SİVAS AHKÂM-I ŞİKÂYET DEFTERLERİNDE AMASYA KAZÂSI İLE İLGİLİ KAYITLAR
Öz
Ahkâm-ı şikâyet defterleri, halkın sorun ve problemlerine çözüm üretmek maksadıyla oluşturulmuş olmalarına rağmen, bu defterler 18 ve 19. yüzyıl şehir ve bölge tarihi araştırmaları için çok önemli bir kaynak niteliği taşımaktadırlar. Bu defterlerde, halkın gündelik yaşam içerisinde karşılaştığı; alacak-verecek, gasp, darp, cinayet, arazi anlaşmazlığı, vergi sorunları, miras meseleleri, vakıflardaki problemler, göreve müdahale ve eşkıyalık gibi birçok konu bulunurken, aynı zamanda yönetici sınıfın da farklı konulardaki şikâyetleri yer almaktadır. Bu çalışmada; Amasya kazâ merkezi ve kazâya bağlı Geldiklan, Argoma (Suluova), Bergoma (Ezine Pazarı) ve Akdağ nahiyelerinde yaklaşık 200 yıllık süreç (1742-1908) dâhilinde meydana gelmiş olaylar ahkâm defterlerinden tespit edilmiştir. Bu şikâyetler sayfa ve hüküm numarası verilerek tablolar halinde yazılmıştır. Kazâya ait şikâyetlerin tespit edilmesi ve bu şikâyetlerin tablolaştırılması, 18 ve 19. yüzyıl Amasya kazâsının sosyo-kültürel durumu ile ilgili araştırma yapacak insanlar için önemli bir veri oluştururken ve aynı zamanda bu veriler bölge tarihinin aydınlatılmasına bir nebze de olsa katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Devlet Arşivleri Başkanlığı, Sivas Eyâleti Ahkâm-ı Şikâyet Defterleri: 1-36.
- Başbakanlık Osmanlı Arşivi Rehberi, (2010) Haz. Yusuf İhsan Genç vd., Ankara:Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayınları.
- Devellioğlu F. (2001), Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügât, 18. Baskı, Ankara: Aydın Kitabevi.
- Faroqhi S. (2003), Osmanlı Tarihi Nasıl İncelenir?, (2. Baskı), İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
- Kütükoğlu M. (1995), “Mühimme Defterleri”. TDV, XXXI, İstanbul: Türk Diyanet Vakfı Yayınları.
- Öztürk, S. (2001), “Sosyo-Ekonomik Tarih Kaynağı Olarak Ahkâm Defterleri”, (Editör: Kemal Çiçek), Pax Ottomana: Studies in Memoriam Prof. Dr. Nejat Göyünç, (s. 613-615), Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
- Pakalın, M.Z. (1991), Osmanlı Tarih Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü, C.1, Ankara: Milli Eğitim Basımevi.
- Uzunçarşılı, İ.H. (1988), Osmanlı Devleti’nin Saray Teşkilatı, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2019
Gönderilme Tarihi
29 Mart 2019
Kabul Tarihi
17 Nisan 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 6 Sayı: 4