1923-1938 DÖNEMİNİN POPÜLER MİTOLOJİSİ: ATATÜRK KÜLTÜ
Abstract
İktidarların, meşruiyetlerini sağlamak için icat ettiği politik bir sembol olarak lider kültü ya da kişi kültü, Tanrı
veya benzeri bir varlığı ve bu varlığa duyulan bağlılığı ifade biçimlerini ihtiva etmektedir. Yirminci yüzyıl ulusdevletlerinde
yükselen milliyetçiliğin etkisiyle ulus inşa sürecinde, ulusun etrafında kenetlendiği karizmatik
liderler yaratılmış ve birçoğu yüceleştirilerek kültleşmiştir. Kişi kültünün en belirgin özelliği liderin insan ve doğaüstü
özellikler atfedilerek efsaneleştirilmesi ve bununla mitolojik bir nitelik kazanmasıdır. Mustafa Kemal Atatürk
de yaşadığı dönem boyunca ve günümüze dek varlığı sürdürülen imgesi ile ideolojinin birer aygıtı olan aydınlar,
seçkinler ve basın eşliğinde kültleşmiştir. Aydınların şiir ve hikâyelerinde, kamusal mekânlara yerleştirilen anıt ve
heykellerde, vekillerin resmi ideolojinin basın organı işlevi gören gazetelerde işledikleri Atatürk imgesi, toplumda
yayılan bazı efsanelerle birleşerek doğaüstü niteliklere sahip bir kahraman yaratılmasına katkıda bulunmuştur. Bu
minvalde çalışma Mustafa Kemal Atatürk kültünü, inşa(1923-1930) ve kurumsallaşma dönemi(1930’lar) içinde
ele alarak, bir sembol olarak kişi kültünün iktidarın meşruiyetini sağlamadaki işlevini analiz etmeyi
amaçlamaktadır.
Keywords
References
- Aybars, E. (1995). İstiklal Mahkemeleri (Cilt 1-2). İzmir: İleri Yayınları. Benli, H. T. (2000). Ulus Heykeli. Kebikeç, 5(9), 131-139. Bora, T. (2017). Cereyanlar (17 b.). İstanbul: İletişim Yayınları. Daldal, A. (1998, Ocak). Mustafa Kemal Kültü. Birikim(105-106), 1-12. Glytips, L. (2008). Living up to the Father: The National Identity Prescription of Remembering Ataturk: his home, his grave, his temple. National İdentites, 10(4), 353-372.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 20, 2018
Submission Date
August 16, 2018
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2018 Volume: 5 Number: 15