HAKİKAT GAZETESİNE GÖRE ESKİŞEHİR’DE KOLERA (1911-1912)

Dünyanın pek çok yerinde ortaya çıkan salgın hastalıklar ciddi sonuçlara sebep olmuştur. Bunların en başında hastalık kaynaklı insan ölümleri, insanların hastalıktan kaçarak kurtulmak istemesi neticesinde boşalan nüfustan alınamayan vergiler gelmektedir. Salgını yaşayan devlet bu durumda maddi ve manevi türlü zararlara uğramıştır. Osmanlı Devleti de coğrafi konumu itibari ile dünyanın farklı yerlerinde zuhur eden salgın hastalıkların uğrak noktası konumuna gelmiştir. Buna ilave olarak diğer devletlerle yapmış olduğu savaş ve ticari ilişkiler de salgın hastalıkların bulaşma sebepleri arasında gösterilebilir. Salgın hastalıkların imparatorluğa giriş noktaları ve imparatorluk topraklarındaki seyir tarihleri birbirinden farklı olsa da doğurduğu sonuçlar aynı olmuştur. Ancak salgın hastalıklar devlet üzerinde her ne kadar olumsuzluk yaşatsa da bunlara karşı birtakım önlemler alınmış olması, devletin sağlık alanında özellikle kamu sağlığı konusunda birtakım yenilikleri de beraberinde getirmesi açısından belediyeleşme sürecinde devlete olumlu bir katkı sağladığı göz ardı edilmemelidir.0 Salgın hastalıklar insana yalnızca insandan değil; hayvandan, topraktan, havadan ve en önemlisi de sudan geçerek bulaşmaktadır. Bulaşan bu hastalıklar toplu halde yaşayan insanlar arasında da kısa sürede pandemi hâline dönüşerek etki alanını genişletmiştir. Devletler sonuçları itibari ile genellikle toplu ölümlere sebep olan bu salgınları olabildiğince topraklarına bulaştırmamaya özen göstermiştir. Ancak gerek ülkeler arası ticaret gerekse savaşlar ya da göçler sebebiyle bunlara çok da engel olunduğu söylenemez. Osmanlı’nın son döneminde halkı bilgilendirmek amacı ile gerek devlete ait resmî gazete gerekse özelde pek çok gazete çıkarılmıştır. Bu gazetelerden birisi de Eskişehir’de basılan Hakikat gazetesidir. Söz konusu çalışma Hakikat gazetesinin bir yıllık haber başlıkları baz alınarak ve değerlendirilerek oluşturulmaya çalışılmıştır.