GÜNÜMÜZ SÜRYANİ DİNİ MİMARİSİ ARAŞTIRMALARI

Öz

Dinler tarihine bakıldığı zaman, her dinin kutsallık atfettiği coğrafyalar olduğu görülmektedir. Bu coğrafyalar, ya o dinin kurucusunun doğduğu veya yaşadığı ya da o din ve mezhepçe çok önemli olayların meydana geldiği yerler olarak karşımıza çıkmaktadır. Doğu Hıristiyanlığı, özellikle Ortodoks Süryanilerinin “Tur Abdin” olarak adlandırdığı bölge; dini açıdan kutsal kabul edilen bu bölgeler arasında kendine özgü özellikler taşımaktadır. Mardin ili Midyat ilçesi merkez olmak üzere, batıdan Mazıdağı ile güneyden Nusaybin ilçeleri, doğudan Şırnak ilinin Cizre ilçesi ve kuzeyden ise Dicle Nehri arasında kalan bölge olarak tanımı yapılabilecek olan antik Tur Abdin bölgesi, özellikle Süryani dini mimarisi açısından zengin bir bölgedir. Güneydoğu Anadolu bölgesinin sınırlarına dahil olan Tur Abdin Bölgesi, farklı kültürlere sahip pek çok topluluğun birlikteliğine sahne olmuştur. Süryani Ortodoks topluluğu, bu topluluklardan biri olarak zengin kültürel mirası nedeniyle mimari açıdan dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Süryani,Mardin,Tur Abdin,Kilise,Manastır.

Kaynakça

1. AKYÜZ, Gabriel ; Mardin İlinin Merkezinde, Civar köylerde ve İlçelerinde Bulunan Kiliselerin ve Manastırların Tarihi, Mardin, 1998.
2. BERCHEM, Van Max - STRZYGOWSKİ Josef - BELL L Gertrude; AMİDA, Paris,1910. BİLGE, Yakup; Süryanilerin Kökeni ve Türkiyeli Süryaniler, İstanbul, 1991.
3. ------------------ ; Geçmişten Günümüze Süryaniler, İstanbul, 2001.
4. -------------------; Geçmişten Günümüze Deyrulzafaran Manastırı, İstanbul, 2006. ÇELİK, Mehmet; Süryani Tarihi I, Ankara, 1996.
5. ÇELİK, Tuma; Turabdin’de Kalanlar, İstanbul, 2014.
6. GABRIEL, Albert; Voyages Archeologiqoues Dans La Turquie Orientale (Şarki Türkiye’de Arkeolojik Geziler), Ankara, 2014.
7. COURTOIS, De Sebastian; Süryaniler, İstanbul,2014.
8. KESER, Elif; Tur Abdin Süryani Ortodoks Dini Mimarisi, İstanbul, 2002.

9. MARTIN, Lillington, Christopher, “Artuqy Wars in Relation to the Strategically Important”, I. Uluslararası Artuklu Sempozyumu Bildirileri, C.II, Mardin, 2008.
10. ÖZCOŞAR, İbrahim; “Bir Sancak Bir Cemaat” 19. Yüzyılda Mardin Süryanileri, İstanbul, 2008.
11. SERT, Şahin; Diyarbakır Süryani Kadim Meryem Ana Kilisesi ,( Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Elazığ, 2015.