LİSE COĞRAFYA DERSİ ÖĞRENME YAŞANTILARININ GERÇEKLEŞME DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ

Öz

Araştırmanın amacı, lise coğrafya dersi öğrenme yaşantılarının (eğitim durumları) gerçekleşme düzeyini belirlemektedir. Araştırma tarama modeliyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen 48 maddelik beşli likert tipi lise coğrafya dersi öğrenme yaşantıları gerçekleşme düzeyini belirleme ölçeğinin (anket formunun) çalışma grubuna uygulanması ile toplanmıştır. Çalışma grubu 2008-2009 öğretim yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Niğde Üniversitesi ve Artvin Çoruh Üniversitesi Eğitim Fakülteleri 1. Sınıfında öğrenim gören toplam 786 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler, SPSS 13 istatistik programı ile t-testi, ANOVA (F) ve Scheffe teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; lise coğrafya dersi öğrenme yaşantılarının gerçekleşme düzeyi kısmen aralığında çıkmıştır. Öğrenme yaşantılarına ilişkin belirlenen beş alt boyuttan, öğretmen ve değerlendirme boyutları genellikle düzeyinde çıkarken, öğrenci, öğretim ilke ve yöntemleri ile öğretim teknoloji ve materyalleri boyutu kısmen düzeyinde çıkmıştır. Öğrenme yaşantıları üzerinde, öğrencinin cinsiyeti, mezun olduğu okul ve alan türü, yaşanılan coğrafi bölge, coğrafya dersine olan ilgi ve başarı düzeyinin bir faktör olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Coğrafya, coğrafya öğretimi, öğrenme yaşantısı

References

1. AKTAŞ, A. (2006) İlköğretim 4. ve 5. Sınıf Fen Bilgisi Programındaki Öğrenme-Öğretme Yaşantılarının Öğretim İlkelerine Uygunluğu (öğretmen görüşleri ). Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
2. ALIM, M., GİRGİN, M. (2004) Öğretmen ve Öğrenci Görüşlerine Göre 9. Sınıf coğrafya Derslerinde Yararlanılan Araç-Gereçler ile Materyal ve Öğretim Yöntemleri. Doğu Coğrafya Dergisi, Yıl: 9, Sayı: 12, Sf: 25-42
3. ALKAN, C. (1987) Eğitim Teknolojisi (3. Baskı), Yargıcıoğlu Matbaası, Ankara
4. ALTIN, B. (2006) İlköğretim İkinci Sınıf Öğrencilerinin Matematik Dersindeki Öğrenme Yaşantılarının Bilgisayarda Hazırlanan Zeki Öğretim Sistemine Göre İncelenmesi, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü
5. BİLEN, S. (1996) Plandan Uygulamaya Eğitimde Program Geliştirme(4. Baskı), Aydan Web Tesisleri, Ankara.
6. BİNBAŞIOĞLU, C. (1988) Genel Öğretim Bilgisi(5.Basım), Binbaşıoğlu Yayınevi, Ankara
7. BLOOM, B.S. (1998) İnsan Nitelikleri ve Okulda Öğrenme. (Çeviren: ÖZÇELİK, D.A.).
8. stanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.

