TİCARET BORSACILIĞININ DÜNYADA VE TÜRKİYE’DEKİ GELİŞİM SÜREÇLERİNE GENEL BİR BAKIŞ
Öz
Başta tarımsal ürünler olmak üzere toplumsal yaşamın idamesi
için zaruri temel ihtiyaç maddelerinin fiyatlarının belirlendiği aslî yapılar
konumunu haiz olan ticaret borsaları; mal, hizmet ve üretim faktörlerinin alıcı–
satıcılarının karşı karşıya getirilmesi yöntemiyle iktisadî kararların alınmasına
imkân veren her türlü ortam olarak tanımlanabilen “piyasa” kavramının
gündelik hayattaki en yaygın/ somut örnekleridir.
Tarımsal ürün piyasalarında tam rekabet koşullarının geçerli olmasını
engelleyen faktörlerin ortadan kaldırılması ve söz konusu koşulları egemen
kılan mekanizmaların işler hale getirilmesi; ticaret borsalarının bu esaslar
dâhilinde etkin bir şekilde kurumsallaştırılmasıyla yakından bağlantılı olup,
toplumların üretim imkânlarının optimizasyonu ve kaynakların etkin kullanımı
ancak bu çabalar sayesinde gerçekleştirilebilecektir.
Ticaret borsalarının; tanımı, işlevleri ile iktisat literatüründeki yerlerinin
ortaya konulması ve Dünya’da/ Türkiye’deki gelişim süreçlerinin irdelenmesi;
tarımsal hammadde fiyatlarındaki küresel artışa paralel olarak ivme kazanan
ülkemizin tarım sektörünün reorganize/ rehabilite edilmesine yönelik çabalara
ışık tutulması, bölgesel kalkınma bağlamındaki sorunlara çözüm önerileri
geliştirilmesi ve yeni hedefler/ projeksiyonlar üretilmesi bakımından müspet
sonuçlar doğurabilecektir.
Anahtar Kelimeler
Ticaret Borsası, Tarım Ekonomisi, İhtisas Borsaları, Tam Rekabet, Lisanslı Depo, Türev Piyasalar
Kaynakça
- Armağan, G. (Erişim: 20.06.2009), “Türkiye’de Tarımın Yapısı ve Üretim”, http://web.adu.edu.tr/akademik/garmagan/dersler/tei/TEI-UYG-00.pdf,
- Çağlayan, T. (2009), “Osmanlı’dan Günümüze Tarım ve Tarıma Hizmet Veren Kurumların Teşkilatlanma Süreçleri”, http://www.tarim.gov.tr/ TurkiyedeTarim, Osmanlida_Tarim.html,
- Demirbilek, S., Koç, C., Arslan M. (2000), “Ticaret Borsalarından Gerçek Borsaya Genel Yaklaşım–Tarımsal Ürün Piyasalarının Liberalizasyonu”, http://www.e-ticaret.gov.tr/e_kutuphane/borsa.htm.
- Demirtaş, B., Erkan, O. (2002), “Mersin İlinde 1987–1997 Dönemi Domates Fiyatları Analizi”, Alatarım, 1 (2), Mersin,
- Dunkling, L. (1990), A Dictionary of Epithets and Terms of Address, Routledge, New York,
- Eşiyok, B.A. (2004), “Kalkınma Sürecinde Tarım Sektörü, Gelişmeler, Sorunlar, Tespitler ve Tarımsal Politika Önerileri”, Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. Yayınları, (2), Ankara,
- İpekçioğlu, Ş. (2007), Şanlıurfa Ticaret Borsası’nın Yapısı ve İşleyişi, Harran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Şanlıurfa,
- Güngör, G. (1994), Tekirdağ Ticaret Borsası’nın Yapısı ve İşleyişi, Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Tekirdağ,
- Kum, H. (Erişim: 20.06.2009), “1980 Sonrası Türkiye Ekonomisi’ndeki Başlıca Gelişmeler”, http://iibf.erciyes.edu.tr/akademik/kum/turkeko.htm,
- Küçükkocaoğlu, G. (Erişim: 20.06.2009), “TOBB, Ticaret ve Sanayi Odaları, Organize Sanayi Bölgeleri, Kobiler”, edu.tr/~gurayk/ finpazcarsamba10.doc,, http://www.baskent.
