Research Article

PSİKOLOJİK PERSPEKTİFTEN ORTADOĞU’DA TERÖR YAPILANMALARI; REAKSİYON VE İSTİSMAR (EL KAİDE ve IŞİD ÖRNEĞİ)

Volume: 10 Number: 28 January 26, 2023
EN TR

PSİKOLOJİK PERSPEKTİFTEN ORTADOĞU’DA TERÖR YAPILANMALARI; REAKSİYON VE İSTİSMAR (EL KAİDE ve IŞİD ÖRNEĞİ)

Abstract

Terör ve terörizm uluslararası güvenliğin en önemli sorunlarının başında gelmektedir. Güvenlik çalışmaları literatüründe terörün ortaya çıkış nedenleriyle alakalı olarak pek çok varsayım ileri sürülmüştür. Bölgesel olarak Ortadoğu özelinde yapılan bu çalışmalar çoğunlukla dini perspektiften yapılan değerlendirmeleri içermektedir. Bu çalışmada ise Ortadoğu özelinden terör ve terör yapılanmalarının arka planındaki psikolojik faktörlerin nedenselliği sorgulanmış ve diğer pek çok etkenle birlikte psikolojik motivasyonların da terörün ortaya çıkışında etkisi olduğu ileri sürülmüştür. Bu kapsamda, iki örnek terör örgütü yani El Kaide ve Irak Şam İslam Devleti örgütleri üzerinden terörün arka planındaki psikolojik unsurlar irdelenmiştir. Bu örgütlerin hem bölgesel hem de küresel olarak yapılanmaları ve etki alanları araştırılmıştır. Bu tarz terör yapılanmalarının etkin savaşın yanı sıra psikolojik savaş stratejileri de geliştirdikleri açıktır. Bu örgütlerin psikolojik etkiler yaratan propaganda araçları ve ideolojik referansları incelenmiştir. Örgüt liderlerinin karakteristik özellikleri ve hayatları incelenmiştir. Uzmanların belirttiği psikolojik savlar liderlerin hayatlarından ve karakterlerinden örnekler ile karşılaştırılmıştır. Bireysel incelemelerin yanı sıra sorunu doğuran süreç toplumsal ve kültürel yönleriyle de irdelenmiştir. Bireyleri bu tür yapılanmalara iten kültürel öğretilerin yol açtığı sorunlu psikolojik alt yapı incelenmiştir. Bu farklı yaklaşımların yanı sıra uluslararası aktörlerin dış politika kararlarının sürece katkısı incelenmiştir. Böylelikle çalışmada konu interdisipliner bir yaklaşımla ele alınmış ve Psikoloji ile Uluslararası İlişkiler disiplini ortaklığında bir tartışma yürütülmüştür.

Keywords

References

  1. ALKAN, N. (2002). Gençlik ve Terörizm. TEMUH Dairesi Başkanlığı Yayınları, Ankara.
  2. ALKAN, N. (2016). El Kaide’den Işid’e Din, Şiddet Ve Terörizm. Karınca Yayınları, Ankara.
  3. ALKAN, N. (2016). El Kaide’den Işid’e Din, Şiddet Ve Terörizm. Karınca Yayınları, Ankara.
  4. ATWAN, A.B. (2015). Islamic State: The Digital Caliphate. University of California Press, USA. AYTEN A. (2001). Din Psikolojisi. Marmara Üniversitesi İlahiyat Dergisi (21): 111-112.
  5. BALTA, E. (2019). Tedirginlik Çağı: Şiddet, Aidiyet ve Siyaset Üzerine. İletişim Yayınları, İstanbul.
  6. BARAN, H. (2016). İslamafobi ve Daeş. Tezkire Yayıncılık, İstanbul.
  7. BAUMAN, Z.(2016). Cemaatler. (Çev. N. Sosyal). Say Yayınları, İstanbul.
  8. BORILE, S. (2019). Bacha Bazi: cultural norms and violence against poor children in Afghanistan. International Review of Sociology, 29(3): 498-507.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 26, 2023

Submission Date

November 10, 2022

Acceptance Date

January 8, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 10 Number: 28

APA
Kerküklü, Ö. (2023). PSİKOLOJİK PERSPEKTİFTEN ORTADOĞU’DA TERÖR YAPILANMALARI; REAKSİYON VE İSTİSMAR (EL KAİDE ve IŞİD ÖRNEĞİ). Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(28), 85-97. https://izlik.org/JA68XS86WS
AMA
1.Kerküklü Ö. PSİKOLOJİK PERSPEKTİFTEN ORTADOĞU’DA TERÖR YAPILANMALARI; REAKSİYON VE İSTİSMAR (EL KAİDE ve IŞİD ÖRNEĞİ). Akademi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;10(28):85-97. https://izlik.org/JA68XS86WS
Chicago
Kerküklü, Ömer. 2023. “PSİKOLOJİK PERSPEKTİFTEN ORTADOĞU’DA TERÖR YAPILANMALARI; REAKSİYON VE İSTİSMAR (EL KAİDE Ve IŞİD ÖRNEĞİ)”. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 10 (28): 85-97. https://izlik.org/JA68XS86WS.
EndNote
Kerküklü Ö (January 1, 2023) PSİKOLOJİK PERSPEKTİFTEN ORTADOĞU’DA TERÖR YAPILANMALARI; REAKSİYON VE İSTİSMAR (EL KAİDE ve IŞİD ÖRNEĞİ). Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 10 28 85–97.
IEEE
[1]Ö. Kerküklü, “PSİKOLOJİK PERSPEKTİFTEN ORTADOĞU’DA TERÖR YAPILANMALARI; REAKSİYON VE İSTİSMAR (EL KAİDE ve IŞİD ÖRNEĞİ)”, Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 10, no. 28, pp. 85–97, Jan. 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA68XS86WS
ISNAD
Kerküklü, Ömer. “PSİKOLOJİK PERSPEKTİFTEN ORTADOĞU’DA TERÖR YAPILANMALARI; REAKSİYON VE İSTİSMAR (EL KAİDE Ve IŞİD ÖRNEĞİ)”. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 10/28 (January 1, 2023): 85-97. https://izlik.org/JA68XS86WS.
JAMA
1.Kerküklü Ö. PSİKOLOJİK PERSPEKTİFTEN ORTADOĞU’DA TERÖR YAPILANMALARI; REAKSİYON VE İSTİSMAR (EL KAİDE ve IŞİD ÖRNEĞİ). Akademi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;10:85–97.
MLA
Kerküklü, Ömer. “PSİKOLOJİK PERSPEKTİFTEN ORTADOĞU’DA TERÖR YAPILANMALARI; REAKSİYON VE İSTİSMAR (EL KAİDE Ve IŞİD ÖRNEĞİ)”. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 10, no. 28, Jan. 2023, pp. 85-97, https://izlik.org/JA68XS86WS.
Vancouver
1.Ömer Kerküklü. PSİKOLOJİK PERSPEKTİFTEN ORTADOĞU’DA TERÖR YAPILANMALARI; REAKSİYON VE İSTİSMAR (EL KAİDE ve IŞİD ÖRNEĞİ). Akademi Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 2023 Jan. 1;10(28):85-97. Available from: https://izlik.org/JA68XS86WS