EN
TR
TÜTÜN ÜRÜNLERİNE YÖNELİK OLUŞTURULAN POLİTİKALARA VERİLEN TEPKİLER VE TÜRKİYE’DEKİ KARŞILIĞI
Abstract
Tütün kullanımı kanser, akciğer hastalıkları ve kardiyovasküler hastalıklar gibi birçok bulaşıcı olmayan hastalık (BOH ) için ana risk faktörlerinden biridir. Erken ölümlerin önlenebilir risk faktörlerinden olan tütün tüketimi dünya genelinde her yıl 8 milyondan ve Türkiye’de de 100 binden fazla insanın ölümüne neden olmaktadır. Bu ölümlerin 7 milyondan fazlası doğrudan tütün kullanımı ve yaklaşık 1.2 milyonu da sigara dumanıyla karşılaşmakla ilişkilendirilmektedir. Küresel tütün kullanımının giderek artması, sağlığa olan tehdidi ve tütün pazarlamasına karşı ilk uluslararası halk sağlığı antlaşması olan “Tütün Kontrol Çerçeve Sözleşmesi (TKÇŞ)” 2003 yılında dünyaya tanıtılmıştır. TKÇS’ye taraf olan ülkelere tütünle mücadelede yol göstermek için Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından TKÇS ölçütlerine göre altı adımdan oluşan MPOWER politika paketi hazırlanmıştır. Sözleşme mevcut ve gelecek nesilleri tütünün sağlığı, ekonomiyi, sosyal ve çevresel tahrip edici etkisinden korumayı hedeflemektedir. Türkiye MPOWER ölçütlerini tamamıyla uygulayan ilk ülkedir. Bu yüzden bu derleme yazının amacı tütün ürünlerine karşı oluşturulan politikalar, oluşturulan politikalara karşı verilen küresel tepkiler ve Türkiye’deki karşılığını açıklamaktır. Başka ülkeler ile karşılaştırma yaparken güncel olan Küresel Yetişkin Tütün Araştırmaları ve Dünya Sağlık Örgütü Küresel Tütün Raporlarından yararlanılmıştır. Yapılan literatür taramasında dünyada tütün tüketiminin giderek azaldığı anlaşılmaktadır. Türkiye’nin tütünle mücadelede yıllara göre ilerleme kaydettiği, bu ilerlemenin doğru ve yerinde uygulanan politikalar, doğru izlem ve değerlendirmelerden kaynaklandığı görülmektedir. Türkiye’de kamusal ve toplu yaşam alanlarında toplumun ikinci el sigara dumanına karşı korunduğu ancak, toplu taşıma araçları ve ev ortamında ikinci el sigara dumanından korunmaya yönelik politika geliştirmeye gereksinim olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords
Supporting Institution
YOK
Project Number
YOK
Thanks
YOK
References
- 1. Drope J, Schluger NW, Cahn Z, Drope J, Hamil S, İslami F, et al. Health Effect. In: Drope, Jeffery; Schluger NW, eds.The Tobacco Atlas, Sixth edition. 6th ed. Atlanta: American Cancer Society, İnc; 2018. p. 21-26 . [cited 2019 Aug 21]. Available from: https://tobaccoatlas.org/wp-content/uploads/2018/03/TobaccoAtlas_6thEdition_LoRes_Rev0318.pdf
- 2. World Health Organization. Tobacco. 2019 [cited 2019 Jul 24]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/tobacco
- 3. T.C. Sağlık Bakanlığı. Küresel Yetişkin Tütün Araştırması Türkiye 2012. Ankara: Anıl Matbaa; 2014. 1-225 p. Erişim Tarihi: 01 Eylül 2019. Erişim Adresi: http://www.halksagligiens.hacettepe.edu.tr/KYTA_TR.pdf
- 4. World Bank. Word Bank Counrty and Leading Groups. 2019 [cited 2019 Aug 24]. Available from: https://datahelpdesk.worldbank.org/knowledgebase/articles/906519
