Ergenliği Anlamaya Açılan Bir Pencere: Varoluşçu Terapi Çerçevesinde Ergenliğin İncelenmesi

Öz

Ergenlik, kimlik oluşumunun belirleyici evresi olması nedeniyle insan gelişiminin en kritik ve çalkantılı dönemlerinden biridir. Çocukluk ile yetişkinlik arasında konumlanan ergenler, kim olduklarını ve nasıl bir bireye dönüşeceklerini anlamaya çalışırken sıklıkla belirsizlik yaşarlar. Bu geçiş döneminde karşılaşılan güçlüklerin sağlıklı ve destekleyici biçimde ele alınmaması, sonraki yaşam dönemleri üzerinde kalıcı etkiler bırakabilmektedir. Bu nedenle ergenlik, yalnızca gelişimsel fırsatların değil, aynı zamanda önemli psikolojik risklerin de bulunduğu bir dönem olarak değerlendirilmelidir. Bu çalışma, ergenliği varoluşçu bir bakış açısıyla incelemekte ve bu yaşam evresinin psikolojik ile gelişimsel dinamiklerini anlamlandırmak amacıyla varoluşçu terapinin temel kavramlarından yararlanmaktadır. Ergenlik; inançlar, varoluş, maneviyat, politik yönelimler, toplumsal ilişkiler ve benlik farkındalığı ile yakından ilişkilidir. Bu yönüyle, varoluşsal meselelerin belirginleştiği bir gelişim dönemi olarak ele alınabilir. Çalışmanın amacı, ergenlik ile varoluşçu terapinin temel temaları arasındaki ilişkiyi açıklamak ve bu gelişim dönemini varoluşsal kriz unsurlarını da içerebilen bir süreç olarak yeniden değerlendirmektir. Bulgular, sosyal destek, yapıcı aile ilişkileri ve varoluşçu duyarlılığa sahip psikolojik yaklaşımların ergen gelişimine ve psikolojik iyi oluşuna olumlu katkı sağlayabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• ergenlik
• kimlik gelişimi
• varoluşçu terapi
• anlam
• otantiklik

A Window into Understanding Adolescence: Examining Adolescence through the Framework of Existential Therapy

Abstract

Adolescence is one of the most critical and turbulent stages of human development because it represents a decisive period of identity formation. Positioned between childhood and adulthood, adolescents often experience uncertainty while trying to understand who they are and who they may become. Difficulties encountered during this transitional phase may have lasting effects when they are not addressed in healthy and supportive ways. For this reason, adolescence should be considered not only as a developmental opportunity but also as a period involving significant psychological risks. This study examines adolescence from an existential perspective and draws on the core concepts of existential therapy to better understand the psychological and developmental dynamics of this life stage. Adolescence is closely linked with beliefs, existence, spirituality, political orientations, social relationships, and self-awareness. It may therefore be regarded as a developmental period in which existential concerns become especially visible. The aim of this study is to clarify the relationship between adolescence and the major themes of existential therapy and to reconsider this developmental period as one that may involve elements of existential crisis. The findings suggest that social support, constructive family relationships, and an existentially informed psychological approach may contribute positively to adolescent development and psychological well-being.

Keywords

• adolescence
• identity development
• existential therapy
• meaning
• authenticity

Kaynakça

1. Arıcı, H. Y. (2023). Sosyal medyada kutsalın profan şekilde sorgulanması. Talim, 7(2), 113–129. https://doi.org/10.37344/talim.2023.44
2. Atak, H. (2011). Kimlik gelişimi ve kimlik biçimlenmesi: Kuramsal bir değerlendirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3(1), 163–213.
3. Atik, A., & Bütün, A. (2025). Erken ergenlikte Allah anlayışı ve din eğitimi ilişkisi üzerine fenomenolojik bir çalışma. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 19, 217–251. https://doi.org/10.53112/tudear.1702048
4. Aydoğan, Z. (2019). Ergenlere yönelik din eğitiminde hayatın anlamı: İmam Hatip liseleri Düzce örneği (Yüksek lisans tezi). Hitit University.
5. Bok, H. (2022). Freedom and responsibility. Princeton University Press.
6. Budak, S. E., & Özçetin, Y. S. Ü. (2023). COVID-19 pandemisine varoluşçu bir yaklaşım. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 10(1), 87–92.
7. Cherewick, M., Hipp, E., Njau, P., & Dahl, R. E. (2023). Growth mindset, persistence, and self-efficacy in early adolescents: Associations with depression, anxiety, and externalising behaviours. Global Public Health, 18(1), Article 2213300.
8. Csikszentmihalyi, M., & Larson, R. (2014). Flow and the foundations of positive psychology. Springer.