9. BÜYÜKÖZTÜRK, Ş. (2007) Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi Elkitabı(8. Baskı), PegemA Yayıncılık, Ankara
10. DALGETY, J. ve COLL, R.K. (2006) The influence of first-year chemistry students’ learning experiences on their educational choice. Assessment & Evaluation in Higher Education Vol. 31, No. 3, June 2006, pp. 303–328
11. DEMİRALP, N. (2007) Coğrafya Eğitiminde Materyaller ve 2005 Coğrafya Dersi Öğretim Programı. Kastamonu Eğitim Dergisi, Cilt: 15, No: 1, Sf: 373-384
12. DEMİRCİ, A. (2006) Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Türkiye’deki Yeni Coğrafya Dersi Öğretim Programına Göre Coğrafya Derslerinde Uygulanabilirliği. 4. Coğrafi Bilgi Sistemleri Bilişim Günleri, 13 – 16 Eylül 2006 / Fatih Üniversitesi / İstanbul- Türkiye
13. DOĞANAY, H. (1993) Coğrafya’da Metodoloji “Genel Metotlar ve Özel Öğretim Metotları”, MEB Yayınları: 187, Milli Eğitim Basımevi.
14. DOĞANAY, H. (2002) Coğrafya Öğretim Yöntemleri (5. Baskı). Aktif Yayınevi, Erzurum.
15. DOĞANAY, H., ZAMAN, S., ALIM, M. (2001) Ortaöğretim Coğrafya Öğretiminde Klasik Ders Materyali ve Coğrafya Öğretmenlerinin Bunlardan Yararlanma Sıklıkları. Doğu Coğrafya Dergisi, Sayı: 6, Sf: 33-45
16. EFE, R. (1996). Coğrafyada Yeni Yaklaşımlar, Coğrafya Eğitiminde Çağdaş Metot ve Teknikler. II Ulusal Eğitim Sempozyumu. İstanbul: Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi.
17. ERTÜRK, S. (1998) Eğitimde Program Geliştirme(19. Baskı), Meteksen A.Ş. Ankara
18. GEÇİT, Y. (2008) Cumhuriyet Dönemi Lise Coğrafya Öğretim Programları Üzerinde Bir Çalışma. Marmara Coğrafya Dergisi Sayı: 18, Sf:149 - 178
19. GÖK, Y. ve GİRGİN, M. (2001) Ortaöğretim Coğrafya Programında Deney ve Gezi- Gözlemin Önemi. Doğu Coğrafya Dergisi, Sayı: 6, Sf: 61-75
20. KARASAR, N. (2008) Bilimsel Araştırma Yöntemi(18.Baskı). Nobel Yayın Dağıtım, Ankara
21. LİONAKARİS, A. ve PAPADEMETRİOU, D. (2003)The quality of the learning experience: a comparative study between open distance and conventional education. Turkish Online Journal of Distance Education-TOJDE April 2003 ISSN 1302-6488 Volume:4 Number:2
22. LİNAS, B. (2008) Applying the GIS in school education: the experience of Japanese geography teachers.Geografıja. T. 44. Nr. 2. P. 36–40
23. MCKEEFERY, W.J. (1970) Parameters of Learning Perspectives in Higher Education Today. southern illinois Universty Press
24. ÖZBAY, Y. (1999) Gelişim ve Öğrenme Psikolojisi. Empati yayınları, Trabzon
25. ÖZŞAVLİ, C. (2007) I. Coğrafya Kongresinden Günümüze Türkiye’de Lisede Okutulan Coğrafya Dersi Müfredatında Yapılan Değişiklikler Ve Ülkemizdeki İle Amerika Birleşik Devletlerindeki Coğrafya Öğretiminin Karşılaştırılması. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
26. ÖZTÜRK, Ç. (2004) Ortaöğretim Coğrafya Öğretmenlerinin Öğretim Yöntem Ve Teknikleri Kullanabilme Yeterlilikleri. Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt:5 Sayı:2, 75-83
27. ÖZTÜRK, M.K. (2002) Liselerde Coğrafya Öğretiminde Araç, Gereç, Materyal Kullanımı ve önemi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 22: 126-129.
28. SENEMOĞLU, N. (2007) Gelişim Öğrenme ve Öğretim(düzenlenmiş yani basım). Gönül Yayıncılık,
29. SEZER, A. (2002) Ortaöğretim Kurumlarında Coğrafya Öğretim Teknolojisinin Öğrenci Başarısına Etkisi. Basılmamış Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
30. SEZER, A., KOÇ, M., TUTKUN, Ö.F., POLAT, Ü. (2004) Coğrafya Derslerinde Öğretim Materyali Kullanımına İlişkin Öğretmen Görüşleri. XIII. Eğitim Bilimleri Kurultayı 06-09 Temmuz 2004, İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Malatya.
31. SEZER, A., BÖLÜKBAŞ, O., POLAT, Ü. (2005) Coğrafya Öğretmenlerinin Öğretim Teknolojileri ve Materyallerini Kullanma Düzeyleri ve Kullanamama Sebeplerinin Belirlenmesi (Niğde İl Örneği). II. Sosyal Bilimler Eğitimi Kongresi, 26-28 Mayıs 2005, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van.
32. SÖNMEZ, V. (2001) Öğretmen Elkitabı(Genişletilmiş 9. Baskı). Anı Yayıncılık, Ankara
33. TEKİN, H. (1996) Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme. Yargı Yayınları, Ankara
34. TEZBAŞARAN, A.A. (1997) Likert Tipi Ölçek Geliştirme Klavuzu(2. Baskı). Türk Psikologlar Derneği Yayınları, Ankara
35. UŞUN, S. (2007) Yapılandırmacı Program Geliştirme Sürecinde Eğitim Durumu Düzenleme Öğeleri ve İlkeleri. XVI. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, 5-7 Eylül 2007 Tokat
36. YALIN, H.İ. (2007) Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme(19. Baskı). Nobel Yayın Dağıtım, Ankara
37. YAŞAR, Ş. (1998) Yapısalcı Kuram ve Öğrenme-Öğretme süreci. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 8, Sayı 1-2, ss.68-75.