Araştırma Makalesi

Babil Fizyonomisi: Eski Mezopotamya Kehanet Geleneğinde İnsan Vücudundaki İşaretler

Cilt: 13 Sayı: 4 14 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Babil Fizyonomisi: Eski Mezopotamya Kehanet Geleneğinde İnsan Vücudundaki İşaretler

Öz

Bu makale, insan vücudundaki fiziksel işaretleri ilahi işaretler olarak yorumlayan Eski Mezopotamya kehanet geleneğinin bir dalı olan Babil fizyonomisini incelemektedir. Çalışmanın temel kaynaklarını, günümüzde British Museum’da muhafaza edilen ve Aššurbanipal’in Ninova kütüphanelerinden gelen Akkadca çivi yazılı tabletler oluşturmaktadır. Araştırma, özellikle Šumma alamdimmû (“Eğer Biçim”) serisine odaklanmakta; bu serinin yapısal organizasyonunu, hermenötik ilkelerini ve bilgiye erişimi düzenleyen sosyal mekanizmaları analiz etmektedir. Çalışma üç temel özellik ortaya koymaktadır: (1) bütünsel bir kozmoloji içerisinde insan bedeni, göksel fenomenlere benzer biçimde ilahi iradeyi taşıyan bir “işaretler yüzeyi” olarak işlev görmektedir; (2) özellikle sağ-sol simetrisi—sağın olumlu, solun ise olumsuz olarak değerlendirilmesi—ve çağrışımsal analoji olmak üzere tutarlı yorumlama ilkeleri kullanılmaktadır; (3) belirgin bir toplumsal cinsiyet ayrımı bulunmaktadır: erkeklere ilişkin kehanetler kamusal statü ve uzun ömürlülük üzerinde yoğunlaşırken, kadınlara ilişkin kehanetler daha çok doğurganlık ve evlilik meselelerine odaklanmaktadır. Çalışma ayrıca fizyonomik bilgiye erişimin uzman āšipu bilginleriyle sınırlandırıldığını ve gizliliğe ilişkin uyarıların, statü ve prestij sağlayan bir kültürel sermaye biçimi olarak işlev gördüğünü ortaya koymaktadır. Sonuç olarak makale, Babil fizyonomisinin ilahi irade ile insan deneyimi arasında aracılık eden sofistike bir semantik sistem oluşturduğunu ileri sürmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Beaulieu, P.-A. (1992). New light on secret knowledge in Late Babylonian culture. Zeitschrift für Assyriologie und Vorderasiatische Archäologie, 82, 98–111.
  2. Berlejung, A. (2016). Written on the body: Body and illness in the physiognomic tradition of the ancient Near East and the Old Testament. In A. Weissenrieder & G. Etzelmüller (Eds.), Religion and illness (pp. 137–172). Cascade Books.
  3. Bordreuil, P., Briquel-Chatonnet, F., & Michel, C. (2015). Tarihin başlangıçları: Eski Yakındoğu kültür ve uygarlıkları (L. Başaran, Trans.). Alfa Basım Yayım ve Dağıtım.
  4. Böck, B. (2000). Die babylonisch-assyrische Morphoskopie. Institut für Orientalistik der Universität Wien.
  5. Böck, B. (2002). Physiognomie und Schicksal? Oder wie der altmesopotamische Mensch mit einem durch ein physiognomisches Omen angekündigten Unheil umgegangen sein mag. Sefarad, 62(2), 241–257.
  6. Böck, B. (2010). Physiognomy in ancient Mesopotamia and beyond: From practice to handbook. In A. Annus (Ed.), Divination and interpretation of signs in the ancient world (pp. 199–224). The Oriental Institute of the University of Chicago.
  7. Brandt, E. A. (1980). On secrecy and the control of knowledge: Taos Pueblo. In S. K. Tefft (Ed.), Secrecy: A cross-cultural perspective (pp. 123–146). Human Sciences Press.
  8. Erdem, F. (2020). Eski Mezopotamya’da kehanet geleneği [Yayımlanmamış doktora tezi]. Pamukkale Üniversitesi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eski Önasya Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

