Research Article

TARİHTE VE BUGÜN DOĞU TÜRKİSTAN MESELESİ

Volume: 7 Number: Cumhuriyet’in 100. Yılına Armağan Özel Sayısı December 31, 2023

TARİHTE VE BUGÜN DOĞU TÜRKİSTAN MESELESİ

Abstract

Çin Mançu İmparatorluğu 1878’de Çarlık Rusya’sının da yardımıyla Doğu Türkistan’da Atalık Gazi Yakup Beg’in öncülüğünde kurulan Kaşgariye Devleti’ni yıkarak Doğu Türkistan’ı tekrar işgal ettikten ve bu bölgede sözde “Xinjiang” eyaletini kurduktan sonra Doğu Türkistanlı Türkler işgalci güçlere karşı büyük mücadeleler vererek bölgede 1933 ve 1944 yıllarında iki defa “Doğu Türkistan” ismini taşıyan devlet kurmuşlardır. Ancak bu devletler Çin ve Rus emperyalist güçlerinin kıskacı altında yok edildikten sonra Doğu Türkistan 1949’un Eylül’ünde tekrar Komünist Çin yönetimindeki kızıl ordu tarafından işgal edildi. Çinliler, son iki buçuk asırdan beri Doğu Türkistan’da aralıklarla devam eden Rus emperyalistlerin de desteği ile aralıklarla devam eden adeta bir soykırım politikası uygulamaktadır. Bu makalede Doğu Türkistan meselesinin tarihî arka perdesi ve günümüzde hala devam eden sorunlar ele alınmaktadır.

Keywords

References

  1. Atıf, Mehmet. (1998). Kaşgar Tarihi (Bais-i Hayret Ahvâl-i Garibesi). Haz., İsmail Aka; Vehbi Günay; Cahit Telci. Kırıkkale.
  2. Buğra, Muhammed Emin. (1940). Şarki Türkistan Tarihi. (Uygurca) Kabul.
  3. Çay, Abdulhâluk. (1987). “Doğu Türkistan Türk Cumhuriyeti”, Tarihte Türk Devletleri-II. Ankara: Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Yayınları: 98.
  4. Forbes Andrew D.W. (1991). Doğu Türkistan’daki Harp Beyleri (Doğu Türkistan’ın 1911-1949 arası Siyasi Tarihi). Çev., Enver Can. İstanbul.
  5. Hayıt, Baymirza. (1995). Türkistan Devletlerinin Millî Mücadeleleri Tarihi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 7 (161).
  6. Kafesoğlu, İbrahim. (2001). “İlk Türk-İslam Siyasi Teşekkülü”, Türk Dünyası El Kitabı-I. Ankara: Türk Kültünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, 163.
  7. Kaşgarlı Mahmud. (1992). Divanü Lûgat’it Türk-III. Çev., Besim Atalay. Ankara.
  8. Uygurların Kısaca Tarihi (Uygurca) Çin Azınlık Milletler Kısaca Tarihine Ait Mecmua. (1989). Uygurların Kısaca Tarihini Yazış Komisyonu. Urumçi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Studies of Asian Society

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2023

Submission Date

December 24, 2023

Acceptance Date

December 30, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 7 Number: Cumhuriyet’in 100. Yılına Armağan Özel Sayısı

APA
Çakan, V. (2023). TARİHTE VE BUGÜN DOĞU TÜRKİSTAN MESELESİ. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7(Cumhuriyet’in 100. Yılına Armağan Özel Sayısı), 1-6. https://doi.org/10.58640/asyar.1409222
AMA
1.Çakan V. TARİHTE VE BUGÜN DOĞU TÜRKİSTAN MESELESİ. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;7(Cumhuriyet’in 100. Yılına Armağan Özel Sayısı):1-6. doi:10.58640/asyar.1409222
Chicago
Çakan, Varis. 2023. “TARİHTE VE BUGÜN DOĞU TÜRKİSTAN MESELESİ”. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 7 (Cumhuriyet’in 100. Yılına Armağan Özel Sayısı): 1-6. https://doi.org/10.58640/asyar.1409222.
EndNote
Çakan V (December 1, 2023) TARİHTE VE BUGÜN DOĞU TÜRKİSTAN MESELESİ. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 7 Cumhuriyet’in 100. Yılına Armağan Özel Sayısı 1–6.
IEEE
[1]V. Çakan, “TARİHTE VE BUGÜN DOĞU TÜRKİSTAN MESELESİ”, Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 7, no. Cumhuriyet’in 100. Yılına Armağan Özel Sayısı, pp. 1–6, Dec. 2023, doi: 10.58640/asyar.1409222.
ISNAD
Çakan, Varis. “TARİHTE VE BUGÜN DOĞU TÜRKİSTAN MESELESİ”. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 7/Cumhuriyet’in 100. Yılına Armağan Özel Sayısı (December 1, 2023): 1-6. https://doi.org/10.58640/asyar.1409222.
JAMA
1.Çakan V. TARİHTE VE BUGÜN DOĞU TÜRKİSTAN MESELESİ. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;7:1–6.
MLA
Çakan, Varis. “TARİHTE VE BUGÜN DOĞU TÜRKİSTAN MESELESİ”. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 7, no. Cumhuriyet’in 100. Yılına Armağan Özel Sayısı, Dec. 2023, pp. 1-6, doi:10.58640/asyar.1409222.
Vancouver
1.Varis Çakan. TARİHTE VE BUGÜN DOĞU TÜRKİSTAN MESELESİ. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi. 2023 Dec. 1;7(Cumhuriyet’in 100. Yılına Armağan Özel Sayısı):1-6. doi:10.58640/asyar.1409222

Cited By

Asian Studies International Journal of Social Sciences is licensed under a Creative Commons Attribution-Non Commercial 4.0 (CC BY NC) International License