HARP VE ESARET: İNGİLTERE’NİN KUT YENİLGİSİ VE İNGİLİZ BASINI

I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı ordusunun muharebe alanı oldukça geniş ve zorlayıcıydı. Savaş arifesinde Britanya İmparatorluğu muhtemel savaşa Osmanlı Devleti’nin dahil olmasını istenmemekle beraber bunun mümkün olduğunu görüyordu. İngiliz savaş planlayıcıları tarafından Osmanlı Devleti’nin savaşa dahil olması durumunda Basra körfezinden bir çıkarma yapılması konusunda hazırlıklar yapılmıştı. Gerçekten de 1914 Kasımının altısında İngiliz taarruzu kapsamında Hint birlikleri Fav’dan çıkarmayı başlattılar. İngiliz birliklerinin ileri harekatı yerel kuvvetlerle ve Osmanlı VI. Ordusunun manevralarıyla durdurulmaya çalışıldı. Hedefin Bağdat’a kadar ulaşmak olduğu bu ileri harekâtta İngiliz birlikleri 26 Eylül 1915’te Kûtü’l Amâre’yi işgal ettiler. Irak’taki Osmanlı kuvvetlerinin başına Alman Mareşali Goltz Paşa Ekim 1915’te getirildi. İngiliz birliklerini komuta eden General Townshend Bağdat’a 30 km uzaklıktaki bölgede taarruza başladı. Uzun çarpışmalardan sonra İngiliz birlikleri Kûtü’l Amâre’ye çekildiler. Bundan sonra Osmanlı kuvvetleri kaleyi kuşatma altına aldılar. İngilizler kuşatmayı yarmak için mücadele ettilerse de Halil Paşa kumandasındaki bu kuşatmayı yaramadılar. Tüm bu askeri gelişmeler özellikle savaş haberlerinin neredeyse her gün büyük yer tuttuğu İngiliz basınında çeşitli şekillerde haber oldu. Bu çalışmada Aralık 1915’te Kûtü’l Amâre’de İngiliz ordusunun sıkıştırılmasıyla başlayıp29 Nisan 1916’da İngiliz birliklerinin teslim olması ile sona eren süreç İngiliz basınında yer alan haberler üzerinden özellikle İngiliz yerleşik nizamının sesi konumunda olan The Times’de çıkan haberler üzerinden bir değerlendirmeye tabi tutacaktır. Bu bağlamda İngiliz kamuoyuna gelişmelerin nasıl yansıtıldığı, haber kaynaklarının neler olduğu üzerinde durulacaktır. The Times’de verilen haberlerin İngiliz kamuoyunda ne tür bir etki yaratmış olabileceği değerlendirilecektir. Bu noktada Kûtü’lAmâre’de İngiliz birliklerinin sıkıştırılmasından teslimin yaşandığı 29 Nisan 1916’ya kadarki dört aylık süreçte haberlerin içeriği tahlil edilerek Türklerin kazandığı bu zaferin ardından The Times’in olayları nasıl ele aldığına da kısaca değinilerek çalışma tamamlanacaktır. Araştırmanın ana kaynağını İngiliz basını, dönemin hatıratları ve diğer telif tetkik eserler oluşturacaktır.