Binbir Gece Masallarının Çocuk Edebiyatı ile İlişkisi Üzerine Bir İnceleme

Year 2026, Issue: 35 , 57 - 77 , 31.03.2026

Nurullah Aykaç

https://doi.org/10.31455/asya.1807904

https://izlik.org/JA95ME58GA

Abstract

Çalışma Binbir Gece Masallarının çocuk edebiyatı ile ilişkisini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Bu doğrultuda Binbir Gece Masalları hakkında genel bilgiler verilmiş ve masalların çocuk edebiyatına bakan yönü üzerinde durulmuştur. Sonrasında ise Binbir Gece Masallarının, içerik yönünden ve eğitsel yönden çocuğa görelik ilkelerini sağlayıp sağlamadığı ortaya konmuştur. Binbir Gece Masallarından hareketle hazırlanmış bazı çocuk kitaplarının, çocuğa görelik ilkeleri göz önünde bulundurulmadan tamamen ticari amaçla hazırlandığı görüldüğünden yapılan çalışmanın bu alandaki önemli bir eksikliği gidereceği düşünülmektedir. Böylece bu çalışmanın, bundan sonra çocuklara sunulacak Binbir Gece Masallarının, belli kriterler göz önünde bulundurularak hazırlanmasına katkı sunması hedeflenmektedir. Çalışma için Prof. Dr. Ziyat Akkoyunlu’nun “Arapça Kaynaklardan Binbir Gece Masalları ve Türk Masallarına Tesiri” adlı kitaptaki bütün masallar esas alınmıştır. Söz konusu kaynak, akademik titizlikle hazırlanmış bilimsel bir çalışma olduğu için tercih edilmiştir. Çalışmada, nitel araştırmaya dayalı olarak doküman incelemesi ve sonrasında içerik analizinden faydalanılmıştır. İnceleme sonucunda, Binbir Gece Masallarının içerik yönünden ve eğitsel yönden çocuğa görelik ilkelerini taşıdığı dolayısıyla çocuk edebiyatı kapsamında kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Keywords

Binbir Gece Masalları , Çocuk Edebiyatı , Çocuğa Görelik

Ethical Statement

Herhangi bir kurum veya kişi ile çıkar çatışması bulunmamaktadır.

A Study on the Relationship of the Arabian Nights With Children’s Literature

https://izlik.org/JA95ME58GA

Abstract

The study was conducted to reveal the relationship between the Arabian Nights and children's literature. In this context, general information about the Arabian Nights was given and the aspect of the tales regarding children's literature was emphasized. Then, it was revealed whether the Arabian Nights provided the principles of appropriateness for children in terms of content and education. Since it was seen that some children's books prepared based on the Arabian Nights were prepared for commercial purposes without considering the principles of appropriateness for children, it is thought that the study conducted will eliminate an important deficiency in this area. Thus, it is aimed that this study will contribute to the preparation of the Arabian Nights to be presented to children from now on by taking certain criteria into consideration. The study includes fairy tales within Prof. Dr. Ziyat AKKOYUNLU’s book of “Arapça Kaynaklardan Binbir Gece Masalları ve Türk Masallarına Tesiri”. This is a scientific study prepared with academic care. In the study, document review based on qualitative research and then content analysis were used. As a result of the review, it was concluded that The Arabian Nights (Thousand and One Night) has the principles of suitability for children in terms of content and education, and therefore can be used within the scope of children's literature.

Keywords

The Arabian Nights (Thousand and One Night) , Children , Suitability for Children.

Ethical Statement

There is no conflict of interest with any institution or person.

