ARAŞTIRMA ÜNİVERSİTELERİ PROJESİNİN AKADEMİK PERFORMANS ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: NİCEL BİR ANALİZ

Öz

Modern üniversitelerin temel işlevi bilimsel araştırmaya, eğitim ve öğretime öncelik vermektir. Günümüzde üniversitelerin bu işlevleri yanında araştırmayı daha yüksek düzeyde yerine getirmeyi üstlenen araştırma üniversiteleri kavramı ön plana çıkmıştır. Bu araştırmanın amacı, Yükseköğretim Kurulu tarafından geliştirilen Araştırma Üniversitesi Projesinin, mevcut araştırma üniversitelerinin akademik performansı üzerindeki etkilerini incelemektir. Dolayısıyla araştırmada üniversitelerin Araştırma Üniversitesi Projesinden önceki akademik performansı ile sonraki akademik performansının farklı olup olmadığı analiz edilmektedir. Araştırmanın yöntemi olarak nicel analiz yöntemlerinden olan bağımlı gruplar için t testi kullanılmış ve araştırmaya ilişkin bulgulara sağlıklı ulaşmak için araştırmada tekrarlı ölçümler deseni tercih edilmiştir. Üniversitelerin; yayın sayılarına Web of Science veri tabanından, akademik performansa ilişkin verilerine URAP dünya sıralamasından, öğrenci sayılarına ise Yükseköğretim Kurulu tarafından paylaşılan bilgilerden elde edilmiştir. Araştırma, 2017 yılında araştırma üniversitesi olarak belirlenen; Ankara Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Erciyes Üniversitesi, Gebze Teknik Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü ve Orta Doğu Teknik Üniversitesini kapsamaktadır. Araştırma üniversiteleri, ilk defa 26.09.2017 tarihinde ilan edilmiş olup, bu tarihte araştırma üniversiteleri için ilan edilen URAP dünya sıralaması puanları ile 2022 yılında ilan edilen URAP dünya sıralaması puanları karşılaştırılmıştır. Böylelikle araştırma üniversiteleri projesinden önceki dönem ile sonraki dönem performansları değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda ise, araştırma üniversiteleri projesinin araştırma üniversitelerinin akademik performansı üzerindeki olumlu etkisinin sınırlı olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Araştırma Üniversitesi
• Akademik Performans
• Yükseköğretim Kurulu

THE IMPACT OF RESEARCH UNIVERSITIES ON ACADEMIC PERFORMANCE: A QUANTITATIVEANALYSIS

Abstract

References

1. Akçiğit, U., & Özcan-Tok, E. (2020). Türkiye bilim raporu, Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları, TÜBA Raporları No: 43, Ankara.
2. Alaşehir, O., Çakır, M. P., Acartürk, C., Baykal, N., & Akbulut, U. (2014). “URAP-TR: A national ranking for turkish universities based on academic performance”, Scientometrics, 101(1), 159-178. doi:https://doi.org/10.1007/s11192-014-1333-4
3. Altbach, P. G. (2011). “The past, present, and future of the research university”, the road to academic excellence: The making of world-class research universities, Eds: Philip G. Altbach and Jamil Salmi, The World Bank, Washington DC.
4. Atkinson, R. C. & Blanpied, W. A. (2008). “Research universities: Core of the US science and technology system”, Technology in Society, 30: 1, 30-48.
5. Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: istatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum, Ankara: Pegem Akademi.
6. Büyüköztürk, Ş., Çokluk, Ö. & Köklü, N. (2020). Sosyal bilimler için istatistik, Ankara: Pegem Akademi.
7. Durmuş, B., Yurtkoru, E. S., & Çinko, M. (2013). Sosyal bilimlerde SPSS’le veri analizi, İstanbul: Beta Yayıncılık.
8. Glänzel, W. (2001). National characteristics in ınternational scientific co-authorship relations. Scientometrics, 51 (1), 69-115.

