Review

Geriatrik Bireylerde Düşme Riskini Önleme Stratejisi Bakımından Ayakkabı Ergonomisi

Volume: 22 Number: 1 January 2, 2025
EN TR

Geriatrik Bireylerde Düşme Riskini Önleme Stratejisi Bakımından Ayakkabı Ergonomisi

Abstract

Geriatrik bireylerde düşmeler başlıca geriatrik sendromlardan biridir ve bu popülasyondaki kırılganlığın açık bir göstergesidir. Düşmelerin sonuçları arasında yaralanmalar, kırıklar, immobilite, depresyon, fiziksel bağımlılık ve sağlık sistemleri üzerinde önemli bir ekonomik yük yer almaktadır. Düşmeler ilk olduğunda ya da tekrarladığında, düşme nedeninin birçok faktöre bağlı olduğu göz önüne alınırsa, düşme riskinin çok faktörlü değerlendirmesi de önem kazanmaktadır. Düşmelere bağlı yaralanmalar ergonomik olmayan ayakkabı seçimiyle ilişkili olabileceğinden, sağlık uzmanları tarafından ayakkabı özellikleri düşme riskini önleme stratejisi bakımından değerlendirilmektedir. İyi oturan uygun ayakkabılar geriatrik bireylerin yürümesine yardımcı olmaktadır. Bu bireyler arasında çıplak ayakla dolaşmak, ayakkabısız çorap giymek ve evde terlik giymek yaygındır. Bu nedenle düşme riski olan geriatrik bireylerde mümkün olduğunca kapalı alanlarda ayakkabı giymeleri önerilmektedir. Düşme riskini azaltmak amacıyla hem evin içinde hem de dışında kaymaz tabanlı, daha iyi oturan ayakkabıların kullanılması tavsiye edilir. Geriatrik popülasyonda konfor, daha iyi denge ve daha az yaralanma riski sağlamak için alçak topuklu, kaymaz tabanlı ve daha geniş çerçeveli ayakkabıların kullanımı bu alanda yapılan çalışmaların sonuçları ile desteklenmektedir.

