KÜRESEL GÜVENLİĞİN EVRİMİNİN ANALİZİ: TÜRK DEVLETLERİ ÖRGÜTÜ ÜZERİNE TARİHSEL VE TEORİK BİR BAKIŞ

Öz

Küresel güvenlik konusu hem çok geniş hem de disiplinler arası bir konudur. Özellikle değişen küresel ve bölgesel jeopolitik güç ve güvenlik dinamiklerinin giderek daha önemli bir çalışma alanı haline geldiği Soğuk Savaş sonrası dönemde, konu farklı alanlardan daha fazla araştırmacının ilgisini çekmektedir. Güvenlik ve jeopolitik öğrencileri ve akademisyenlerinin, uluslararası ilişkilerde fiilen tanınırlık kazanmış görece istikrarlı ve köklü devletleri analiz etmeksizin, sadece başarısız devlet örneklerinden kaynaklanan terörizm ve radikalizm gibi konulara odaklandıkları da gözlemlenmektedir. Asya-Avrupa ve Asya-Pasifik bölgelerinde yer alan Türk devletleri, hem coğrafi ve doğal kaynak önemleri hem de küresel güvenlik bağlamındaki önemleri nedeniyle çalışma grubu olarak seçilmiştir. Bu çalışmada, Türk Dünyası'nın küresel güvenlik açısından önemine dikkat çekilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma, tarihsel ve teorik araştırmaların yürütülmesinden oluşmaktadır. Küreselleşme sürecinin uluslararası ilişkiler teorileriyle desteklenerek incelenmesi, tarihsel bir perspektifle günümüze ulaşılmasına rehberlik etmiştir. Güvenlik alanında yapılan araştırma ve çalışmaların azlığı bu çalışmaya yön vermiş ve yol göstermiştir. Çalışmada kullanılacak anahtar kavramlardan biri olan 'Türk Devletleri Teşkilatı', bu kavramın tarihsel ve kuramsal bağlamda tartışılması ve mevcut literatürde tartışılmayan konuların ele alınması amacıyla araştırmaya dahil edilmiştir. Tarihsel sürece ulaşıldığında, Türk Devletleri Teşkilatı'nın kuruluş döneminde dahi savaş ve güvenlikle ilgili konularla meşgul olduğu görülmüştür. Bu nedenle bu alternatif kavramlar arasından 'kolektif güvenlik' teriminin Türk Devletleri Örgütü için bağlayıcı olduğu tahkim edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Uluslararası İlişkiler
• Türk Devletleri Teşkilatı
• Jeopolitik
• Savunma İşbirliği

ANALYZING THE EVOLUTION OF GLOBAL SECURITY: A HISTORICAL AND THEORETICAL PERSPECTIVE ON TURKIC STATES ORGANIZATION

Abstract

The topic of global security is both vast and interdisciplinary. Especially in a post-Cold War era in which the changing global and regional geopolitical power and security dynamics have become an increasingly significant area of study, the topic has been gaining attention from more researchers in different areas. It is also observed that students and academics of security and geopolitics have focused only on issues such as terrorism and radicalism that originate from failed state examples, without analyzing relatively stable and well-established states that have gained de facto recognition in international relations. The Turkic states, which are located in the Asia-Europe and Asia-Pacific regions, were selected as a study group both because of their geographical and natural resource importance and their significance in the context of global security. In this study, it was aimed to draw attention to the importance of the Turkic World in terms of global security. This study consists of conducted historical and theoretical research. Analyzing the globalization process backed by theories of international relations, a historical perspective guides led to the present day. The low level of research and work that has been carried out in the field of security has guided and directed this study. One of the key terms that will be used in the study, 'Turkic States Organization', has been included in the research to discuss this term in a historical and theoretical context and to discuss matters which have not been debated in the current literature. When reaching the history, it has been observed that even during its establishment period, the Turkic States Organization engages in war and security-related matters. It is for this reason that among these alternative concepts, the term 'collective security' has been arbitrated to be binding for the Turkic States Organization.

