TR
EN
AD VERME GELENEĞİYLE İLGİLİ MEDYAYA YANSIYAN HABERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME
Abstract
Adbilim araştırmalarının yoğunlaştığı başlıca iki daldan biri olan kişi adbilimi, şahıs adlarının verilişi, anlamı ve işlevindeki değişmelerle ilgilenir. Bu değişmeler, sözlü ve yazılı kaynakların yanında dijital ortamdaki verilerle takip edilebilir. Bu çalışmanın konusu, medya kuruluşlarının internet sitelerindeki ad vermeyle ilgili haberlerin halk bilimi ve medya ilişkisi kapsamında incelenmesidir. Çalışmanın amacı, haberleri esas alarak toplumun ad verme tercihlerini ve bunun nedenlerini değerlendirmek ve kişi adlarındaki değişmeyi, kültürel değişim odağında incelemektir. Ad verme geleneği kapsamlı bir inceleme alanı olduğundan, makale sadece kişilere verilen adlarla ilgili haberlerle sınırlandırılmıştır. Haberler, kişilere ad verme tercihlerinin diğer kaynaklara yansımayan yönleriyle ilgili bilgiler içerebilmektedir. Bu yönüyle, haberler kişilere ad vermedeki değişmelerin farklı bir bakışla yorumlanmasına ve gelenekle mukayeseye olanak sağlamaktadır. Tarama sonucu ulaşılan örnekler içerik analiziyle değerlendirilmiş ve haberlerde kişi adlarının verilmesiyle ilişkili konuların gündeme nasıl geldiği alay, mizah, cinayet, kuşak çatışması, diziler, en çok verilen adlar, kaçınılması istenen adlar, siyasetçi ve futbolcu adları ve yargıya taşınan adlar odağında incelenmiştir. Çalışmanın neticesinde; haberlerin ad vermenin sosyal problemlerle ilgili boyutlarını gösterdiği ve dizilerde geçen isimlerin, anlamdan ziyade karakter özellikleri ve hayranlık nedeniyle seçildiği görülmüştür. Türkiye’de en çok verilen adlarla ilgili haberlerin “geleneksel” isimlerin istikrarına katkı sağladığı ve diğer taraftan, kullanım sıklığı artan yeni adların görünürlüğünü desteklediği belirlenmiştir. Çocuklara verilmesi istenmeyen isimlerin ise büyük oranda İslamiyet’e uygunluk çerçevesinde gündeme geldiği anlaşılmıştır. Haberlerde yabancı ad verme konusunun çoğunlukla futbolcu adlarıyla ilgili haberlerde gündeme geldiği ve bu adların hayranlığın dışında iyi talih ve gelecek ümidiyle verildiği görülmüştür. Siyasetçilerin adlarının verilmesine dair haberlerde ise sevgi, minnet ve sadakat duygularının öne çıktığı anlaşılmıştır. Yargıya taşınan haberlerde çocuğa ad verme konusunda aile içi anlaşmazlıkların, anne veya babaların bireysel karar alma eğilimlerinden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Nitekim, makaledeki haberlerin kaynağında bireysel tercih ve kararların baskınlığı dikkat çekmiştir. Ayrıca, yargı kurumlarıyla ilgili haberlerin ad verme konusunda birey ve kuşaklar arası çatışmayı daha fazla yansıttığı görülmüştür.
Keywords
References
- AKTAY, Ş.; AKTAY, S. (2021). Rus Adbilimi. Ankara: Dorlion Yayınları.
- BAŞGÖZ, İ. (1976). “İnsan Adları ve Toplum”, Türk Dili 33, 164-170.
- BOURDIEU, P. (1997). Televizyon Üzerine. Çev. Turhan Ilgaz. İstanbul: YKY, 1997.
- ÇAKIR, E. (2018). “Toplumsal Bellekte Ad Verme Geleneği ve İdeoloji: Satuk Buğra Han”, Millî Folklor 119: 31-47.
- ÇAKIR, E. (2019). “Kültürel Bellekte İkiz Çocuklara Ad Verme Geleneği”, Uluslararası Türk Kültürü Sempozyumu Dil-Tarih-Coğrafya Tam Metin Kitabı. Ed. Fahri Temizyürek. Elazığ: Asos Yayınları, 768-777.
- ÇELİK, C. (2007). “Bir Kimlik Beyanı Olarak İsimler: Kişi İsimlerine Sosyolojik Bir Yaklaşım”, Sosyoloji Araştırmaları Dergisi 2: 5-21.
- ÇOBANOĞLU, Ö. (2019). “Halkbiliminde Yeni Paradigmalar Bağlamında İnternet Folkloru”, 9. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi -Genel Konular, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü Yayınları, 121-126.
- DUMAN, M. (2019). “Geleneksellik-Gerçeklik İlişkisi Bağlamında Bilginin Niteliği ve Folklorda Yalan Haber-I”, Folklor/Edebiyat 111: 971- 984.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Turkish Folklore (Other), Communications and Media Policy
Journal Section
Research Article
Authors
Early Pub Date
September 30, 2023
Publication Date
September 30, 2023
Submission Date
August 17, 2023
Acceptance Date
September 19, 2023
Published in Issue
Year 2023 Volume: 10 Number: 30
APA
Aral, A. E. (2023). AD VERME GELENEĞİYLE İLGİLİ MEDYAYA YANSIYAN HABERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(30), 304-315. https://izlik.org/JA52YZ73MK
AMA
1.Aral AE. AD VERME GELENEĞİYLE İLGİLİ MEDYAYA YANSIYAN HABERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;10(30):304-315. https://izlik.org/JA52YZ73MK
Chicago
Aral, Ahmet Erman. 2023. “AD VERME GELENEĞİYLE İLGİLİ MEDYAYA YANSIYAN HABERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 10 (30): 304-15. https://izlik.org/JA52YZ73MK.
EndNote
Aral AE (September 1, 2023) AD VERME GELENEĞİYLE İLGİLİ MEDYAYA YANSIYAN HABERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 10 30 304–315.
IEEE
[1]A. E. Aral, “AD VERME GELENEĞİYLE İLGİLİ MEDYAYA YANSIYAN HABERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME”, Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 10, no. 30, pp. 304–315, Sept. 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA52YZ73MK
ISNAD
Aral, Ahmet Erman. “AD VERME GELENEĞİYLE İLGİLİ MEDYAYA YANSIYAN HABERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 10/30 (September 1, 2023): 304-315. https://izlik.org/JA52YZ73MK.
JAMA
1.Aral AE. AD VERME GELENEĞİYLE İLGİLİ MEDYAYA YANSIYAN HABERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;10:304–315.
MLA
Aral, Ahmet Erman. “AD VERME GELENEĞİYLE İLGİLİ MEDYAYA YANSIYAN HABERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 10, no. 30, Sept. 2023, pp. 304-15, https://izlik.org/JA52YZ73MK.
Vancouver
1.Ahmet Erman Aral. AD VERME GELENEĞİYLE İLGİLİ MEDYAYA YANSIYAN HABERLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 2023 Sep. 1;10(30):304-15. Available from: https://izlik.org/JA52YZ73MK