İKTİSADİ DÖNÜŞÜMÜN MEKANSAL YANSIMASI: KENTLEŞME
Abstract
Kentleşme, “sanayileşmeye ve ekonomik gelişmeye koşut olarak kent sayısının artması ve bugünkü kentlerin büyümesi sonucunu doğuran, toplum yapısında artan oranda örgütlenme, işbölümü ve uzmanlaşmaya neden olan bir nüfus birikim süreci” olarak tanımlanabilir. Bu süreç, ekonomik, sosyal ve teknolojik değişmeleri içermektedir. 1800’lerde dünya nüfusunun yalnızca % 2’si kentlerde yaşamaktayken 2000’li yıllarda bu oran % 50’nin üzerine çıkmıştır. Kentsel alanlarda nüfus yoğunluğunda meydana gelen artış yapısal değişime yol açmıştır. Kentleşme ve iktisadi kalkınma arasında yakın ilişkiler bulunmaktadır. Dengeli kalkınma sürecinde kentleşme, sanayileşme ile koşut gerçekleşirken kalkınmayı hızlandırıcı bir işlev üstlenmektedir. Dengesiz kentleşmede ise, siyasi, iktisadi ve çevresel alanda negatif dışsallıklar ortaya çıkabilmektedir. Gelişmekte olan ülkelerle özdeşen bu süreçte kentleşme deneyimi, çarpık kentleşme, adaptasyon sorunu, yapısal ve sosyal açıdan uyumsuz yerleşimler vb. sorunlar ile karakterize olmakta; sanayileşmenin etkisiyle çevre sorunları ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlara çözüm bulunabilmesi, kentleşme sürecini düzenleyici politikaların uygulanması ile olanaklı olabilmektedir.
Zamanla niteliği değişen kent olgusu ve kentleşme sürecini, yapısal değişim, göç ve sanayileşmeye vurgu yaparak yorumlamak uygun olacaktır. Bu tespitten hareketle çalışmada dünyada yapısal değişim ile kentleşme ve sanayileşme süreci, kalkınma ve kent olgusu açısından değerlendirilmiştir. Kentsel nüfustaki büyüme göç ve doğurganlık oranındaki artışlardan ileri gelmiş; göçler, kırsal nüfusun kentlerde sunulan eğitim, sağlık ve eğlence hizmetleri gibi avantajları elde etme arzusu ile gerçekleşmiştir. Sanayileşme, iktisadi büyüme ve yeni işlere yol açarak insanları şehirlere sürüklemektedir. Belirgin şekilde yüksek olan sosyal, çevresel ve iktisadi refah beraberinde eğitim, yönetim müdahaleleri ve sosyal reformlara yol açmaktadır.Keywords
References
- Braudel, Fernand (1991). Maddi Medeniyet ve Kapitalizm, (Çev.) Mustafa Özel, İstanbul: Ağaç Yayınları.
- Curtis, Jennifer. “Mega cities”, http://hsc.csu.edu.au/ adresinden 18.12.2017 tarihinde erişildi.
- Ergin, Feridun (1973). "Endüstri Devrimi", Ak İktisat Ansiklopedisi, Cilt II, İstanbul: Ak Yayınları.
- Goudie, Andrew (2013). The Human Impact on the Natural Environment: Past, Present, and Future, 7th Edition, Wiley – Blackwell.
- Güran, Teyfik (1990). İktisat Tarihi, İstanbul: Damla Ofset.
- Heaton, Herbert (Tarihsiz). Avrupa İktisat Tarihi, Cilt II, (çev.) M. Ali KILIÇBAY ve Osman AYDOĞUŞ, Ankara: Verso Yayıncılık.
- ILO (2018). www.ilo.org/public/english/employment/strat/download/get07en.pdf adresinden 10.05.2018 tarihinde erişildi.
- IMF, https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/02/weodata/index.aspx adresinden 04.05.2018 tarihinde erişildi.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
September 30, 2018
Submission Date
June 5, 2018
Acceptance Date
September 26, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 5 Number: 5