14 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

7 Nisan 2026

Kabul Tarihi

14 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Kutlu Alancı, H. (2026). Babil Fizyonomisi: Eski Mezopotamya Kehanet Geleneğinde İnsan Vücudundaki İşaretler. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 13(4). https://izlik.org/JA72NF27ND
AMA
1.Kutlu Alancı H. Babil Fizyonomisi: Eski Mezopotamya Kehanet Geleneğinde İnsan Vücudundaki İşaretler. ATDD. 2026;13(4). https://izlik.org/JA72NF27ND
Chicago
Kutlu Alancı, Hilal. 2026. “Babil Fizyonomisi: Eski Mezopotamya Kehanet Geleneğinde İnsan Vücudundaki İşaretler”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 (4). https://izlik.org/JA72NF27ND.
EndNote
Kutlu Alancı H (01 Ağustos 2026) Babil Fizyonomisi: Eski Mezopotamya Kehanet Geleneğinde İnsan Vücudundaki İşaretler. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 4
IEEE
[1]H. Kutlu Alancı, “Babil Fizyonomisi: Eski Mezopotamya Kehanet Geleneğinde İnsan Vücudundaki İşaretler”, ATDD, c. 13, sy 4, Ağu. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72NF27ND
ISNAD
Kutlu Alancı, Hilal. “Babil Fizyonomisi: Eski Mezopotamya Kehanet Geleneğinde İnsan Vücudundaki İşaretler”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13/4 (01 Ağustos 2026). https://izlik.org/JA72NF27ND.
JAMA
1.Kutlu Alancı H. Babil Fizyonomisi: Eski Mezopotamya Kehanet Geleneğinde İnsan Vücudundaki İşaretler. ATDD. 2026;13. Available at https://izlik.org/JA72NF27ND.
MLA
Kutlu Alancı, Hilal. “Babil Fizyonomisi: Eski Mezopotamya Kehanet Geleneğinde İnsan Vücudundaki İşaretler”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, c. 13, sy 4, Ağustos 2026, https://izlik.org/JA72NF27ND.
Vancouver
1.Hilal Kutlu Alancı. Babil Fizyonomisi: Eski Mezopotamya Kehanet Geleneğinde İnsan Vücudundaki İşaretler. ATDD [Internet]. 01 Ağustos 2026;13(4). Erişim adresi: https://izlik.org/JA72NF27ND

 

Copyright and Licensing Policy

Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi adopts an open access publishing policy in accordance with the Budapest Open Access Initiative (BOAI).

Copyright in published articles remains with the author(s). By submitting a manuscript, authors retain the copyright to their work and grant the journal the right of first publication. Authors do not transfer ownership of copyright to the journal.

The journal provides immediate and free open access to all published content under the terms of the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0):
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Under the CC BY-NC 4.0 license, users may read, download, copy, distribute, share, reproduce, adapt, translate, and otherwise reuse the published material in any medium or format for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given to the original author(s) and source, a link to the license is provided, and any changes are indicated where applicable.

Any use of the published material for commercial purposes is not permitted under the CC BY-NC 4.0 license.

The authors bear full scientific, ethical, and legal responsibility for the content of their manuscripts. Opinions, interpretations, and claims expressed in published articles are solely those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the editors or the Editorial Board.

The journal does not claim ownership of the copyright in published articles.

© Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (ATDD). Individual articles are licensed under the CC BY-NC 4.0 license.

 

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiYnkucG5nIiwicGF0aCI6IjkwMWYvMjY0NS82ZDAyLzZhNzNiZGFhMDQ1YjU3LjY0NjA0OTIwLnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3MzY5MCwibm9uY2UiOiI2MmM2ODQzMmQxZDY5NzY2ZmI5ZTkxOGQ4MmY4MzdmOSJ9.y4SC5MPockrmqFSBIeba9s6E_Jf6fjC9K-Fn6WAkhGM

         download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW1hZ2UucG5nIiwicGF0aCI6ImM1NTQvZmM4OS8yMmIxLzZhNzNiZTM1OGFmMDk5LjE5Mzg2NTI0LnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3MzgyOSwibm9uY2UiOiJjMTYzMzJlZDA1NzkzOTUyOWE5YWEwMzM0YzNkOWJhOSJ9._tQb_6jWIXbyfAStrBGmJMpaWAJV86U8BAHyYGxkyUU   

Journal Performance & Bibliometric Indicators (2025)

2025 SOBİAD Journal Metrics
Citation Count: 90 • Impact Value: 0.205 • Quartile: Q2

https://atif.sobiad.com/ 

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiUTIucG5nIiwicGF0aCI6IjU4MDMvM2Y2My8wMzJmLzZhNzNjOGRlNTUxMmM4LjMxOTI1MzY0LnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3NjU1OCwibm9uY2UiOiI5NzA2NTcwYjJjZGVhZmM4ODU2NDljNWJkZjNhNjQ3ZSJ9.S8EaUu-fmZna_dXRXNuK26x6n-V5w3fzzPHpnIYT6-o