Research Article

COVID-19 Pandemi Döneminde Erzincan Kent Merkezinde Trafik Kazalarının Zaman-Mekân Küpü Yöntemiyle Zamansal – Mekânsal Analizi (2020-2023)

Number: 55 June 30, 2026
EN TR

COVID-19 Pandemi Döneminde Erzincan Kent Merkezinde Trafik Kazalarının Zaman-Mekân Küpü Yöntemiyle Zamansal – Mekânsal Analizi (2020-2023)

Abstract

Bu çalışma, 2020-2023 döneminde Erzincan kent merkezinde meydana gelen ölümlü ve yaralanmalı trafik kazalarının zamansal ve mekânsal dinamiklerini, COVID-19 pandemisinin etkileri bağlamında incelemektedir. Erzincan, Doğu Anadolu Bölgesi’nde bin kişi başına düşen araç sayısında birinci sırada yer alması ve düşük nüfusuna rağmen yüksek kaza istatistikleri göstermesi nedeniyle çalışma alanı olarak seçilmiştir. Araştırmada; Sıcak Nokta Analizi (Getis-Ord Gi*), Kernel Yoğunluk Analizi ve Zaman-Mekân Küpü Analizi yöntemleri kullanılarak kazaların dağılımı haritalanmıştır. Ayrıca, Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile kaza risk faktörleri ağırlıklandırılmıştır. Bulgular, COVID-19 kısıtlamalarının yaşandığı 2020 yılında kaza sayılarında belirgin bir düşüş yaşandığını, ancak normalleşme süreciyle birlikte 2023 yılında kaza ve yaralı sayılarının pandemi öncesi seviyeleri aşarak zirve yaptığını ortaya koymuştur. Mekânsal analizler, kaza riskinin Dörtyol kavşağı ve ana arterler üzerinde "yoğunlaşan sıcak nokta" karakteri sergilediğini; AHP sonuçları ise trafik yoğunluğu (%46) ve hızın (%33) temel risk faktörleri olduğunu kanıtlamıştır. Çalışma, elde edilen bulgular ışığında, riskli kavşaklar ve trafiğin zirve yaptığı saatler için yerel ölçekte uygulanabilir trafik güvenliği stratejileri sunmaktadır.

Keywords

Thanks

Bu araştırmanın ham verisini oluşturan, 2020-2023 yılları arasındaki Erzincan iline ait ölümlü ve yaralanmalı trafik kazalarına ilişkin verilerin sağlanmasındaki değerli destek ve iş birliklerinden ötürü Erzincan İl Emniyet Müdürlüğü'ne ve özellikle Trafik Tescil ve Denetleme Şube Müdürlüğü'ne en içten şükranlarımızı sunarız. Bu veriler, çalışmanın temelini oluşturmuş ve analizlerin gerçekleştirilmesini mümkün kılmıştır.

References

  1. Abdulrazaq, M. A., & Fan, W. D. (2026). Seasonal instability indeterminants of vulnerable road user crashes: A partially temporally constrained modeling approach. Accident Analysis & Prevention, 224, 108277. https://doi.org/10.1016/j.aap.2025.108277
  2. Afolayan, A., Easa, S. M., Abiola, O. S., Alayaki, F. M., & Folorunso, O. (2022). GIS-based spatial analysis of accident hotspots: A Nigerian case study. Infrastructures, 7(8), 103. https://doi.org/10.3390/infrastructures7080103
  3. Aiash, A., & Robusté, F. (2023). COVID-19 pandemic effects on traffic crash patterns and injuries in Barcelona, Spain: An interpretable approach. Explainable artificial intelligence for intelligent transportation systems içinde (ss. 75-92). CRC Press. https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.1201/9781003324140-4/covid-19-pandemic-effects-traffic-crash-patterns-injuries-barcelona-spain-interpretable-approach-ahmad-aiash-francesc-robust%C3%A9
  4. Akın, D., & Eryılmaz, Y. (2001). Coğrafi bilgi sistemi destekli trafik kaza analizi. Coğrafi Bilgi Sistemi Bilişim Günleri, Fatih Üniversitesi.
  5. Bíl, M., Andrášik, R., & Sedoník, J. (2019). A detailed spatiotemporal analysis of traffic crash hotspots. Applied Geography, 107, 82-90. https://doi.org/10.1016/j.apgeog.2019.04.008
  6. Bilașco, Ș., & Man, T.-C. (2024). GIS-based spatial analysis model for assessing impact and cumulative risk in road traffic accidents via Analytic Hierarchy Process (AHP). Applied Sciences, 14(6), 2643. https://doi.org/10.3390/app14062643
  7. Brody, H., Rip, M. R., Vinten-Johansen, P., Paneth, N., & Rachman, S. (2000). Map-making and myth-making in broad street: The London Cholera Epidemic, 1854. The Lancet, 356(9223), 64-68.
  8. Cervero, R., & Murakami, J. (2010). Effects of built environments on vehicle miles traveled: Evidence from 370 US urbanized areas. Environment and Planning A, 42(2), 400-418. https://doi.org/10.1068/a4236

