Araştırma Makalesi

Yükseköğretim Yönetimi ve Stratejik Yönetim: Üç Modelin Karşılaştırmalı Kavramsal ve Kurumsal Değerlendirmesi

Cilt: 13 Sayı: 5 27 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Yükseköğretim Yönetimi ve Stratejik Yönetim: Üç Modelin Karşılaştırmalı Kavramsal ve Kurumsal Değerlendirmesi

Öz

Yükseköğretim kurumları, kitleselleşme, uluslararasılaşma, dijitalleşme ve rekabetin yoğunlaşması gibi eğilimlerin etkisiyle kurumsal yönetişim ve stratejik planlama araçlarını giderek daha fazla benimsemektedir. Bu çalışmanın amacı, klasik-rasyonel, paydaş odaklı ve öğrenen örgüt modellerinin yükseköğretim kurumlarının yapısal özellikleriyle ne ölçüde uyumlu olduğunu karşılaştırmalı biçimde değerlendirmektir. Çalışma, nitel ve betimsel-analitik bir desende kurgulanmış kavramsal bir araştırmadır; veri kaynağı olarak amaçlı örnekleme ile belirlenen 13 akademik kaynak (kitap ve hakemli makale) doküman analizi tekniğiyle incelenmiştir. İnceleme; çok boyutlu amaç yapısına uyum, kolejyal karar almaya uyum, belirsizliğe uyum kapasitesi, izlenebilirlik ve hesap verebilirlik ile kurumsal meşruiyet olmak üzere beş ölçüt üzerinden yürütülmüştür. Sistematik literatür taraması veya saha verisi toplama işlemi yapılmamıştır. Bulgular, hiçbir modelin tüm ölçütlerde üstün olmadığını göstermektedir: klasik-rasyonel model izlenebilirlik ve hesap verebilirlikte güçlü, kolejyal karar alma ve belirsizlikte sınırlıdır; paydaş odaklı model katılım ve meşruiyette güçlü, önceliklendirmede kısmi uyumludur; öğrenen örgüt modeli uyum kapasitesinde güçlü, izlenebilirlikte sınırlıdır. Çalışma, yükseköğretimde stratejik yönetimin bağlama duyarlı hibrit yaklaşımlarla ele alınmasının daha gerçekçi olduğu sonucuna varmakta ve kurumsal stratejik kapasitenin güçlendirilmesine yönelik öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Birnbaum, R. (1988). How colleges work: The cybernetics of academic organization and leadership. Jossey-Bass.
  2. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
  3. Clark, B. R. (1998). Creating entrepreneurial universities: Organizational pathways of transformation. Pergamon Press.
  4. Cohen, M. D., March, J. G., & Olsen, J. P. (1972). A garbage can model of organizational choice. Administrative Science Quarterly, 17(1), 1–25. https://doi.org/10.2307/2392088
  5. Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, Kanun No. 5018, Resmî Gazete (24 Aralık 2003, Sayı: 25326).
  6. Khalilov, T., Adilzade, I., Rzayev, O., Guliyev, N., & Yusifova, N. (2024). The role of strategic planning in the organization of management systems in higher education institutions: Insights from international practice. Edelweiss Applied Science and Technology, 8(6), 6227–6235. https://doi.org/10.55214/25768484.v8i6.3361
  7. Khalilov, T., Aliyev, V., Guliyeva, M., & Babayeva, M. (2024). Strategic management mechanisms, directions, and functions in higher education. Pakistan Journal of Life and Social Sciences, 22(2), 12146–12162.
  8. Kotler, P., & Fox, K. F. A. (1995). Strategic marketing for educational institutions (2nd ed.). Prentice Hall.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

