Araştırma Makalesi

ABD’nin Türkiye’ye Yönelik Ambargo Kararına İlişkin Haşhaş Sorunu Yerine 1974 Kıbrıs Krizini Ön Plana Çıkarma Girişimi

Cilt: 9 Sayı: 1 22 Ocak 2021
PDF İndir
EN TR

ABD’nin Türkiye’ye Yönelik Ambargo Kararına İlişkin Haşhaş Sorunu Yerine 1974 Kıbrıs Krizini Ön Plana Çıkarma Girişimi

Öz

Anadolu’da binlerce yıldır ekimi yapılan haşhaşın yasaklanması kararı, Türk kamuoyunda büyük bir rahatsızlık yaratmıştır. 1 Temmuz 1974’te, yasak kaldırılmıştır. Bu karar, ABD’de büyük bir öfke ve hayal kırıklığı yaratmıştır. ABD, kararın geri alınmasına yönelik yeni bir baskı politikası uygulamaya çalışmışsa da, dönemin Türk hükümeti geri adım atmamıştır. Bunun üzerine ABD, Kongre’nin öncülüğünde Türkiye’ye karşı askeri ve ekonomik bir ambargo girişimi başlatmıştır. Ancak ABD yönetimi, söz konusu ambargonun Türk kamuoyundaki ABD karşıtı çevreleri güçlendireceği gerekçesiyle söz konusu girişime daha ihtiyatlı yaklaşmıştır. Haşhaş gerginliği sürerken, 15 Temmuz 1974’te Yunan cuntası, Kıbrıs’ta bir darbe gerçekleştirmiştir. Söz konusu darbeyi Enosis’e yönelik bir adım olarak gören Türkiye, derhal harekete geçerek, iki askeri harekâtla karşılık vermiştir. Bu süreçte ABD yönetimi, Kıbrıs politikasında kendisine yönelen iç kamuoyunun ve Avrupalı müttefiklerinin yoğun eleştirilerinin de etkisiyle, Kıbrıs krizini bir fırsat olarak görmüş ve Türkiye’ye yönelik ambargo kararının haşhaş yerine bu sebebe bağlanmasını daha uygun bulmuştur. Böylece hem Kıbrıs konusunda Yunan ve ABD kamuoyunu yumuşatacak hem de Türkiye’den gelebilecek olası tepkileri sınırlandırarak, haşhaş ekimi kararının cezasını kesebilecekti. Bu çalışmada Türkiye’ye karşı uygulanan 1975 tarihli ambargonun asıl sebebinin haşhaş ekimi yasağının kaldırılması kararı olmasına rağmen, bunun yerine ABD yönetimince 1974 Kıbrıs krizinin ön plana çıkarılışı ve bu yöndeki girişimleri incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. National Archives, NSC Files, Box 61, Nixon Presidential Materials.
  2. National Archives, Memorandum of Conversation, Box 5, Memoranda of Conversation Collection at the Gerald R. Ford Presidential Library.
  3. National Archieves, Statement, Box 9, Gerald R. Ford Presidential Library.
  4. National Archieves, Box 9, White House Records Office: Gerald R. Ford Presidential Library.
  5. “Turkey and the Poppy Problem”, (1974), 3, https://www.cia.gov/library/readingroom/docs/CIA- RDP85T00353R000100030004-9.pdf (E.T: 20 Eylül 2020).
  6. “Turkish Opium Production”, 1 Temmuz 1974, 1 https://www.cia.gov/library/readingroom/docs/LOC-HAK-258-3-5-7.pdf (Erişim Tarihi: 8 Ağustos 2020).
  7. “Turkey Lifts Ban On Opium Poppy Cultivation”, 1 Temmuz 1974, 2 https://www.cia.gov/library/readingroom/docs/CIA-RDP78S01932A000100070003-8.pdf (Erişim Tarihi: 8 Ağustos 2020).
  8. “President’s Tuesday” Brifing, 1 Temmuz 1974, 1. https://www.cia.gov/library/readingroom/docs/LOC-HAK-258-3-5-7.pdf (E.T: 8 Ağustos 2020).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Ocak 2021

Gönderilme Tarihi

18 Kasım 2020

Kabul Tarihi

7 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Başlamışlı, M. (2021). ABD’nin Türkiye’ye Yönelik Ambargo Kararına İlişkin Haşhaş Sorunu Yerine 1974 Kıbrıs Krizini Ön Plana Çıkarma Girişimi. Asia Minor Studies, 9(1), 695-712. https://doi.org/10.17067/asm.827640
AMA
1.Başlamışlı M. ABD’nin Türkiye’ye Yönelik Ambargo Kararına İlişkin Haşhaş Sorunu Yerine 1974 Kıbrıs Krizini Ön Plana Çıkarma Girişimi. AMS. 2021;9(1):695-712. doi:10.17067/asm.827640
Chicago
Başlamışlı, Macide. 2021. “ABD’nin Türkiye’ye Yönelik Ambargo Kararına İlişkin Haşhaş Sorunu Yerine 1974 Kıbrıs Krizini Ön Plana Çıkarma Girişimi”. Asia Minor Studies 9 (1): 695-712. https://doi.org/10.17067/asm.827640.
EndNote
Başlamışlı M (01 Ocak 2021) ABD’nin Türkiye’ye Yönelik Ambargo Kararına İlişkin Haşhaş Sorunu Yerine 1974 Kıbrıs Krizini Ön Plana Çıkarma Girişimi. Asia Minor Studies 9 1 695–712.
IEEE
[1]M. Başlamışlı, “ABD’nin Türkiye’ye Yönelik Ambargo Kararına İlişkin Haşhaş Sorunu Yerine 1974 Kıbrıs Krizini Ön Plana Çıkarma Girişimi”, AMS, c. 9, sy 1, ss. 695–712, Oca. 2021, doi: 10.17067/asm.827640.
ISNAD
Başlamışlı, Macide. “ABD’nin Türkiye’ye Yönelik Ambargo Kararına İlişkin Haşhaş Sorunu Yerine 1974 Kıbrıs Krizini Ön Plana Çıkarma Girişimi”. Asia Minor Studies 9/1 (01 Ocak 2021): 695-712. https://doi.org/10.17067/asm.827640.
JAMA
1.Başlamışlı M. ABD’nin Türkiye’ye Yönelik Ambargo Kararına İlişkin Haşhaş Sorunu Yerine 1974 Kıbrıs Krizini Ön Plana Çıkarma Girişimi. AMS. 2021;9:695–712.
MLA
Başlamışlı, Macide. “ABD’nin Türkiye’ye Yönelik Ambargo Kararına İlişkin Haşhaş Sorunu Yerine 1974 Kıbrıs Krizini Ön Plana Çıkarma Girişimi”. Asia Minor Studies, c. 9, sy 1, Ocak 2021, ss. 695-12, doi:10.17067/asm.827640.
Vancouver
1.Macide Başlamışlı. ABD’nin Türkiye’ye Yönelik Ambargo Kararına İlişkin Haşhaş Sorunu Yerine 1974 Kıbrıs Krizini Ön Plana Çıkarma Girişimi. AMS. 01 Ocak 2021;9(1):695-712. doi:10.17067/asm.827640

Cited By

CHILDREN AND TURKISH CINEMA IN THE PERIOD OF COALITIONS BETWEEN 1970-1980 IN TURKEY

Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli E-Dergisi

https://doi.org/10.56075/egemiadergisi.1132196