References

• Akkaya, M.A. (2016). Binbir Gece Masallarında kitap ve kütüphane motifi. Hiperlink Yayınları.
• Akkoyunlu, Z. (1996). The Effects of Arabian Nights on Turkish Tales. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 1-12.
• Akkoyunlu, Z. (2012). Arapça kaynaklarından Binbir Gece Masalları ve Türk masallarına tesiri. Yargı Yayınevi.
• Al-Olagi, F. M. T. S. (2012). The influence of the Arabian Nights on English literature: A selective study. Europen Journal of Social Sciences, 31(3), 384-396.
• Ayyıldız, E. & Akardaş Karataş, E. (2020). The child in our mind: Phenomenology of early childhood experts’ child perception. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(1), s.56-65.
• Başkan, A. (2019). Çocuklar için edebiyat eğitiminde kültür ve değer aktarımı. (Ed. Erhan Akın). Çocuklar İçin Edebiyat Eğitimi. Anı Yayıncılık.
• Batur, E. (2013). Minyatürden Resme, Musikiye İfade Özgürlüğünün Binbir Hali. NTV Tarih Dergisi, 50, s.70-71.
• Beard, M. (1992). The Arabian Nights, based on the text of the fourteenth- century Syrian manuscript by Muhsin Mahdi and Husain Haddawy. Journal of the American Oriental Society. 112(1), 143-145.
• Birkalan-Gedik, H.A. (2010). Sözlü kültür ve yazılı kültür arasında: Türkçe Binbir Gece geleneğinde metinlerarası söylemler, Binbir Gece’ye bakışlar, (Editörler: Mehmet Kalpaklı, Neslihan Demirkol Sönmez). Turkuaz Yayınları, s.45-66.
• Boyraz, Ş. (2002). ‘Binbir Gece Masalları’nın Yeniden Yayınlanması Dolayısıyla. Folklor / Edebiyat, 0(31), 248-252.
• Bulut, S. & Bilgiç, N. (2024). Çocuk edebiyatı yazarı Gülten Dayıoğlu’nun Fadiş ve Dört Kardeştiler adlı öykü kitaplarının okunabilirlik açısından değerlendirilmesi. Turkish Studies - Language, 19(4), 1417-1432.
• Bulut, S. & Demirdöğen, E. (2024). Alanya’da derlenerek yazıya geçirilen çocuk masallarının değerler eğitimi açısından incelenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 16(31), 872-896.
• Bulut, S. & Yumuşak, M. (2024). Sınıf öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatı ve çocuk kitaplarına yönelik metaforik algıları. Türk & İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(43), 529-547.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayınları.
• Can, B. (2018). We recognize One Thousand and One Nights; what abaout One Hundred and One Nights?. 8th International Conference of Strategic Research on Scientific and Education 2018 Full Text Book. 11-13 May Vienna Universitiy.
• Chebel, M. (2013). Dictionnaire amoureux des Mille et une nuits. Plon.
• Coppinger, K. N. (2006). Arabian Nights in British romantic children's literature. The Florida State University Library. https://fsu.digital.flvc.org/islandora/object/fsu:181696/ (e.t. 01.02.2022).
• Dalley, S. (1991). Gilgamesg in the Arabian Nights. Journal of teh Royal Asiatic1(1), pp. 1-17.
• Demiray, K. (1988). Temel Türkçe sözlük. İnkılâp Yayınevi.
• Dictionnaire Larousse. (1994). Dictionnaire Larousse ansiklopedik sözlük, Binbir Gece Masalları. Milliyet Gazetecilik.
• Dilidüzgün, S. (1996). Çağdaş çocuk yazını. Yapı Kredi Yayınları.
• Erdiller-Yatmaz, Z.B., Erdemir, E., & Erbil, F. (2018). Child and Childhood: Preschool Teacher Candidates Reporting. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi. -Journal of Qualitative Research in Education. 6,(3), s.284-312.
• Frag, F. R. (1976). The Arabian Nights a mirror of Islamic culture in the Middle Ages. Arabica. 23 (1), pp. 197-211.
• Gemi, A. (2016). Turks in the Thousand and One Night. in Turkey, looking behind and before (Ed. William Taylor). AGP Academic Research.
• Hasan, E. B. (1985). The impact of indian thought on Arabian society before Islam. In Proceedings of the Indian History Congress. 46, pp. 630-637.
• Hunt, P. (2011). Children’s literature. In keywords for Children’s literature. New York University Press, pp.42-47.
• Irwin, R. (2003). The Arabian nights: A companion. Bloomsbury Publishing.
• Irwin, R. (2004). A Thousand and One Nights at the movies. Middle Eastern Literatures, 7(2), 223-233.
• Jan, İ. (1997). Bir Varmış Bir Yokmuş (çev. Şeref Boyraz). Millî Folklor Dergisi, 33, s.88-95.
• Jarrar, M. (2008). The Arabian nights and the contemporary Arabic novel. The Arabian Nights in Historical Context: Between East and West, 297-315.
• Julia, E.F. (1993). Binbir Gece Masallarının kaynakları (çev. A.Ş.Onaran). Marmara İletişim Dergisi, 3 (Orijinal eserin yayım tarihi, 1947).
• Kalpaklı, M. (2010). Doğu ile Batı arasında kültürel bir koridor olarak Binbir Gece Masalları. Binbir Gece’ye bakışlar, (Editörler: Mehmet Kalpaklı, Neslihan Demirkol Sönmez), s.9-11. Turkuaz Yayınları.
• Karataş, Y. (2008). “Discourse Analysis/Textlinguistic Method on Text Analysis and a Practise About the Arabian Nights”. Ph. D. Thesis, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Kasımoğlu, S. (2017a). Binbir Gece Masallarında kahraman izleği Şehriyar’ın farkındalık yolculuğu. Ürün Yayınları.