4 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

20 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Khalilov, T. (2026). Yükseköğretim Yönetimi ve Stratejik Yönetim: Üç Modelin Karşılaştırmalı Kavramsal ve Kurumsal Değerlendirmesi. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 13(5). https://izlik.org/JA87RH84UU
AMA
1.Khalilov T. Yükseköğretim Yönetimi ve Stratejik Yönetim: Üç Modelin Karşılaştırmalı Kavramsal ve Kurumsal Değerlendirmesi. ATDD. 2026;13(5). https://izlik.org/JA87RH84UU
Chicago
Khalilov, Taleh. 2026. “Yükseköğretim Yönetimi ve Stratejik Yönetim: Üç Modelin Karşılaştırmalı Kavramsal ve Kurumsal Değerlendirmesi”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 (5). https://izlik.org/JA87RH84UU.
EndNote
Khalilov T (01 Ekim 2026) Yükseköğretim Yönetimi ve Stratejik Yönetim: Üç Modelin Karşılaştırmalı Kavramsal ve Kurumsal Değerlendirmesi. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13 5
IEEE
[1]T. Khalilov, “Yükseköğretim Yönetimi ve Stratejik Yönetim: Üç Modelin Karşılaştırmalı Kavramsal ve Kurumsal Değerlendirmesi”, ATDD, c. 13, sy 5, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA87RH84UU
ISNAD
Khalilov, Taleh. “Yükseköğretim Yönetimi ve Stratejik Yönetim: Üç Modelin Karşılaştırmalı Kavramsal ve Kurumsal Değerlendirmesi”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 13/5 (01 Ekim 2026). https://izlik.org/JA87RH84UU.
JAMA
1.Khalilov T. Yükseköğretim Yönetimi ve Stratejik Yönetim: Üç Modelin Karşılaştırmalı Kavramsal ve Kurumsal Değerlendirmesi. ATDD. 2026;13. Available at https://izlik.org/JA87RH84UU.
MLA
Khalilov, Taleh. “Yükseköğretim Yönetimi ve Stratejik Yönetim: Üç Modelin Karşılaştırmalı Kavramsal ve Kurumsal Değerlendirmesi”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, c. 13, sy 5, Ekim 2026, https://izlik.org/JA87RH84UU.
Vancouver
1.Taleh Khalilov. Yükseköğretim Yönetimi ve Stratejik Yönetim: Üç Modelin Karşılaştırmalı Kavramsal ve Kurumsal Değerlendirmesi. ATDD [Internet]. 01 Ekim 2026;13(5). Erişim adresi: https://izlik.org/JA87RH84UU

 

Copyright and Licensing Policy

Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi adopts an open access publishing policy in accordance with the Budapest Open Access Initiative (BOAI).

Copyright in published articles remains with the author(s). By submitting a manuscript, authors retain the copyright to their work and grant the journal the right of first publication. Authors do not transfer ownership of copyright to the journal.

The journal provides immediate and free open access to all published content under the terms of the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0):
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Under the CC BY-NC 4.0 license, users may read, download, copy, distribute, share, reproduce, adapt, translate, and otherwise reuse the published material in any medium or format for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given to the original author(s) and source, a link to the license is provided, and any changes are indicated where applicable.

Any use of the published material for commercial purposes is not permitted under the CC BY-NC 4.0 license.

The authors bear full scientific, ethical, and legal responsibility for the content of their manuscripts. Opinions, interpretations, and claims expressed in published articles are solely those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the editors or the Editorial Board.

The journal does not claim ownership of the copyright in published articles.

© Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (ATDD). Individual articles are licensed under the CC BY-NC 4.0 license.

 

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiYnkucG5nIiwicGF0aCI6IjkwMWYvMjY0NS82ZDAyLzZhNzNiZGFhMDQ1YjU3LjY0NjA0OTIwLnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3MzY5MCwibm9uY2UiOiI2MmM2ODQzMmQxZDY5NzY2ZmI5ZTkxOGQ4MmY4MzdmOSJ9.y4SC5MPockrmqFSBIeba9s6E_Jf6fjC9K-Fn6WAkhGM

         download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW1hZ2UucG5nIiwicGF0aCI6ImM1NTQvZmM4OS8yMmIxLzZhNzNiZTM1OGFmMDk5LjE5Mzg2NTI0LnBuZyIsImV4cCI6MTc4NTk3MzgyOSwibm9uY2UiOiJjMTYzMzJlZDA1NzkzOTUyOWE5YWEwMzM0YzNkOWJhOSJ9._tQb_6jWIXbyfAStrBGmJMpaWAJV86U8BAHyYGxkyUU   

Journal Performance & Bibliometric Indicators (2025)

International Academic Visibility and Bibliometric Impact of ATDD

Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (Academic Journal of History and Idea – ATDD) is registered in OpenAlex, a global scholarly information platform that supports the discovery of academic publications, the analysis of citation relationships, and the bibliometric assessment of research outputs.

According to the bibliometric data displayed on the journal's official OpenAlex profile as of October 22, 2026, ATDD has recorded 391 citations and an h-index of 6. These indicators demonstrate the journal's measurable citation presence in the scholarly literature and provide a transparent basis for assessing the academic visibility of its published research.

As an interdisciplinary academic journal dedicated to history, culture, and the social sciences, ATDD is committed to promoting original scholarship, maintaining rigorous editorial standards, upholding publication ethics, and supporting the international dissemination of scholarly knowledge.

The journal continues to strengthen its academic visibility, encourage scholarly engagement across disciplinary and geographical boundaries, and enhance the accessibility and citation impact of its published research.

Bibliometric Data Source: OpenAlex (accessed October 22, 2026).

Total Citations: 391
h-index: 6
OpenAlex Source ID: S4210171998
ISSN: 2148-2292

Official OpenAlex Profile: https://openalex.org/sources/S4210171998