- 5. Ergüder T. Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi̇: Küresel Sağlık İçin, Küresel Eylem. 1. Baskı. Ankara: Klasmat Matbaacılık;; 2008. p. 7-15. Erişim Tarihi: 28 Ağustos 2019. Erişim Adresi: https://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/t20.pdf
- 6. da Costa e Silva VL. Foreword by the Secretariat of the WHO Framework Convention on Tobacco Control. Tobocco Control. 2019;28:p.79-80. doi:10.1136/tobaccocontrol-2018-054882 [cited 2019 Augh 20]. Available from: https://tobaccocontrol.bmj.com/content/28/Suppl_2/s79.abstract
- 7. World Health Organization. Who Report on the Global Tobacco Epidemic,2019. Ceneva: World Health Organization;; 2019. p. 20-117. [cited 2019 Augh 21]. Available from: http://www.who.int/tobacco/mpower/offer/en
- 8. World Health Organization. Tobacco control in Turkey. 2015 [cited 2019 Aug 11]. Available from: https://www.who.int/tobacco/about/partners/bloomberg/tur/en/
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Review
Publication Date
June 30, 2020
Submission Date
September 6, 2019
Acceptance Date
April 28, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 23 Number: 2
APA
Asi, E., & Gözüm, S. (2020). TÜTÜN ÜRÜNLERİNE YÖNELİK OLUŞTURULAN POLİTİKALARA VERİLEN TEPKİLER VE TÜRKİYE’DEKİ KARŞILIĞI. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 23(2), 319-330. https://doi.org/10.17049/ataunihem.616471
AMA
1.Asi E, Gözüm S. TÜTÜN ÜRÜNLERİNE YÖNELİK OLUŞTURULAN POLİTİKALARA VERİLEN TEPKİLER VE TÜRKİYE’DEKİ KARŞILIĞI. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences. 2020;23(2):319-330. doi:10.17049/ataunihem.616471
Chicago
Asi, Ercan, and Sebahat Gözüm. 2020. “TÜTÜN ÜRÜNLERİNE YÖNELİK OLUŞTURULAN POLİTİKALARA VERİLEN TEPKİLER VE TÜRKİYE’DEKİ KARŞILIĞI”. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences 23 (2): 319-30. https://doi.org/10.17049/ataunihem.616471.
EndNote
Asi E, Gözüm S (June 1, 2020) TÜTÜN ÜRÜNLERİNE YÖNELİK OLUŞTURULAN POLİTİKALARA VERİLEN TEPKİLER VE TÜRKİYE’DEKİ KARŞILIĞI. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences 23 2 319–330.
IEEE
[1]E. Asi and S. Gözüm, “TÜTÜN ÜRÜNLERİNE YÖNELİK OLUŞTURULAN POLİTİKALARA VERİLEN TEPKİLER VE TÜRKİYE’DEKİ KARŞILIĞI”, Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, vol. 23, no. 2, pp. 319–330, June 2020, doi: 10.17049/ataunihem.616471.
ISNAD
Asi, Ercan - Gözüm, Sebahat. “TÜTÜN ÜRÜNLERİNE YÖNELİK OLUŞTURULAN POLİTİKALARA VERİLEN TEPKİLER VE TÜRKİYE’DEKİ KARŞILIĞI”. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences 23/2 (June 1, 2020): 319-330. https://doi.org/10.17049/ataunihem.616471.
JAMA
1.Asi E, Gözüm S. TÜTÜN ÜRÜNLERİNE YÖNELİK OLUŞTURULAN POLİTİKALARA VERİLEN TEPKİLER VE TÜRKİYE’DEKİ KARŞILIĞI. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences. 2020;23:319–330.
MLA
Asi, Ercan, and Sebahat Gözüm. “TÜTÜN ÜRÜNLERİNE YÖNELİK OLUŞTURULAN POLİTİKALARA VERİLEN TEPKİLER VE TÜRKİYE’DEKİ KARŞILIĞI”. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, vol. 23, no. 2, June 2020, pp. 319-30, doi:10.17049/ataunihem.616471.
Vancouver
1.Ercan Asi, Sebahat Gözüm. TÜTÜN ÜRÜNLERİNE YÖNELİK OLUŞTURULAN POLİTİKALARA VERİLEN TEPKİLER VE TÜRKİYE’DEKİ KARŞILIĞI. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences. 2020 Jun. 1;23(2):319-30. doi:10.17049/ataunihem.616471