9. Gülbak, O. (2020). Öğretim üyeleri perspektifinden araştırma üniversitesi girişimi: Bir vakıf üniversitesi örneği, Üniversite Araştırmaları Dergisi, 3(3), 124-130. doi: 10.26701/uad.784293
10. Hardré, P., & Cox, M. (2009). Evaluating faculty work: Expectations and standards of faculty performance in research universities. Research Papers in Education, 24(4), 383-419.
11. Hicks, D. (2012). Performance-based university research funding systems, Research Policy, 41:2, 251-261. Doi: https://doi.org/10.1016/j.respol.2011.09.007
12. Mohrman, K., Ma, W. & Baker, D. (2008). The research university in transition: The emerging global model, Higher Education Policy, 21, 5–27. doi: https://doi.org/10.1057/palgrave.hep.8300175
13. Narin, F., K. Stevens, & E. S. Whitlow (1991). Scientific co-operation in europe and the citation of multinationally authored papers, Scientometrics, 21(3), 313–323.
14. Rosovsky, H. (2011), Üniversite (Bir Dekan Anlatıyor), Çev: Süreyya Ersoy, Ankara: TÜBİTAK Yayınları.
15. Sombatsompop, N., Markpin, T., Ratchatahirun, P., Yochai, W., Wongkaew, C., & Premkamolnetr, N. (2010).
16. Research performance evaluations of Thailand national research universities during 2007-2009, Information Development, 26(4), 303-313. doi: 10.1177/0266666910384816
17. Taylor, J. (2006), Managing the unmanageable: The management of research in research-ıntensive universities, Higher Education Management and Policy, 18 (2), 1-25. doi: https://doi.org/10.1787/hemp-v18-art8-en.
18. Türkiye Cumhuriyeti Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2019). On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023), Ankara.
19. URAP (2021). 2021-2022 URAP Türkiye Sıralaması Basın Açıklaması, Ankara.
20. URAP (2022). 2022-2023 URAP Dünya Sıralaması Basın Bildirisi, Ankara.
21. URAP (2023). 2022 Yılında 206 Üniversitemizin 11 Dünya Genel Sıralamasındaki Durumu (Basın Açıklaması) 22 Temmuz 2023, Ankara.
22. YÖK (Yükseköğretim Kurulu), (2020). Yükseköğretimde İhtisaslaşma ve Misyon Farklılaşması: Araştırma Üniversiteleri, Ankara. Erişim Adresi: https://www.yok.gov.tr/Documents/Yayinlar/Yayinlarimiz/2020/misyon-faklilasmasi-ve-ihtisaslasma-arastirma-universiteleri.pdf (Erişim Tarihi: 03.02.2023)
23. YÖK (2023). Yükseköğretim öğrenci istatistikleri, https://istatistik.yok.gov.tr/ (21.05.2023)
24. Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (Resmi Gazete Tarihi: 18.05.2018; Resmi Gazete Sayısı: 30425)
25. https://www.trthaber.com/haber/egitim/yok-arastirma-universitelerinin-performansini-degerlendirdi-724519.html (20.02.2023)
26. https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Universiteler/arastirma-universiteleri.aspx (23.02.2023)
27. https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/2023/arastirma-universiteleri-degerlendirme-toplantisi-ankara-universitesi.aspx (06.05.2023)
28. https://incites.clarivate.com/#/analysis/0/organization (28.02.2023)
29. https://urapcenter.org/cdn/storage/PDFs/vhKaHMN3xHTJiFjNT/original/vhKaHMN3xHTJiFjNT.pdf (07.03.2023)
30. https://urapcenter.org/Rankings/2022-2023/World_Ranking_2022-2023 (07.03.2023)
31. https://registrar.mit.edu/stats-reports/enrollment-statistics-year/all (28.04.2023)
32. https://www.princeton.edu/meet-princeton/facts-figures (28.04.2023)
33. https://www.ox.ac.uk/about/facts-and-figures (28.04.2023)
34. https://facts.stanford.edu/ (28.04.2023)
35. https://www.tsinghua.edu.cn/en/About/Facts_and_Figures.htm (28.04.2023)