Keywords

• International Relations
• Turkic States Organization
• Geopolitics

Kaynakça

1. Aksoy M. (2020), Jeopolitik, Dış Politika ve Siyaset Üzerine Mülahazalar, Nobel Akademik Yayıncılık
2. Banisalamah, M. A., & Al-Hamadi, M. I. (2023). The New Turkey: The spread of Turkish military bases abroad, role and indications 2002-2020. Dirasat: Human and Social Sciences. Retrieved from ju.edu.jo
3. Bindi, F. (2022). European Union foreign policy: A historical overview. In The foreign policy of the EU: Assessing Europe’s role in the world. Brookings Press. Retrieved from torvergata.it
4. De Zeeuw, J. (2022). Building peace in war-torn societies: From concept to strategy. Retrieved from clingendael.org
5. Díez-Martín, F., Blanco-González, A., & Diez-de-Castro, E. (2021). Measuring a scientifically multifaceted concept. The jungle of organizational legitimacy. European Research on Management and Business Economics, 27(1), 100131. Retrieved from sciencedirect.com
6. Doğan A. Gündoğmuş B. 20. Yüzyılda Türkiye-Türk Dünyası İlişkileri Pegem Akademi Yayıncılık, 2021
7. Zhanaltay O.H., Khı̇takhunov, A.(2022) Tarihi İpek yolunun yeniden canlandırılmasında orta korı̇dor mevcut durum - potansiyel - güncel meseleler rapor, Ahmet Yesevi Üniversitesi,
8. Erşen, E., & Köstem, S. (2020). Turkey’s interest in closer relations with Russia: Global, regional and domestic dynamics. Siyasal: Journal of Political Sciences. Retrieved from dergipark.org.tr

9. Fidan, H. (2023). Turkish foreign policy at the turn of the ‘Century of Türkiye’. Insight Turkey. Retrieved from mfa.gov.tr
10. Kocak, M. (2023). Potential of Organization of Turkic States in the international system. Insight Turkey. Retrieved from [HTML]
11. Mankoff, J. (2022). Empires of Eurasia: How imperial legacies shape international security. Retrieved from [HTML]
12. Mukhammadsidiqov, M., & Turaev, A. (2020). Influence of US neoconservatism on formation of national security paradigm. The Light of Islam. Retrieved from academia.edu
13. Mustofaev, M. (2022). The Organization of Turkic States: A new approach to global and regional challenges. Perceptions: Journal of International Affairs. Retrieved from dergipark.org.tr
14. Ndraha, A. B. (2023). Optimizing public services: Reconstructing the discordant relationship between local leaders to foster harmony (A case study of Indonesia). Journal of Digitainability, Realism & Mastery (DREAM), 2(07), 18-34. Retrieved from dreamjournal.my
15. Özer, Ç. (2023). The Organization of Turkic States—from past to present. Balkan and Near Eastern Journal of Social Sciences. Retrieved from ibaness.org
16. Pasqa, M., & Gatara, A. A. S. (2023). Crisis in the multilateral system: The United Nations dilemma in the fallout of Russia’s invasion of Ukraine. Politicon: Jurnal Ilmu Politik. Retrieved from uinsgd.ac.id
17. Peoples, C., & Vaughan-Williams, N. (2020). Critical security studies: An introduction. Retrieved from [HTML]
18. Saaida, M. B. E. (2023). The role of culture and identity in international relations. East African Journal of Education and Social Sciences. Retrieved from ajol.info
19. Siegrist, M., & Árvai, J. (2020). Risk perception: Reflections on 40 years of research. Risk Analysis. Retrieved from [HTML]
20. Sørensen, G., Møller, J., & Jackson, R. H. (2022). Introduction to international relations: Theories and approaches. Retrieved from [HTML]
21. Spadaro, G., Gangl, K., Van Prooijen, J. W., Van Lange, P. A., & Mosso, C. O. (2020). Enhancing feelings of security: How institutional trust promotes interpersonal trust. PloS One, 15(9), e0237934. Retrieved from plos.org
22. Ünver, D. (2023). The analysis of the Organization of Turkic States from a neofunctionalist perspective. Retrieved from metu.edu.tr
23. Xu, J. (2024). The road to democracy in communist countries: Exploring the influences in transformation, including nationalism. Retrieved from cuni.cz
24. Zeng, E., Dong, Y., Yan, L., & Lin, A. (2023). Perceived safety in the neighborhood: Exploring the role of built environment, social factors, physical activity, and multiple pathways of influence. Buildings. Retrieved from mdpi.com.