TÜRK MÜZİĞİ İŞİTME EĞİTİMİNDE ENSTRÜMAN SEÇİMİNİN DİKTE ALGISINA ETKİSİ

Türk Müziğinin akademik eğitim aşamasında İşitme Okuma ve Yazma becerisi kazanma önemli bir aşama olarak görülmektedir. Temel müzik eğitimi ile birlikte gelişen öğrenci becerileri, perde, aralık, solfej, bona, nazariyat, gibi aşamalar ile desteklenmekte işitsel algı becerileri geliştirilmektedir. Perdeler arasındaki farklılıkları algılama Türk müziği için oldukça önemli bir aşamadır. Bu araştırma Türk Müziği işitme eğitiminde dikte yazarken enstrüman sesinin öğrenciler tarafından algılanma ve dikte yazma becerisine olan etkisini saptamak üzere yapılmıştır. Türk Müziği Konservatuvarında 2. Sınıf düzeyinde eğitim gören, nota, usul ve nazariyat eğitimi alan öğrenciler araştırma kapsamına alınmıştır. Öğrencilere Ud, Keman, Kanun, Ney, Çello ve Klarnet enstrümanları ile 2 farklı ( Rast ve Karciğar) makamda 12 farklı dikte kayıtları dinletilmiş her enstrümanın diktesinden aldıkları puanlar hesaplanmıştır. Seçilen makamlarda yazılan dikteler seçilen her iki makamda da her enstrüman için farklı ancak nazari olarak içeriğinde bulunan çeşniler aynı olacak şekilde oluşturulmuştur. Araştırmacı dikteleri kendisi bestelemiştir. Araştırmada seçilen Rast ve Karciğar Makamları Türk müziği perde hakimiyetinin algılanma düzeyini anlayabilmek amacıyla özellikle segah ve Eviç perdelerini içeriğinde barındırmasından dolayı seçilmiştir. Araştırmada betimsel desen olan genel tarama modeli kullanılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden literatür tarama araştırmaya eşlik etmiştir. Çalışmada başarı ölçek puanları hesaplanmış ve puanların normal dağılıma uygunluğunun belirlemesi için basıklık ve çarpıklık katsayıları incelenmiştir.