Research Article

ABD’nin Türkiye’ye Yönelik Ambargo Kararına İlişkin Haşhaş Sorunu Yerine 1974 Kıbrıs Krizini Ön Plana Çıkarma Girişimi

Volume: 9 Number: 1 January 22, 2021
EN TR

ABD’nin Türkiye’ye Yönelik Ambargo Kararına İlişkin Haşhaş Sorunu Yerine 1974 Kıbrıs Krizini Ön Plana Çıkarma Girişimi

Öz

Anadolu’da binlerce yıldır ekimi yapılan haşhaşın yasaklanması kararı, Türk kamuoyunda büyük bir rahatsızlık yaratmıştır. 1 Temmuz 1974’te, yasak kaldırılmıştır. Bu karar, ABD’de büyük bir öfke ve hayal kırıklığı yaratmıştır. ABD, kararın geri alınmasına yönelik yeni bir baskı politikası uygulamaya çalışmışsa da, dönemin Türk hükümeti geri adım atmamıştır. Bunun üzerine ABD, Kongre’nin öncülüğünde Türkiye’ye karşı askeri ve ekonomik bir ambargo girişimi başlatmıştır. Ancak ABD yönetimi, söz konusu ambargonun Türk kamuoyundaki ABD karşıtı çevreleri güçlendireceği gerekçesiyle söz konusu girişime daha ihtiyatlı yaklaşmıştır. Haşhaş gerginliği sürerken, 15 Temmuz 1974’te Yunan cuntası, Kıbrıs’ta bir darbe gerçekleştirmiştir. Söz konusu darbeyi Enosis’e yönelik bir adım olarak gören Türkiye, derhal harekete geçerek, iki askeri harekâtla karşılık vermiştir. Bu süreçte ABD yönetimi, Kıbrıs politikasında kendisine yönelen iç kamuoyunun ve Avrupalı müttefiklerinin yoğun eleştirilerinin de etkisiyle, Kıbrıs krizini bir fırsat olarak görmüş ve Türkiye’ye yönelik ambargo kararının haşhaş yerine bu sebebe bağlanmasını daha uygun bulmuştur. Böylece hem Kıbrıs konusunda Yunan ve ABD kamuoyunu yumuşatacak hem de Türkiye’den gelebilecek olası tepkileri sınırlandırarak, haşhaş ekimi kararının cezasını kesebilecekti. Bu çalışmada Türkiye’ye karşı uygulanan 1975 tarihli ambargonun asıl sebebinin haşhaş ekimi yasağının kaldırılması kararı olmasına rağmen, bunun yerine ABD yönetimince 1974 Kıbrıs krizinin ön plana çıkarılışı ve bu yöndeki girişimleri incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. National Archives, NSC Files, Box 61, Nixon Presidential Materials.
  2. National Archives, Memorandum of Conversation, Box 5, Memoranda of Conversation Collection at the Gerald R. Ford Presidential Library.
  3. National Archieves, Statement, Box 9, Gerald R. Ford Presidential Library.
  4. National Archieves, Box 9, White House Records Office: Gerald R. Ford Presidential Library.
  5. “Turkey and the Poppy Problem”, (1974), 3, https://www.cia.gov/library/readingroom/docs/CIA- RDP85T00353R000100030004-9.pdf (E.T: 20 Eylül 2020).
  6. “Turkish Opium Production”, 1 Temmuz 1974, 1 https://www.cia.gov/library/readingroom/docs/LOC-HAK-258-3-5-7.pdf (Erişim Tarihi: 8 Ağustos 2020).
  7. “Turkey Lifts Ban On Opium Poppy Cultivation”, 1 Temmuz 1974, 2 https://www.cia.gov/library/readingroom/docs/CIA-RDP78S01932A000100070003-8.pdf (Erişim Tarihi: 8 Ağustos 2020).
  8. “President’s Tuesday” Brifing, 1 Temmuz 1974, 1. https://www.cia.gov/library/readingroom/docs/LOC-HAK-258-3-5-7.pdf (E.T: 8 Ağustos 2020).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 22, 2021

Submission Date

November 18, 2020

Acceptance Date

December 7, 2020

Published in Issue

Year 2021 Volume: 9 Number: 1

APA
Başlamışlı, M. (2021). ABD’nin Türkiye’ye Yönelik Ambargo Kararına İlişkin Haşhaş Sorunu Yerine 1974 Kıbrıs Krizini Ön Plana Çıkarma Girişimi. Asia Minor Studies, 9(1), 695-712. https://doi.org/10.17067/asm.827640

Cited By

CHILDREN AND TURKISH CINEMA IN THE PERIOD OF COALITIONS BETWEEN 1970-1980 IN TURKEY

Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli E-Dergisi

https://doi.org/10.56075/egemiadergisi.1132196