ULUSLARARASI SERMAYE HAREKETLERİ BAĞLAMINDA TÜRKİYE’NİN EKONOMİ GÜVENLİĞİ: AĞUSTOS KRİZİ ÖRNEĞİ

Tarih boyunca farklı ekonomi modelleri benimsenmiştir. Bunlardan biri de kapitalist ekonomi modelidir. Bu modelin güncel parametrelerinden biri de paradan para kazanmayı tercih eden uluslararası sermaye hareketlilikleridir. Bu paralelde 21’inci yüzyılın ilk çeyreğinde de çokuluslu şirketler üzerinden yön bulan ekonomi merkezli ciddi bir restleşme yaşanmaktadır. Hatta bu olgu, özellikle güçlünün zayıfı etkilemeye, yönlendirmeye, yörüngesine çekmeye veya orada tutmaya çalıştığı soyut bir mücadeleyi resmetmektedir. Küresel ölçekte yeni tür bir yenme-yenişme şekli de denilebilen bu yöntemin güncel gelişmelerinden biri de 2018 yılında kur-döviz odaklı bir operasyonla Türkiye üzerinde gerçekleşmiştir. Nitekim bu çalışma da Türkiye evreni ve Ağustos Krizi örneklemi sınırları içerisinde geliştirilen bir başlık ve ilişkili birkaç soruya aranan yanıt etrafında şekillenmiştir. Nitel uzanımlı bu metinden amaçlanan ise Türkiye optiğinden ve çağın küresel finansal hareketliliği perspektifinden ekonomi güvenliğini yalın bir yaklaşımla irdelemektir. Bu eksende şekillenen makalenin kuramsal çerçevesi ve temel argümanı da “Gelişmekte olan ülke statüsüyle Türkiye, uluslararası sermayeye dönük önalıcı yaklaşımı ile bu tür fonların ani çıkışına karşı, üretimle sağlayacağı öz sermaye birikimi oranınca ekonomi güvenliğini güçlendirebilir” hipotezi ve ilişkili önermeler etrafında gelişmiştir. Kaynak olarak ise konuya ilişkin yazın alanında öne çıkan çalışmalar ile Türkiye örneğine ilişkin ampirik ve güncel görgül birikim göz önünde bulundurularak konuya projeksiyon tutulmuş ve bu çerçevede bazı heterodoks vurgular yapılmıştır. Son olarak denilebilir ki, 21’inci yüzyılın uluslararası sermaye hareketliliği endeksli ekonomi riskleri genellenerek ulaşılan Türkiye merkezli bir dizi bulgu üzerinden çalışma hipotezine uyarlı ve alana yararlı bir noktaya ulaşılmaya çalışılmıştır.