LORD BYRON’IN TÜRK HİKAYESİNDEN BİR KESİT: GAVUR ADLI ESERİNİN RESİM SANATINA YANSIYAN TEMSİLLERİ

Mehmet Akif Kaplan

LORD BYRON’IN TÜRK HİKAYESİNDEN BİR KESİT: GAVUR ADLI ESERİNİN RESİM SANATINA YANSIYAN TEMSİLLERİ

Öz

Bu araştırmada George Gordon Byron tarafından şiir olarak yazılan Gâvur ile Leyla’nın aşk hikâyesinden ilhamla resimler yapan sanatçılar ve hikâyeyi temsil eden eserleri ele alınmıştır. Araştırmanın amacı Gâvur hikâyesinden ilhamla eser yapan sanatçıları ve yapmış oldukları temsili resimleri ortaya koymaktır. Sanatın efsaneler, hikâyeler, öykülerle olan temsili ilişkisi tarih öncesi dönemlere kadar uzanır. Yunan mitolojisinde yer alan efsaneler, Ortaçağ’da dini öğretiler, yazarların edebi metinleri sanat eserinin oluşumuna kaynaklık etmişlerdir. Sanat eserine kaynaklık eden bu hikâyelerden biri de Byron tarafından yazılan Gâvur hikâyesidir. İngiliz romantizminin önemli yazarlarından Byron Osmanlıya yaptığı gezilerin birinde Gâvur (Giaour) ile Leyla’nın (Leila) trajik aşk hikâyesini duymuş ve hikâyeyi şiir olarak yazar. Byron ‘Türk Hikâyesinden Bir Kesit: Gâvur’ adlı şiiri 1813’te yayınlar. Hikâye Théodore Géricault, Eugene Delacroix, Alexander-Marie Colin, Emile Jean Horace Vernet, Nicaise de Keyser gibi ressamları etkilemiş ve sanatçılar Gâvur hikayesinden ilhamla hikâyenin temsili resimlerini yapmışlardır. Lord Byron tarafından ele alınan Gavur ile Leyla’nın aşk hikayesinin temsili bağlamları oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Araştırma Etik Kurul beyanı gerektirmemektedir.

Kaynakça

Akkaya, E. İ. (2010). Delacroix’nın Sanatına Kaynaklık Eden Metinler ve Bir Temsil Sorunu, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Bölükmeşe, E., Özdemir, H. (2021). Lord Byron’ın Türk Hikâyesinden Bir Kesit- Gâvur Adlı Eserinde Türk İmgesi. MECMUA- Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi ISSN: 2587-1811 Yıl: 6, Sayı: 11, Sayfa: 78-93.
Byron, G. Lord. (1813). The Giaour. A Fragmen of Turkish Tale. London: John Murray.
Çoruhlu, Yaşar. (2013). Erken Devir Türk Sanatı, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
Krasniqi, Seniha. (2017) Gâvur, Bir Türk Hikâyesinden Bir Kısım Eserinde Kadın/Erkek Karakterlerinin Tanımlanması. Türük Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, Yıl:5, Sayı:10, s. 185-195.
Kareem, S. A. A., Al-Azzawi, B. H. (2016). Representations of the Oriental Woman in Lord Byron’s “Turkish Tales”, Journal of Arts, Literature, Humanities and Social Sciences, JALHSS, ISSN: 2414 – 3383, 2016/4, s. 197-207, https://olddrji.lbp.world/Default.aspx, Erişim tarihi: 11.10.2023.
Okumuş, S., Krasniqi, S. (2016). Lord Byron’un “Gâvur”daki Gizemli Dünyası: Balkanlar, Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi, Cilt/Volume 5, Sayı/Number 2, Aralık/December, s. 133-144.
Lemaire, Gerard-Georges. (2008). The Orient in Western Art, h. f. ulmann is an imprit of Tandem Verlag GmbH.

