EN
TR
İDARİ KOLLUK-ADLİ KOLLUK AYRIMINDA NORVEÇ POLİSİ VE SİVİL DENETİMİ
Öz
İdari kolluk-adli kolluk ayrımı, idare hukukumuz bakımından güncelliğini koruyan bir meseledir. Zira konuya ilişkin çeşitli görüşler ileri sürülmesine ve kolluğa ilişkin temel kanunlarımızda bu ayrıma yer verilmesine rağmen, teşkilat bakımından söz konusu ayrımın uygulanmadığı görülmektedir. Ülkemizdeki kolluk hizmetleri bakımından aktüel olan bir başka konu ise kolluğun sivil denetimidir. Söz konusu kavram, ülkemiz hukuk sistemi açısından oldukça yeni olduğundan; henüz doktrin tarafından yeterince değerlendirilmemiştir. Konuya ilişkin araştırmalar, Norveç kolluk sistemi ile sivil denetiminin etkinliğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle, ülkemizdeki tartışmalara katkı sağlanması amacıyla, daha önce hukukumuzda incelenmemiş olan Norveç Polis Teşkilatı ve bu teşkilatın sivil denetimi ele alınmıştır. Ülkemizle benzer şekilde, Norveç polisinde de teşkilat bakımından adli-kolluk idari kolluk ayrımı yapılmamaktadır. Hem adli hem de idari kolluk üzerinde savcılara geniş yetkiler tanınması ve Polis savcılığı kurumuna yer verilmesi ise, Norveç örneğini ülkemizden ayırmaktadır. Ayrıca Norveç Polis Teşkilatı kendine has bazı yönleri bulunan bir sivil denetim mekanizmasına sahiptir. Fonksiyonel olarak Norveç Başsavcısına bağlı olması ve hakkında karar verdiği dosyaları mahkeme önünde kovuşturabilmesi bu farklılıklardandır. Bununla birlikte, Norveç’teki idari kolluk-adli kolluk ayrımı ve sivil denetim sisteminin hangi nedenlerle teşkil edildiği hakkında fikir sahibi olunabilmesi amacıyla; Norveç Polis Teşkilatının tarihi geçmişine ve mevcut yapısına da çalışmada yer verilmiştir. Norveç adli kolluk sisteminin ülkemizdeki uygulanabilirliği değerlendirilmiş, Norveç’teki sivil denetim sistemi ülkemiz örneği ile karşılaştırılmıştır. Bu değerlendirmeler sonucunda da çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
References
- Adalet Bakanlığı. İnsan Hakları Eylem Planı-Özgür Birey, Güçlü Toplum; Daha Demokratik Bir Türkiye. Ankara: Adalet Bakanlığı, 2021.
- Advokatforeningen. “Features of the Norwegian Criminal Justice System.” advokatforeningen.no, Erişim Tarihi Mayıs 4, 2022. https://www.advokatforeningen.no/en/features-of-the-norwegian-legal-system/features-of-the-norwegian-criminal-justice-system/.
- Akkoyunlu, Sencer Abdullah. “Kamu Düzeninin Sağlanmasında Kolluğun Yetkileri.” Yayımlanmamış Doktora Tezi, Erzincan: Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2017.
- Akyılmaz, Bahtiyar, Murat Sezginer ve Cemil Kaya. Türk İdare Hukuku. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2023.
- Albert, Daniel. “Police in Norway: The Norwegian Policing System Explained.” lifeinnorway.net, Erişim Tarihi Mayıs 4, 2022. https://www.lifeinnorway.net/police-in-norway/.
- Altuntop, Serkan. “Hesapverebilirlik Bağlamında Kolluğun Sivil Denetimi: Sivil Gözetim Kurulları.” İnsan Hakları Yıllığı 33 (2015): 35-65.
- Avrupa Konseyi. 2018 Türkiye Raporu. Strazburg: Avrupa Konseyi, 2018. https://www.ab.gov.tr/siteimages/pub/komisyon_ulke_raporlari/2018_turkiye_raporu_tr.pdf.
- Avrupa Konseyi. 2019 Türkiye Raporu. Strazburg: Avrupa Konseyi, 2019. https://www.ab.gov.tr/siteimages/birimler/kpb/2019_trkiye_raporu-_tr.pdf.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Administrative Law
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
January 3, 2025
Submission Date
April 5, 2024
Acceptance Date
June 2, 2024
Published in Issue
Year 2024 Volume: 6 Number: 2 Prof. Dr. Mustafa Avcı'ya Armağan
