Research Article

DENETÇİ YETKİNLİĞİNİN DENETİM KALİTESİNE ETKİSİNDE YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: DENETÇİ GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

Volume: 13 Number: 3 September 30, 2026
EN TR

DENETÇİ YETKİNLİĞİNİN DENETİM KALİTESİNE ETKİSİNDE YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: DENETÇİ GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

Abstract

Bu çalışma, denetçi yetkinliğinin denetim kalitesi üzerindeki etkisini ve bu ilişkide yapay zekânın rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Dijitalleşme ve yapay zekâ teknolojilerinin denetim süreçlerine entegrasyonu, denetim kalitesinin artırılmasında önemli fırsatlar sunmakla birlikte, denetçi yetkinliği ile olan etkileşimi henüz tam olarak açıklığa kavuşmamıştır. Bu doğrultuda araştırmada, denetçi yetkinliği bağımsız değişken, denetim kalitesi bağımlı değişken ve yapay zekâ ise moderatör değişken olarak ele alınmıştır. Çalışma nicel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiş olup veriler anket tekniğiyle toplanmış ve Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, denetçi yetkinliğinin denetim kalitesi üzerinde güçlü ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Denetçilerin bilgi, deneyim, mesleki eğitim ve beceri düzeyleri arttıkça denetim kalitesinin de önemli ölçüde yükseldiği belirlenmiştir. Buna karşın, yapay zekânın denetçi yetkinliği ile denetim kalitesi arasındaki ilişkide anlamlı bir moderatör etkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca yapay zekânın denetim kalitesi üzerinde doğrudan anlamlı bir etkisi olmadığı da sonuçlar arasında yer almaktadır. Bu bulgular, araştırmanın gerçekleştirildiği bağlamda yapay zekâ kullanımının henüz yeterince yaygın ve etkin olmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, denetim kalitesinin artırılmasında temel belirleyici unsurun denetçi yetkinliği olduğu, yapay zekânın ise destekleyici bir araç olarak değerlendirilmesi gerektiği ortaya konulmuştur. Çalışma, denetim alanında insan yetkinliği ile teknolojinin dengeli bir şekilde geliştirilmesinin önemine vurgu yapmaktadır.

Keywords

References

  1. Aduloju, K., Folake, O. & Musa, O. (2014). Information technology and customer service performance among insurance companies in Nigeria. European Journal of Business and Management 6: 80–87.
  2. Ainun, S., & Djamil, N. (2024). Audit Quality: The Impact of Auditor Competence, Independence, and Professionalism with Evidence Competence as Mediator. JAWI: Journal of Ahkam Wa Iqtishad, 2(3), 422–432. https://doi.org/10.5281/zenodo.13857228
  3. Al-Aroud, S. F. (2020). The Impact Of Artificial Intelligence Technologies On Audit Evidence. Academy of Accounting and Financial Studies Journal 24: 1–11.
  4. Albawwat, I., & Frijat, Y. (2021). An analysis of auditors’ perceptions towards artificial intelligence and its contribution to audit quality. Accounting, 7(4), 755-762.
  5. Alotaibi, E. M., & Alnesafi, A. (2023). Assessing the impact of audit software on audit quality: Auditors' perceptions. International Journal of Applied Economics, Finance and Accounting, 17(1), 97–108. https://doi.org/10.33094/ijaefa.v17i1.1068
  6. Alsaeedi, A.M.A. & Kamyabi, Y. (2023). The Impact Of Auditor Experience And Competence on Audit Quality With Moderating Role of Auditors Ethics: Evidence From Iraq, RUSSIAN LAW JOURNAL, XI(11s), 112-128
  7. Alsheibani, S., Messom, C., & Cheung, Y. (2020). Re-thinking the competitive landscape of artificial intelligence.
  8. Aprilia, G. N. & Hidayah, N. (2023). The Effect Of Auditor Competence And Auditor Independence On Audit Quality With Auditor Ethics As A Moderating Variable. International Journal Of Humanities Education And Social Sciences (IJHESS), 3(2), 856 - 865.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Government Accounting

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2026

Submission Date

June 2, 2026

Acceptance Date

September 17, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 13 Number: 3

APA
Gökoğlan, K. (2026). DENETÇİ YETKİNLİĞİNİN DENETİM KALİTESİNE ETKİSİNDE YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: DENETÇİ GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(3), 170-185. https://doi.org/10.65083/asbider.1962832
AMA
1.Gökoğlan K. DENETÇİ YETKİNLİĞİNİN DENETİM KALİTESİNE ETKİSİNDE YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: DENETÇİ GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;13(3):170-185. doi:10.65083/asbider.1962832
Chicago
Gökoğlan, Kadir. 2026. “DENETÇİ YETKİNLİĞİNİN DENETİM KALİTESİNE ETKİSİNDE YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: DENETÇİ GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA”. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 13 (3): 170-85. https://doi.org/10.65083/asbider.1962832.
EndNote
Gökoğlan K (September 1, 2026) DENETÇİ YETKİNLİĞİNİN DENETİM KALİTESİNE ETKİSİNDE YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: DENETÇİ GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 13 3 170–185.
IEEE
[1]K. Gökoğlan, “DENETÇİ YETKİNLİĞİNİN DENETİM KALİTESİNE ETKİSİNDE YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: DENETÇİ GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA”, Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 13, no. 3, pp. 170–185, Sept. 2026, doi: 10.65083/asbider.1962832.
ISNAD
Gökoğlan, Kadir. “DENETÇİ YETKİNLİĞİNİN DENETİM KALİTESİNE ETKİSİNDE YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: DENETÇİ GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA”. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 13/3 (September 1, 2026): 170-185. https://doi.org/10.65083/asbider.1962832.
JAMA
1.Gökoğlan K. DENETÇİ YETKİNLİĞİNİN DENETİM KALİTESİNE ETKİSİNDE YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: DENETÇİ GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;13:170–185.
MLA
Gökoğlan, Kadir. “DENETÇİ YETKİNLİĞİNİN DENETİM KALİTESİNE ETKİSİNDE YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: DENETÇİ GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA”. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 13, no. 3, Sept. 2026, pp. 170-85, doi:10.65083/asbider.1962832.
Vancouver
1.Kadir Gökoğlan. DENETÇİ YETKİNLİĞİNİN DENETİM KALİTESİNE ETKİSİNDE YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: DENETÇİ GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026 Sep. 1;13(3):170-85. doi:10.65083/asbider.1962832