Keywords

geriatri, düşme riski, ayakkabı, ergonomi

References

  1. Kaynakça [1] M. M. Montero-Odasso et al., "Evaluation of Clinical Practice Guidelines on Fall Prevention and Management for Older Adults: A Systematic Review," (in eng), JAMA Netw Open, vol. 4, no. 12, p. e2138911, Dec 1 2021, doi: 10.1001/jamanetworkopen.2021.38911.
  2. [2] B. Pellicer-García, I. Antón-Solanas, E. Ramón-Arbués, L. García-Moyano, V. Gea-Caballero, and R. Juárez-Vela, "Risk of Falling and Associated Factors in Older Adults with a Previous History of Falls," (in eng), Int J Environ Res Public Health, vol. 17, no. 11, Jun 8 2020, doi: 10.3390/ijerph17114085.
  3. [3] R. Vaishya and A. Vaish, "Falls in Older Adults are Serious," (in eng), Indian J Orthop, vol. 54, no. 1, pp. 69-74, Feb 2020, doi: 10.1007/s43465-019-00037-x.
  4. [4] "Guideline for the prevention of falls in older persons. American Geriatrics Society, British Geriatrics Society, and American Academy of Orthopaedic Surgeons Panel on Falls Prevention," (in eng), J Am Geriatr Soc, vol. 49, no. 5, pp. 664-72, May 2001.
  5. [5] D. Jung, S. Shin, and H. Kim, "A fall prevention guideline for older adults living in long-term care facilities," (in eng), Int Nurs Rev, vol. 61, no. 4, pp. 525-33, Dec 2014, doi: 10.1111/inr.12131.
  6. [6] J. C. Menant, J. R. Steele, H. B. Menz, B. J. Munro, and S. R. Lord, "Optimizing footwear for older people at risk of falls," (in eng), J Rehabil Res Dev, vol. 45, no. 8, pp. 1167-81, 2008.
  7. [7] H. B. Menz, M. Auhl, and M. J. Spink, "Foot problems as a risk factor for falls in community-dwelling older people: A systematic review and meta-analysis," (in eng), Maturitas, vol. 118, pp. 7-14, Dec 2018, doi: 10.1016/j.maturitas.2018.10.001.
  8. [8] T. Cudejko, J. Gardiner, A. Akpan, and K. D'Août, "Minimal shoes improve stability and mobility in persons with a history of falls," (in eng), Sci Rep, vol. 10, no. 1, p. 21755, Dec 10 2020, doi: 10.1038/s41598-020-78862-6.
  9. [9] S. Franklin, M. J. Grey, N. Heneghan, L. Bowen, and F. X. Li, "Barefoot vs common footwear: A systematic review of the kinematic, kinetic and muscle activity differences during walking," (in eng), Gait Posture, vol. 42, no. 3, pp. 230-9, Sep 2015, doi: 10.1016/j.gaitpost.2015.05.019.
  10. [10] E. Trinkaus and H. Shang, "Anatomical evidence for the antiquity of human footwear: Tianyuan and Sunghir," Journal of Archaeological Science, vol. 35, no. 7, pp. 1928-1933, 2008.
APA
Atlı, A., & Külünkoğlu, B. (2025). Geriatrik Bireylerde Düşme Riskini Önleme Stratejisi Bakımından Ayakkabı Ergonomisi. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, 22(1), 1-10. https://izlik.org/JA49GJ59XX
AMA
1.Atlı A, Külünkoğlu B. Geriatrik Bireylerde Düşme Riskini Önleme Stratejisi Bakımından Ayakkabı Ergonomisi. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi. 2025;22(1):1-10. https://izlik.org/JA49GJ59XX
Chicago
Atlı, Ayşegül, and Bahar Külünkoğlu. 2025. “Geriatrik Bireylerde Düşme Riskini Önleme Stratejisi Bakımından Ayakkabı Ergonomisi”. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi 22 (1): 1-10. https://izlik.org/JA49GJ59XX.
EndNote
Atlı A, Külünkoğlu B (January 1, 2025) Geriatrik Bireylerde Düşme Riskini Önleme Stratejisi Bakımından Ayakkabı Ergonomisi. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi 22 1 1–10.
IEEE
[1]A. Atlı and B. Külünkoğlu, “Geriatrik Bireylerde Düşme Riskini Önleme Stratejisi Bakımından Ayakkabı Ergonomisi”, Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, vol. 22, no. 1, pp. 1–10, Jan. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA49GJ59XX
ISNAD
Atlı, Ayşegül - Külünkoğlu, Bahar. “Geriatrik Bireylerde Düşme Riskini Önleme Stratejisi Bakımından Ayakkabı Ergonomisi”. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi 22/1 (January 1, 2025): 1-10. https://izlik.org/JA49GJ59XX.
JAMA
1.Atlı A, Külünkoğlu B. Geriatrik Bireylerde Düşme Riskini Önleme Stratejisi Bakımından Ayakkabı Ergonomisi. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi. 2025;22:1–10.
MLA
Atlı, Ayşegül, and Bahar Külünkoğlu. “Geriatrik Bireylerde Düşme Riskini Önleme Stratejisi Bakımından Ayakkabı Ergonomisi”. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, vol. 22, no. 1, Jan. 2025, pp. 1-10, https://izlik.org/JA49GJ59XX.
Vancouver
1.Ayşegül Atlı, Bahar Külünkoğlu. Geriatrik Bireylerde Düşme Riskini Önleme Stratejisi Bakımından Ayakkabı Ergonomisi. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi [Internet]. 2025 Jan. 1;22(1):1-10. Available from: https://izlik.org/JA49GJ59XX