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Urban and Regional Planning Education, Habitation Geography

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2026

Submission Date

July 26, 2025

Acceptance Date

June 17, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 55

APA
Kesik, O. A., & Güney, E. (2026). COVID-19 Pandemi Döneminde Erzincan Kent Merkezinde Trafik Kazalarının Zaman-Mekân Küpü Yöntemiyle Zamansal – Mekânsal Analizi (2020-2023). Doğu Coğrafya Dergisi, 55, 138-158. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.1751623
AMA
1.Kesik OA, Güney E. COVID-19 Pandemi Döneminde Erzincan Kent Merkezinde Trafik Kazalarının Zaman-Mekân Küpü Yöntemiyle Zamansal – Mekânsal Analizi (2020-2023). Eastern Geographical Review. 2026;(55):138-158. doi:10.17295/ataunidcd.1751623
Chicago
Kesik, Ozan Arif, and Ertuğrul Güney. 2026. “COVID-19 Pandemi Döneminde Erzincan Kent Merkezinde Trafik Kazalarının Zaman-Mekân Küpü Yöntemiyle Zamansal – Mekânsal Analizi (2020-2023)”. Doğu Coğrafya Dergisi, nos. 55: 138-58. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.1751623.
EndNote
Kesik OA, Güney E (June 1, 2026) COVID-19 Pandemi Döneminde Erzincan Kent Merkezinde Trafik Kazalarının Zaman-Mekân Küpü Yöntemiyle Zamansal – Mekânsal Analizi (2020-2023). Doğu Coğrafya Dergisi 55 138–158.
IEEE
[1]O. A. Kesik and E. Güney, “COVID-19 Pandemi Döneminde Erzincan Kent Merkezinde Trafik Kazalarının Zaman-Mekân Küpü Yöntemiyle Zamansal – Mekânsal Analizi (2020-2023)”, Eastern Geographical Review, no. 55, pp. 138–158, June 2026, doi: 10.17295/ataunidcd.1751623.
ISNAD
Kesik, Ozan Arif - Güney, Ertuğrul. “COVID-19 Pandemi Döneminde Erzincan Kent Merkezinde Trafik Kazalarının Zaman-Mekân Küpü Yöntemiyle Zamansal – Mekânsal Analizi (2020-2023)”. Doğu Coğrafya Dergisi. 55 (June 1, 2026): 138-158. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.1751623.
JAMA
1.Kesik OA, Güney E. COVID-19 Pandemi Döneminde Erzincan Kent Merkezinde Trafik Kazalarının Zaman-Mekân Küpü Yöntemiyle Zamansal – Mekânsal Analizi (2020-2023). Eastern Geographical Review. 2026;:138–158.
MLA
Kesik, Ozan Arif, and Ertuğrul Güney. “COVID-19 Pandemi Döneminde Erzincan Kent Merkezinde Trafik Kazalarının Zaman-Mekân Küpü Yöntemiyle Zamansal – Mekânsal Analizi (2020-2023)”. Doğu Coğrafya Dergisi, no. 55, June 2026, pp. 138-5, doi:10.17295/ataunidcd.1751623.
Vancouver
1.Ozan Arif Kesik, Ertuğrul Güney. COVID-19 Pandemi Döneminde Erzincan Kent Merkezinde Trafik Kazalarının Zaman-Mekân Küpü Yöntemiyle Zamansal – Mekânsal Analizi (2020-2023). Eastern Geographical Review. 2026 Jun. 1;(55):138-5. doi:10.17295/ataunidcd.1751623

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License

29929