RESTRUCTURING AND EARLY PAYMENT FEE IN CONSUMER LOANS WITHIN THE SCOPE OF THE CONSUMER PROTECTION LAW AND THE COMMUNIQUÉ NO. 2020/07

Abstract

This study examines the concepts of early payment compensation and restructuring fees in consumer and housing finance loans within the framework of Consumer Protection Law No. 6502 and Communiqué No. 2020/07 on the Procedures and Principles Regarding Fees to be Collected from Financial Consumers. Banks may request early payment compensation, at certain rates, if the consumer partially or fully pays off their debt before the due date in fixed-rate loan agreements. However, for this compensation to be received, certain conditions must be met and clearly stipulated in the agreement. Otherwise, the provisions in question are considered unfair terms and are deemed invalid. On the other hand, a restructuring transaction involves revising existing loan terms (interest rate, maturity, installment structure, etc.) based on mutual agreement between the consumer and the bank. This transaction does not constitute early payment, and demanding additional fees such as early payment compensation or restructuring fees within this framework is unlawful. Indeed, this issue is clearly emphasized in the Court of Cassation precedents: It is stated that the restructuring process cannot be considered "early repayment." In practice, banks confuse these two concepts and demand compensation in restructuring transactions as well. This situation clearly contradicts both legal provisions and Supreme Court decisions.

Keywords

• Consumer Loan
• Communiqué No. 2020/07
• Early Payment Fee
• Restructuring

2020/07 SAYILI TEBLİĞ VE TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDAKİ KANUN KAPSAMINDA TÜKETİCİ KREDİLERİNDE YENİDEN YAPILANDIRMA HALİ VE ERKEN ÖDEME ÜCRETİ

Öz

Tüketici ve konut finansmanı kredilerinde erken ödeme tazminatı ile yeniden yapılandırma ücreti kavramlarını, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve 2020/07 sayılı Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ çerçevesinde bu çalışmada incelenmektedir. Erken ödeme tazminatı, sabit faizli kredi sözleşmelerinde tüketicinin borcunu vadesinden önce kısmen veya tamamen ödemesi halinde, belirli oranlar dâhilinde bankalar tarafından talep edilebilmektedir. Ancak bu tazminatın alınabilmesi için sözleşmede açıkça düzenlenmiş olması ve belirli koşulları da taşıması gerekmektedir. Aksi hâlde söz konusu hükümler haksız şart olarak değerlendirilmekte ve geçersizliğe neden olmaktadır. Öte yandan, yeniden yapılandırma işlemi; tüketici ile banka arasında karşılıklı mutabakata dayalı olarak mevcut kredi şartlarının (faiz oranı, vade, taksit yapısı vb.) revize edilmesini ifade eder. Bu işlem bir erken ödeme niteliği taşımamakta olup, bu çerçevede erken ödeme tazminatı ya da yapılandırma ücreti gibi ek ücretlerin talep edilmesi hukuka aykırıdır. Nitekim Yargıtay içtihatlarında da bu husus açıkça vurgulanmakta; yeniden yapılandırma işleminin “erken ödeme” olarak nitelendirilemeyeceği belirtilmektedir. Uygulamada ise bankaların yeniden yapılandırma işlemlerinde de tazminat talep ettikleri görülmektedir. Bu durum, gerek kanun hükümleri gerekse Yargıtay kararlarıyla açıkça çelişmektedir.

Anahtar Kelimeler

• 2020/07 sayılı tebliğ
• erken ödeme ücreti
• yeniden yapılandırma

Kaynakça

1. Atamer, Yeşim M. Kredi ve Diğer Finansman Sözleşmelerinde Tüketicinin Korunması, Oniki Levha Yayıncılık, İstanbul 2016.
2. Aydoğdu, Murat. Bankacılık İşlemlerinden Alınacak Ücretlere İlişkin Olarak Uygulama Esaslarının Değerlendirilmesi, Adalet Yayınevi, Ankara 2021.
3. Aydoğdu, Murat. Tüketici Hukuku Dersleri, 1. Baskı, Ankara 2015.
4. Aydoğdu, Murat ve Nalan Kahveci. Tüketici Hukuku, İzmir 2021.
5. Aydoğdu, Murat ve Nalan Kahveci. Tüketici Hukuku Dersleri, Adalet Yayınevi, İzmir 2021.
6. Aydoğdu, Murat. Türk Borçlar Hukuku’nda Genel İşlem Koşullarının ve Tüketici Hukuku’nda Haksız Şartların Denetimi, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2014.
7. Aslan, Yılmaz. 6502 Sayılı Kanuna Göre Tüketici Hukuku, Ekin Yayınevi, 4. Baskı, Bursa 2014.
8. BALDWIN, R.K., Notes-Prepayment Penalties: A Survey and Suggestion, VANDERBILT LAW REVIEW, Vol.40, (1987).

9. Bıyık, Nida. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un Temel İlkeleri, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul 2017.
10. Çabri, Sezer. 6502 Sayılı Kanun’a Göre Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Şerhi, 2. Baskı, Ankara 2021.
11. Çelik, Kemal. “Finansal Tüketicilerden Alınan Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik Hakkında BDDK’nın Görüş ve Düşünceleri”, Sektörel Bazda Tüketici Hukuku ve Uygulamaları 2014-2015, 4. Tüketici Hukuku Kongresi, ss.128-137, Ed.: Hakan Tokbaş ve Fehim Üçışık, Bilge Yayınevi, Ankara 2015.
12. Kara, İlhan. 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanuna Göre Hazırlanmış Tüketici Hukuku, 2. Baskı, Ankara 2021.
13. Karakocalı Ahmet ve Ali Suphi Kurşun. Tüketici Hukuku, İstanbul, 2015.
14. Kırkbeşoğlu, Nagehan. Türk Özel Hukukunda Kısmi Hükümsüzlük, Vedat Kitapçılık, 10.Baskı, İstanbul 2011.
15. Koyuncu, Alper Çağlar. Tüketici Hukuku Seçimlik Dersler Dizisi, Seçkin Yayıncılık, Ankara Temmuz 2025.
16. Öz, Kerem. Tadil Sözleşmesi, Filiz Kitabevi, İstanbul, Nisan 2016
17. Özen, Burak. Milli Şerh, 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Şerhi, Ed., Hakan Tokbaş ve Özlem Tüzüner, Madde 4 Şerhi, Aristo Yayınevi, İstanbul 2016.
18. Topaloğlu, Mustafa. “Konut Kredilerinde Erken Ödeme Ücreti ve Yeniden Yapılandırma Masrafları”, 2. Tüketici Hukuku Sempozyumu Ses Çözümleri ve Makaleleri Tüketici Hukuku Açıklamaları, ss. 63-68, Ed., Hakan Tokbaş ve Fehim Üçışık, Bilge Yayınevi, Ankara 2013.
19. Yahya Deryal ve Yakup Korkmaz, Yeni Tüketici Hukuku Ders Kitabı, 3. Baskı, Adalet, Ankara, 2015.