• Knipp, C. (1974). The “ArabianNights” in England: Galland’s translation and its successors. Brill- Journal of Arabic Literature. 5, pp. 44-54.
• Köprülü, M. F. (1981). Türk edebiyatı tarihi. (3. Baskı). Ötüken Yayınları.
• Matar, N. I. (2008). Christians in the arabian nights. In The Arabian Nights in historical context: Between East and West (pp. 131-153). Oxford University Press.
• Mdallel, S. (2003). Translating children’s literature in the Arab world: The state of the art. Meta Journal Des Traducteurs- Translators’ Journal. 48, No 1-2.
• Michael, M. C. (2011). Arabian Nights in America: Hybrid form and identity in diana Abu-Jaber's crescent. Critique: Studies in Contemporary Fiction, 52(3), 313-331.
• Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2019). Türkçe dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 1,2,3,4,5,6,7 ve 8. sınıflar). http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=663 (e.t. 29.08.2022)
• Mukhlis, N. (1968). Studies in the social background to the Arabian Nights. Thesis presented For The Degree of Ph.D. University of London, School of Oriental and African Studies. United Kingdom.
• Nazlı, A. (2011). A Research on the effects of the One Thousand and One Night on Anatolian Turkish tales. Ph. D. Thesis, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Konya.
• Onaran, A. Ş. (1992a). Binbir Gece Masalları’nın kaynakları ve etkileri. Hürriyet Gösteri Sanat Edebiyat Dergisi, 138, s. 35-38.
• Onaran, A. Ş. (1992b). Türkçeye çevirenin önsözü, Binbir Gece Masalları. Afa Yayınevi.
• Öztürk, A. O. (2017). An example of the deep roots of Oğuz Tansel tales: The Blue Bride tale. Turkish Studies, 12(7), s.311-322.
• Postman, N. (1995). Çocukluğun yokoluşu (Çev. Kemal İnal). İmge Yayınları.
• Puchner, M. (2020). Kelimelerle dünya tarihi- insanlığı, tarihi ve medeniyetleri şekillendiren kaynaklar (çev. Merve Sevtap Ilgın). Pegasus Yayınevi.
• Rahayu, M. (2016). Identity politics in Aladdin: from Arabian Nights to Disney animated film. http://repository.uin-malang.ac.id/1744/1/1744.pdf (e.t. 17.01.2021)
• Rahayu, M., Abdullah, I., & Udasmoro, W. (2015). “Aladin” From Arabian Nights To Disney: The Change of Discourse and Ideology. Lingua, 10,(1).
• Rahman, F. (2017). The revival of local fairy tales for children education. Theory and practice in language studies, 7(5), p.336-344.
• Reynolds, K. (2007). Radical children’s literature. Future visions and aesthetic transformations in juvenile fiction. Palgrave Macmillan.
• Rosenthal, M. M. (1990). Burton's literary uroburos:" The Arabian Nights" as self-reflexive narrative. Pacific Coast Philology, 116-125.
• Russell, H. (2022). Romanın kısa öyküsü (çev. Deniz Öztok). İstanbul: Hep Kitap.
• Sakaoğlu, N. (2013). 1002. Gece: ve Batı Masalı Keşfetti. NTV Tarih Dergisi, 50, s.62-69.
• Sakaoğlu, S. (2007). Masal araştırmaları. Akçağ Yayınları.
• Sessona, A. Z. (2002). The rewriting of the Arabian Nights by Imîl Habîbî. Middle eastern literatures, 51(), pp. 29-48.
• Sever, S. (2013). Çocuk ve edebiyat (7. Baskı). Tudem Yayınları.
• Siddiqui, R. Z. Srivastava, S. (2018). The early Europen translations Of the Arabian Nights. Journal of English language and literature (RJELAL). 6(3).
• Styles, M. (2010). Learning through literature: the case of The Arabian Nights. Oxford Review of Education, 36(2), 157-169.
• Tatar, M. (2019). The hard facts of the Grimms' Fairy Tales: Expanded Edition. Princeton: Princeton University Press.
• Tekin, Ş. (1993). Binbir Gece’nin ilk Türkçe tercümeleri ve bu hikâyelerdeki gazeller üzerine. Türk Dilleri Araştırmaları. 3, s.239-255.
• Toofan, M. (2013). The Persian Nights vs. The Arabian Nights. Persian Studies Journal (PLSSJ). Volume 2, No 2-3, pp. 1-17.
• Tural, S. (1993). Edebiyat bilimine katkılar. Ecdad Yayınları.
• Tüfekçi Can, D. (2012). Çocuk Edebiyatı Üzerine Bir Araştırma: Tanımlar, Türler ve Teoriler. Yayımlanmamış doktora Tezi. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İzmir.
• Tülücü, S. (2004). Binbir Gece Masalları üzerine (Seçilmiş bir bibliyografya ile). Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı 22.
• Türk Dil Kurumu [TDK]. (1998). Türkçe Sözlük (9. Baskı). Türk Dil Kurumu Yayınları.
• Ulutürk V. (1992). Binbir Gece, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 6, s.180-181. TDV Yayınları.
• Usta, S. (2017a). Binbir Gece Masallar ve ütopya. Bilim ve Gelecek Dergisi, 164, s.12-29.
• Usta, S. (2017b). Ütopya ve Masalbilim Binbir Gece Masalları. Librum Yayınevi.
• Wazzan, A. M. (1993). The Arabian Nights in Western literature: A Discourse Analysis. Islamic Studies, Volume 32(1), pp. 61-71.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri, Seçkin Yayıncılık.
• Yılmaz, A. (2012). Place of the Tale in Child Education: A Case of Arabian Nights (One Thousand and One Nights) Tales. SDÜ Faculty of Arts and Sciences Journal of Social Sciences. 25, s.299-306.
• Yokota, J. (1993). Issues in selecting multicultural children's literature. Language Arts, 70(3), 156-167.