Seber, H. (2015). Lord Byron’ın The Giaour (Gâvur) Adlı Hikâyesinde Türk Kültüründen İzler, Bilig, Yaz 2015, Sayı/74, s. 199-218.
Turani, A. (1994). Dünya Sanat Tarihi, İstanbul: Remzi Kitabevi. https://www.artsy.net/artwork/theodore-gericault-the-giaour, Erişim tarihi: 17.09.2023. https://www.metmuseum.org/art/collection/search/358046, Erişim tarihi: 17.09.2023. https://www.metmuseum.org/art/collection/search/336577, Erişim tarihi: 05.10.2023. https://arthive.com/eugenedelacroix/works/462002~Gyaur_over_the_dead_body_of_Pasha, Erişim tarihi: 05.10.2023. https://www.wikiart.org/en/eugene-delacroix/combat-between-the-giaour-and-the-pasha-1826, Erişim tarihi: 05.10.2023 https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Delacroix_, Erişim tarihi: 08.10.2023.
https://www.biography.com/artists/eugene-delacroix, Erişim tarihi: 21.10.2023.
https://www.biyografi.net.tr/lord-byron-kimdir/, Erişim tarihi: 02.11.2023.
https://www.metmuseum.org/art/collection/search/702160, Erişim tarihi: 04.11.2023.
https://www.ngv.vic.gov.au/explore/collection/work/3907/, Erişim tarihi: 06.11.2023.
https://en.wikipedia.org/wiki/Alexandre-Marie_Colin, Erişim Tarihi: 08.11.2023. https://artvee.com/dl/the- giaour-5/, Erişim tarihi: 10.11.2023. https://smb.museum-digital.de/people/57523, Erişim tarihi: 10.11.2023.
https://www.biyografi.info/kisi/lord-byron, Erişim tarihi: 11.11.2023.
https://en.wikipedia.org/wiki/Nicaise_de_Keyser, Erişim Tarihi: 20.11.2023.
https://www.meisterdrucke.ie/fine-art-prints/Alexandre-Marie-Colin/821534/The-Giaour%2C-1826.html, Erişim tarihi: 25.11.2023. https://www.christies.com/en/lot/lot-1478256, Erişim tarihi: 25.11.2023.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Resim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Akif Kaplan ^*
0000-0001-8389-334X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

27 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

29 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 14

IZ

https://izlik.org/JA85KL44YH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kaplan, M. A. (2025). LORD BYRON’IN TÜRK HİKAYESİNDEN BİR KESİT: GAVUR ADLI ESERİNİN RESİM SANATINA YANSIYAN TEMSİLLERİ. International Journal of Arts and Social Studies, 8(14), 1-19. https://izlik.org/JA85KL44YH

AMA

1.Kaplan MA. LORD BYRON’IN TÜRK HİKAYESİNDEN BİR KESİT: GAVUR ADLI ESERİNİN RESİM SANATINA YANSIYAN TEMSİLLERİ. ASSTUDIES. 2025;8(14):1-19. https://izlik.org/JA85KL44YH

Chicago

Kaplan, Mehmet Akif. 2025. “LORD BYRON’IN TÜRK HİKAYESİNDEN BİR KESİT: GAVUR ADLI ESERİNİN RESİM SANATINA YANSIYAN TEMSİLLERİ”. International Journal of Arts and Social Studies 8 (14): 1-19. https://izlik.org/JA85KL44YH.

EndNote

Kaplan MA (01 Ağustos 2025) LORD BYRON’IN TÜRK HİKAYESİNDEN BİR KESİT: GAVUR ADLI ESERİNİN RESİM SANATINA YANSIYAN TEMSİLLERİ. International Journal of Arts and Social Studies 8 14 1–19.

IEEE

[1]M. A. Kaplan, “LORD BYRON’IN TÜRK HİKAYESİNDEN BİR KESİT: GAVUR ADLI ESERİNİN RESİM SANATINA YANSIYAN TEMSİLLERİ”, ASSTUDIES, c. 8, sy 14, ss. 1–19, Ağu. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85KL44YH

ISNAD

Kaplan, Mehmet Akif. “LORD BYRON’IN TÜRK HİKAYESİNDEN BİR KESİT: GAVUR ADLI ESERİNİN RESİM SANATINA YANSIYAN TEMSİLLERİ”. International Journal of Arts and Social Studies 8/14 (01 Ağustos 2025): 1-19. https://izlik.org/JA85KL44YH.

JAMA

1.Kaplan MA. LORD BYRON’IN TÜRK HİKAYESİNDEN BİR KESİT: GAVUR ADLI ESERİNİN RESİM SANATINA YANSIYAN TEMSİLLERİ. ASSTUDIES. 2025;8:1–19.

MLA

Kaplan, Mehmet Akif. “LORD BYRON’IN TÜRK HİKAYESİNDEN BİR KESİT: GAVUR ADLI ESERİNİN RESİM SANATINA YANSIYAN TEMSİLLERİ”. International Journal of Arts and Social Studies, c. 8, sy 14, Ağustos 2025, ss. 1-19, https://izlik.org/JA85KL44YH.

Vancouver

1.Mehmet Akif Kaplan. LORD BYRON’IN TÜRK HİKAYESİNDEN BİR KESİT: GAVUR ADLI ESERİNİN RESİM SANATINA YANSIYAN TEMSİLLERİ. ASSTUDIES [Internet]. 01 Ağustos 2025;8(14):1-19. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85KL44YH