9. Çakmak, Z., & Ekşi, H. (2023). Ergenlerde yaşamda anlam, maneviyat ve kişilik arasındaki ilişkiler. Talim, 7(1), 38–52. https://doi.org/10.37344/talim.2023.40
10. Dal, E., & Kalaycı, E. (2023). Ergenlerde yabancılaşmaya ilişkin yapılan çalışmaların sistematik derlemesi. Social Sciences Research Journal, 12(9), 1053–1065.
11. Deng, Y., Feng, C., Li, M., & Hao, Y. (2025). Cross-cultural comparative study on existential psychological crisis (hollow disease) among adolescents. Advances in Education, Humanities and Social Science Research, 13(1), Article 726.
12. Egan, G. (2013). The skilled helper (10th ed.). Brooks/Cole.
13. Egbe, J. A. (2023). The philosophical implications of the existentialist movement in the discovery of the self. Oracle of Wisdom Journal of Philosophy and Public Affairs, 7(3), 64–77.
14. Field, T. A., Jones, L. K., & Russell-Chapin, L. A. (Eds.). (2019). Neuroscience-informed counseling: Brain-based clinical approaches. John Wiley & Sons.
15. Frankl, V. E. (2011). İnsanın anlam arayışı (S. Budak, Çev.). Okuyan Us. (Orijinal eser 1946 yılında yayımlanmıştır).
16. Fromm, E. (1995). Özgürlükten kaçış (A. Yörükan, Çev.). Payel. (Orijinal eser 1941 yılında yayımlanmıştır).
17. Genç, A. (2024). Albert Camus’nün Yabancı ve Yaşar Kemal’in İnce Memed 1 isimli eserlerinin hedef dile çevirilerinin varoluşçuluk felsefesi ekseninde karşılaştırılması: Yorumlayıcı çeviri kuramı. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 39, 1029–1046. https://doi.org/10.29000/rumelide.1469455
18. Güzel, A. (2024). Varoluşçu ve gelişimsel bağlamda ebeveyn olma kararının incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Uludağ Üniversitesi]. Yök Tez.
19. Heidary, M., Heshmati, R., & Hayes, J. (2023). Effect of group logotherapy on anxiety about death and existential loneliness in patients with advanced cancer: A randomized controlled trial. Cancer Nursing, 46(1), E21–E30. https://doi.org/10.1097/NCC.0000000000001086
20. Kırılmış, İ. T. (2018). Soren Kierkegaard’ın varoluş felsefesinin postmodern kurmacadaki yansıması: Leyla Erbil’in Kalan romanı. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, 4(4), 982–1001. https://doi.org/10.20322/littera.454840
21. Klimstra, T. A., Hale, W. W., Raaijmakers, Q. A., Branje, S. J., & Meeus, W. H. (2010). Identity formation in adolescence: Change or stability? Journal of Youth and Adolescence, 39(2), 150–162. https://doi.org/10.1007/s10964-009-9401-4
22. Kurt, M. (2019). Yetişkinlerde varoluşsal kaygının bağlanma stilleri ve umutsuzluk ile olan ilişkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Arel Üniversitesi.
23. Kuruçay, Y., & Gürses, İ. (2018). Ergenlerde anlamsızlık ile ilgili problemlere dinin etkisi üzerine değerlendirmeler. İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 9(1), 87–111.
24. May, R. (1997). The meaning of anxiety. Norton.
25. May, R. (2009). Existential psychology. Random House.
26. May, R. (2013). Man’s search for himself. W. W. Norton.
27. Morsünbül, Ü., & Çok, F. (2013). Kimlik gelişiminde yeni bir boyut: Seçeneklerin saplantılı araştırılması. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 4(40), 232–244. https://doi.org/10.17066/pdrd.03757
28. Öktem, D., & Bingöl, T. Y. (2022). Dönüşüm’ün varoluşçu terapinin temel kavramları açısından incelenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kadın ve Aile Araştırmaları Dergisi, 2(1), 97–114.
29. Önder, Ö. (2011). Heidegger bir varoluşçu muydu? Kaygı, 17, 103–110.
30. Özdel, K., Öztürk, Y., & Özyurt, G. (2021). Comparison of cognitive distortions in adolescents with major depressive disorder with healthy controls. Turkish Journal of Child and Adolescent Mental Health, 28(2), 110–116. https://doi.org/10.4274/tjcamh.galenos.2020.76476
31. Özmen, S., & Ocakdan, U. B. (2022). COVID-19 pandemisinde hemşirelerin ölüm kaygısı düzeyinin psikolojik sağlamlığa etkisinin incelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 13(36), 1224–1236. https://doi.org/10.21076/vizyoner.1101610
32. Parlaz, E. A., Tekgül, N., Karademirci, E., & Öngel, K. (2012). Ergenlik dönemi: Fiziksel büyüme, psikolojik ve sosyal gelişim süreci. Turkish Family Physician, 3(2), 10–16.
33. Rasheed, F. H., & Jasim, N. M. (2022). The existential vacuum of orphans of adolescent students. International Journal of Health Sciences, 6(S8), 3368–3382. https://doi.org/10.53730/ijhs.v6nS8.12846
