Araştırma Makalesi

Osmanlı Dönemi Mekke Kadılığı (1517-1600)

Cilt: 11 Sayı: 2 7 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

Osmanlı Dönemi Mekke Kadılığı (1517-1600)

Öz

Osmanlı Devleti’nde Mekke’nin idaresine ayrı bir önem verilmiştir. Şehrin önde gelen görevlileri arasında hukuki işleri yerine getiren kadının farklı bir yeri olagelmiştir. Mekke Kadıları hukuki işlerin yanında idârî, mali, sosyal ve eğitim alanları olmak üzere farklı görevleri de üstlenmişlerdir. Bununla birlikte en önemli görevlerinden biri şehirde olup biteni İstanbul’a bildirmekti. Her yönüyle önemli bir vazife olan Mekke kadıları hakkında detaylı bir çalışma yapılmaması bizi bu araştırmaya sevk etmiştir. Bu nedenle makalede Mekke’nin idaresinin Osmanlıya geçmesinden 17. yüzyılın başına kadar Mekke Kadılığı ele alınmıştır. Mekke idaresinde bir denge unsuru olarak görülen kadıların atanması, eğitimleri, görevleri, maaşları, azilleri incelenmiştir. Konu hem Osmanlı dönemi kayıtlarından hem de Arapça kaynaklardan araştırılmış olup elde edilen bilgiler birlikte değerlendirilmiştir. Osmanlıların ilk döneminde Mekke’de görev yapan kadılara yöneticiler tarafından değer verildiği görülmüştür. Kadılar asli vazifesi olan hukuk işleri yanında gerek Mekke emîrine gerekse şeyhülharemine Harem’in bakım-onarımından temizliğine, surre dağıtımından defterlerin tutulmasına, iskân işlerinden eğitim faaliyetlerine farklı görevleri yerine getirerek onlara yardımcı olmuşlardır. Bu çalışmayla Osmanlı döneminde Mekke’deki kadılık kurumunun işleyişinin ortaya konulmasına ve Mekke’nin siyasi, idârî, kültürel ve sosyal durumunda kadıların konumunun tespitine yönelik katkı sunulması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. BOA. (1993). 3 Numaralı Mühimme Defteri (966-968/1558-1560). Başbakanlık Osmanlı Arşivi.
  2. BOA. (1994). 5 Numaralı Mühimme Defteri (973/1565–1566) Özet ve İndeks. Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı.
  3. BOA. (1995). 6 Numaralı Mühimme Defteri (972/1564–1565). Özet-Transkripsiyon ve İndeks. Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı.
  4. BOA. (1998). 7 Numaralı Mühimme Defteri (972/1564–1565). Özet-Transkripsiyon ve İndeks. Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı.
  5. BOA. (1994). 12 Numaralı Mühimme Defteri (978-979/1570-1572). Başbakanlık Osmanlı Arşivi.
  6. Alan, E. (2013). Kadıasker Ruznamçe Defterlerine Göre XVII. Yüzyılda Rumeli'de Kaza Teşkilatı Ve Kadılar. Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi, (23), 53-97.
  7. ARIK, F. Ş. (1997). Osmanlılarda Kadılık Müessesesi 1. OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 8 (8), 2-71.
  8. Âsımî, A. (1998). Semtü'n-Nücûmü'l-Avâlî fî Enbâi‘l-Evâil ve't-Tevâlî. Dâru’l-Kütübü’l-İlmiyye.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İslam Araştırmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

10 Nisan 2024

Yayımlanma Tarihi

7 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

10 Ekim 2023

Kabul Tarihi

8 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Duman, A. (2024). Osmanlı Dönemi Mekke Kadılığı (1517-1600). Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 11(2), 823-846. https://izlik.org/JA53PE54YG
AMA
1.Duman A. Osmanlı Dönemi Mekke Kadılığı (1517-1600). ATDD. 2024;11(2):823-846. https://izlik.org/JA53PE54YG
Chicago
Duman, Ahmet. 2024. “Osmanlı Dönemi Mekke Kadılığı (1517-1600)”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 11 (2): 823-46. https://izlik.org/JA53PE54YG.
EndNote
Duman A (01 Haziran 2024) Osmanlı Dönemi Mekke Kadılığı (1517-1600). Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 11 2 823–846.
IEEE
[1]A. Duman, “Osmanlı Dönemi Mekke Kadılığı (1517-1600)”, ATDD, c. 11, sy 2, ss. 823–846, Haz. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53PE54YG
ISNAD
Duman, Ahmet. “Osmanlı Dönemi Mekke Kadılığı (1517-1600)”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 11/2 (01 Haziran 2024): 823-846. https://izlik.org/JA53PE54YG.
JAMA
1.Duman A. Osmanlı Dönemi Mekke Kadılığı (1517-1600). ATDD. 2024;11:823–846.
MLA
Duman, Ahmet. “Osmanlı Dönemi Mekke Kadılığı (1517-1600)”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, c. 11, sy 2, Haziran 2024, ss. 823-46, https://izlik.org/JA53PE54YG.
Vancouver
1.Ahmet Duman. Osmanlı Dönemi Mekke Kadılığı (1517-1600). ATDD [Internet]. 01 Haziran 2024;11(2):823-46. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53PE54YG

 

Copyright and Licensing Policy

All articles published in the Journal of Academic History and Ideas / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi are copyrighted by the journal. The journal provides immediate open access to its content under the terms of the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0): https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ 

Under this license, users may read, download, copy, distribute, print, search, link to, reproduce, adapt, translate, and build upon the material in any medium or format for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given to the author(s) and the journal.

Any commercial use of the published material requires prior written permission from the Editorial Board. Requests concerning commercial reuse should be addressed to: akademiktarihvedusunce@gmail.com 

The authors bear full scientific, ethical, and legal responsibility for the content of their manuscripts. Opinions and claims expressed in published articles are solely those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the editors or the Editorial Board. The editors and the Editorial Board disclaim any responsibility or liability for the content of published works.

© Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (ATDD). This work is licensed under CC BY-NC 4.0.