Research Article

Kurtuluş Savaşında Kemalistlerin Malatya’daki Faaliyetleri

Volume: 9 Number: 1 January 22, 2021
TR EN

Kurtuluş Savaşında Kemalistlerin Malatya’daki Faaliyetleri

Öz

Milli Mücadelede, Mamure’t-ül Aziz Vilayeti’ne bağlı bir mutasarrıflık olan Malatya, Merkez Kaza, Hısn-ı Mansur (Adıyaman), Behisni (Besni), Kâhta ve Akçadağ kazalarından müteşekkildir. Mondros Mütarekesinde alınan kararlara, 1919 Şubat sonlarında büyük tepki gösteren Malatya halkı, Erzurum Kongresine 23 Temmuz 1919 katılmak üzere, Malatya'dan gidecek şahısları belirlemiştir. Malatya'da Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, İngiliz Binbaşı Noel'in 3 Eylül 1919'da Malatya'ya gelmesiyle oluşmaya başlamış, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin düzenlenmesi ile ilgili alınan kararlar doğrultusunda çalışmalarını sürdürmüştür. Milli Mücadele'de düşman işgali görmeyen Malatya’da, yurdun işgal edilmesini protesto eden halk, gönüllülerden oluşturdukları kuvvetlerle Ayntâb’ın, Maraş'ın ve Urfa'nın yardımına koşmuşlardır. Heyet-i Temsiliyle ile yazışmalar yaptığını tesbit ettiğimiz Malatya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, halkı örgütleyerek Milli Mücadele etrafında tekvücut olmaya başlamıştır. 11 Mayıs 1336/1920'de Malatya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin para yardımının yüz elli bin kuruş olduğu görülmektedir. Malatya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti eliyle toplanan aynî ve nakdî yardımlar da hem Ankara'da bulunan Heyet-i Temsil¬liye'ye hem de Maraş ve Urfa illerindeki Müdafaa-i Hukuk Heyet-i Merkeziyelerine gönderilmiştir. Malatya, Elazığ ve Dersim (Tunceli)’de çok canlı bir biçimde ortaya çıkan aşiretlerin millî faaliyetleri, emperyalist devletlerin etnik ayrılıkçılığa ilişkin planlarını etkisiz hale getirmiştir. Ayrıca, bütün dünya Anadolu’daki Milli Mücadele’nin varlığını ve gereğini kabul etmek zorunda kalmış, Malatya ve mülhakatı, yeni Türk Devleti’nin kurulması çalışmalarına katılmışlardır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Fransız Kara Kuvvetleri Arşivi. (FKKA).
  2. T.C. Başbakanlık cumhuriyet arşivi (BCA).
  3. T.C. Başbakanlık Osmanlı arşivi (BOA).
  4. T.C. Cumhurbaşkanlığı arşivi (CA)
  5. T.C. Genelkurmay Başkanlığı Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı (ATASE).
  6. Abadi, M., (1922). Opérations au levant les quatre sièges d’Aïntab (1920- 1921). Paris: Limoges, impr.- éditeurs Charles-Lavauzelle et Cie.
  7. Atatürk’ün söylev ve demeçleri(ASD). (2006). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi.
  8. Bayar, C., (1965). Ben de yazdım milli mücadeleye gidiş. C.1. İstanbul: Baha Matbaası.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

History of The Social Sciences

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 22, 2021

Submission Date

November 26, 2020

Acceptance Date

January 16, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 9 Number: 1

APA
Pekdoğan, C. (2021). Kurtuluş Savaşında Kemalistlerin Malatya’daki Faaliyetleri. Asia Minor Studies, 9(1), 682-694. https://doi.org/10.17067/asm.832110