TÜKETİM NESNESİ OLARAK BEDEN VE MODA: BİR MODA ETKİNLİĞİ VE YEŞİL FESTİVAL ÖRNEĞİ OLARAK ZERUJ FESTİVAL
Öz
Tüketim, postmodern dönemle birlikte
ekonomik anlamından sıyrılmış, tüketici de daha çok kültürel açıdan
değerlendirilmeye başlanmıştır. Postmodern dönem düşünürlerinden Baudrillard,
tüketimi bir gereksinim, ekonomik bir faaliyet ya da ihtiyaçları karşılamada
bir amaç olarak düşünmemektedir. Baudrillard’a göre tüketim, bir anlamlandırma
etkinliğidir. Tüketici bir ürünü satın almaya onu diğerlerinden ayıran kodlar
aracılığıyla karar vermektedir. Satın alınan ürün, işlevinin yanı sıra farklı
anlamları temsil eden işaretler de barındırmaktadır. Bu nedenle ürünün markası,
vitrini, üreticisi gibi özellikler tüketiciler tarafından önemsenmektedir.
Çünkü tüketen kişi, kimliğini ve imajını bu ürünlerin taşıdığı semboller
aracılığıyla ortaya koymaktadır. Bedeni bu sembolleri taşıyan bir vitrin olarak
göstermek ise, bedeni bir tüketim nesnesi haline getirmektedir. Bir nesneyi
sergileyen beden, sembolleştirilmiş standartlara ve modaya uymalı iddiası ise
tüketimi yeniden tanımlamakta ve şekillendirmektedir.
Günümüzde bir sınıfı ya da toplumsal kimliği
ifade etmek için kullanılan moda olgusu, bireylerin kim olmak istediği ve kim
oldukları ile ilgili duyarlılıklarını konumlandıran ve kimlik duygusunu
şekillendiren yapısıyla bireylerin belli bir kişilik ve sınıf kalıbına
girebilmesini de anlamlandırmaktadır. Bu bağlamda bu çalışmanın konusunu
tüketim kültürü dinamiklerinin muhafazakarlık ekseninde yeniden yaratıldığı ve
şekillendirildiği formlar olarak tüketim nesnesi, beden ve moda
oluşturmaktadır. İslami inanç ve hayat tarzının bir sonucu olmanın yanında,
kendi kimliklerini ve hayat tarzlarını algılama şekilleri doğrultusunda beden
ve modayı muhafazakarlık bakış açısından yeniden yaratan ve şekillendiren
özelliği ile yeşil festivaller; bir moda etkinliği olarak “Zeruj Festival”
örneğinde ele alınmış, case study (örnek olay) yöntemi ile analiz edilmiş ve
incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alba, J.W., & Williams, E.F., (2012), Pleasure principles: A review of research on hedonic consumption, Journal of Consumer Psychology, http://dx.doi.org/10.1016/j.jcps.2012.07.003
- Barbarosoğlu, F. (2015). Şov ve Mahrem. İstanbul: Profil Yayıncılık.
- Baudrillard, J. (2010). Tüketim Toplumu, (çev. H. Deliceçaylı ve F. Keskin), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
- Bauman, Z. (2010). Sosyolojik Düşünmek. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
- Bilici, M. (1998). İslam’ın Bronzlaşan Yüzü: Caprice Hotel Örnek Olayı. Geleneksel Sosyoloji Öğrencileri Kongresi-Tebliğ. Eskişehir Anadolu Üniversitesi.
- Binark, M. ve Kılıçbay, B. (2000). Tüketim Toplumu Bağlamında Türkiye’de Örtünme Pratiği ve Moda İlişkisi. Ankara: Konrad Adenauer Vakfı.
- Bocock, Robert. (2014). Tüketim, (çev.İrem Kutluk), Ankara: Dost Yayınları.
- Crane, D. (2003). Moda ve Gündemleri, Giyimde Sınıf, Cinsiyet ve Kimlik (çev. Ö. Çelik). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
1 Aralık 2018
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 5 Sayı: 12