dans l’espace ou dans les souvenirs ? Est-ce un jeu dans un jeu ? Dans Sallinger, du début à la fin, les réponses à ces questions ont été recherchées selon les critères de la théorie fantastique, le texte a été lu, analysé et interprété à partir des descriptions de scènes et des répliques des personnages de la pièce.
Keywords
BERNARD-MARIE KOLTÈS'İN SALLINGER OYUNUNDA FANTASTİK EVREN
Abstract
Sallinger, B-M.Koltès’in ünlü Amerikan yazar J. David Salinger’nin konularından esinlendiği bir tiyatro oyunudur. Gelecek büyük oyunlarının stilini, dilini, motiflerini içinde taşıyan bir prototip olarak, yazarın imgeleminden ortaya çıkmış bu yapıtta, Koltès gerçekliğin yanında gerçekdışını da sunabilme yeteneğiyle düş-gerçek karışımı bir evren yaratır. Oyunda olağanüstü, şaşırtıcı, korkutucu, hayret verici, gerilim yaratan tuhaf bir dünya gözler önüne serilir. Okuru belirsizlik alanında tutan fantastik edebiyat türünün ne olduğunu anlamak ve Sallinger oyununu fantastik yöntemle okumak için öncelikle Tzvetan Todorov’un dizgeleştirdiği fantastik kuramın kriterleri ortaya konmuştur. Teorisyen, fantastik için üç koşul öne sürer: Okur metindeki anlatılarla ilgili olağan ve olağanüstü arasında kararsızlık duymalıdır. Söz konusu bu kararsızlık öykü kişisi tarafından da hissedilmelidir ve okur öykü kişisiyle özdeşleşmelidir. Alegorik (yan anlamsal) ve şiirsel yorumu reddederek metin karşısında bir tavır almalıdır. Fantastik okuma özel bir okuma biçimi olduğu için Todorov özellikle eseri baştan sona doğru okumak gerektiğinin altını çizer ve okura büyük sorumluluklar yükler. Sallinger’de öncelikle okur normal bir evrene girer ve oyunun normal dünya düzeni içinde süreceğini düşünür, sonra oyunun intihar etmiş başkahramanının ani olarak zamanda ve mekânda görünüp, kaybolmasıyla gerçekdışı bir evrenle karşılaşır. Kahramanın geliş ve gidişi geleneksel zaman, mekân, olay örgüsünü bozan yapısıyla oldukça karmaşıktır. Okur; bu düş müdür? Gerçek midir? Flashback sinema tekniği midir? Öteki dünyadan bu dünyaya yapılan mistik yolculuk mudur? Zamanda ve mekânda seyahat midir? Anılarda gezinti midir? Düş içinde düş yoksa oyun içinde oyun mudur? türünden sorular sorar. Oyunun ilk sahnesinden son sahnesine kadar bu soruların yanıtı fantastik kuramın ölçütleri doğrultusunda aranmış, metin sahne açıklamalarından, oyun kişilerinin repliklerinden hareketle okunup incelenmiş ve yorumlanmıştır.
Keywords