34. Reed, D. E., II, Lehinger, E., Cobos, B., Vail, K. E., Nabity, P. S., Helm, P. J., Galgali, M. S., & McGeary, D. D. (2021). Authenticity as a resilience factor against COVID-19 threat among those with chronic pain and posttraumatic stress disorder. Frontiers in Psychology, 12, Article 643869. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.643869
35. Sandal, C. (2025). Ergenlerde yalnızlık ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi]. Yök Tez.
36. Sartre, J.-P. (2022). Being and nothingness: An essay in phenomenological ontology (S. Richmond, Çev.; R. Moran, Ed.). Routledge. (Orijinal eser 1943 yılında yayımlanmıştır).
37. Sasrianis, Karneli, Y., & Netrawati, N. (2025). Existential approach counseling in dealing with adolescent identity crisis: A literature review. Journal of Psychology, Counseling and Education, 3(1), 94–101. https://doi.org/10.58355/psy.v3i1.59
38. Schnell, T. (2010). Existential indifference: Another quality of meaning in life. Journal of Humanistic Psychology, 50(3), 351–373. https://doi.org/10.1177/0022167809360259
39. Schnell, T. (2020). The psychology of meaning in life. Routledge.
40. Shiner, R. L., Soto, C. J., & De Fruyt, F. (2021). Personality assessment of children and adolescents. Annual Review of Developmental Psychology, 3, 113–137. https://doi.org/10.1146/annurev-devpsych-050620-114343
41. Steinberg, L. (2007). Risk taking in adolescence: Ne
42. w perspectives from brain and behavioral science. Current Directions in Psychological Science, 16(2), 55–59. https://doi.org/10.1111/j.1467-8721.2007.00475.x
43. Steinberg, L. (2013). Ergenlik (F. Çok, Çev.). İmge Kitabevi. (Orijinal eser 1985 yılında yayımlanmıştır). Tagay, Ö., Voltan-Acar, N., & Nalbant, A. (2016). Logoterapide kullanılan kavramların ve tekniklerin Türk kültüründe uygulanabilirliği. Ege Eğitim Dergisi, 17, 105–126.
44. Taşçı, F., & Bilge, Y. (2021). Psikososyal kişilik kuramı ve otantiklik çerçevesinden kimlik gelişimi. İçinde İ. Sanberk (Ed.), Güncel Psikoloji Araştırmaları II (ss. 133–149). Akademisyen Yayınevi. https://doi.org/10.37609/akya.160
45. Taşçı, F., & Bilge, Y. (2023). Identity crises and personality disorders: Mediator role of authenticity. Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 5(1), 58–66. https://doi.org/10.35365/ctjpp.23.1.07
46. Taşkaya, R., & Özyürek, A. (2023). Kurum bakımında ve ailesiyle yaşayan ergenlerin bağlanma, sorumluluk ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişki. Toplum ve Sosyal Hizmet, 34(3), 659–673. https://doi.org/10.33417/tsh.1266417
47. Tekke, M., & Çoşkun, M. (2019). Kendini tanıma, kendini gerçekleştirme, kendini aşmışlık, potansiyelini tam kullanan kişi: Kişilerarası iletişim. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(70), 790–797. https://doi.org/10.17755/esosder.454355
48. Thompson, T., Rodebaugh, T. L., Bessaha, M. L., & Sabbath, E. L. (2020). The association between social isolation and health: An analysis of parent–adolescent dyads from the family life, activity, sun, health, and eating study. Clinical Social Work Journal, 48(1), 18–24. https://doi.org/10.1007/s10615-019-00730-2
49. Yaden, D. B., & Newberg, A. B. (2022). The varieties of spiritual experience: 21st century research and perspectives. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780190665678.001.0001
50. Yalom, I. D. (2002). Grup psikoterapisinin teori ve pratiği. Kabalcı Yayınevi. (Orijinal eser 1995 yılında yayımlanmıştır).
51. Yalom, I. D. (2018). Varoluşçu psikoterapi (Z. Babayiğit, Çev.). Kabalcı Yayınevi. (Orijinal eser 1980 yılında yayımlanmıştır).
52. Yalom, I. D., & Steiner, H. (2022). Ergen terapisi (Y. Özkardeşler Şallı, Çev.). Pozitif Yayınevi. (Orijinal eser 1996 yılında yayımlanmıştır).
53. Yeşilyaprak, B. (2013). 21. yüzyılda eğitimde rehberlik hizmetleri: Gelişimsel yaklaşım. Nobel Akademik Yayıncılık.
54. Yıldırım, B. A., & Yılmaz, A. E. (2024). Kendi olmanın kendine has tarihçesi: Otantiklik kavramının kuramlar, alanyazın bulguları ve psikoterapide ilerleyiş süreci çerçevesinde gözden geçirilmesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 11(2), 250–270. https://doi.org/10.31682/ayna.1405475
55. Zandi, S., Rahimi, A., & Mousavi, N. M. S. (2021). Consequences of death awareness in adolescents’ lives: A qualitative study. Counseling Research, 19(76), 209–233.