Safevî Dönemi’nde İran’dan Hindistan’a Göçler (1555-1666)
Öz
İslam dininin Hindistan’a
gelişiyle Hint tarihi ve kültüründe yeni bir dönem başlamıştır. Fars şiirinin
ve felsefesinin muazzam zenginliği İslam’ın yayılmasına ve tasavvufun doğmasına
büyük ölçüde katkı sağlamıştır. Farsça, Hint alt kıtasında İngilizler
hâkimiyeti ele geçirene değin Moğol Türklerinin yönetimi altında devletin resmi
dili olarak konuşulup yazılmıştır. Yüzlerce yıl Hint coğrafyasında varlığını
koruyan bu dil, Hindistan’ın yerel dillerinden olan Marathi, Gujarati, Sindhi,
Pencabî, Bengalî, Urduca ve Hintçeye de çok sayıda kelime
vermiştir.Hindistan’da Fars edebiyatı konusu ise üzerinde çokça tartışmanın
yapılabileceği kapsamlı bir konudur. Hindistan’ın orta çağı kültürel anlamda
edebi etkinlikleriyle dikkat çekmektedir. Yazılan Farsça eserlerin çoğunluğu
din içerikli konulardan ve daha çok yorumlardan, sufîlerin konuşmaları veya
söylemlerinden oluşmuştur. Moğol Türklerinin Hindistan’da ortaya çıkışı Fars
edebiyatına ayrı bir ivme kazandırmıştır. Yöneticilerin çoğu hem Delhi'de hem
de diğer siyasi merkezlerde bireysel olarak veya dilin birer himâyecileri
olarak Farsçayı şiir ya da nesirleri geliştirmişlerdir. Hükümdarların Farsçaya
duydukları ilgi ile de İran’ın önemli şairleri saraya davet edilmiş, böylece
İran’dan Hindistan’a göçler artmıştır. Hindistan’a İran’dan göçlere sebep
olarak sadece edebi faaliyetlere sağlanan ortamlar ya da edebiyatçıların desteklenmesi
düşünülmemelidir. Göçlere siyasi çekişmeler ve inançlardaki baskılar da sebep
olmuştur. Ekber Şah, Cihangir ve Şah Cihan döneminde yapılan edebi çalışmalar
bu dönemde öne çıkan eserler, İran’dan Hindistan’a göç eden şairler ve onların
çalışmaları makalemizin asıl konusunu teşkil etmektedir. Ayrıca siyasilerin
İran’dan göçleri ve onların Hint siyasetinde edindikleri konumlarına da kısaca değinilecektir. Amacımız Fars ya da Türk kökenli İranlıların
Hint alt kıtasındaki etkinliklerini, edebiyata ve siyasete olan katkılarını
ortaya koymak ve Orta çağ Hindistan’ı konusunun Türk tarihi açısından önemini,
iç içe geçmiş Fars, Hint ve Türk toplumlarının Hint coğrafyasındaki
varlıklarının kültürel, siyasi, dini ve sosyolojik alanlarda olduğu gibi daha
pek çok alanda yapılacak araştırmalar için uygun zemin ve yeterli kaynaklara
sahip olduğunu vurgulamaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ABDURRAHMAN, Syed Shahabuddin,1957, Glimpses of Indo-Persian Literature, Pre- Mughal Period, in Indo-Iranica 10/2.
- ALAM, Ishrat, Technological Exchange between India and Iran in Ancient and Medieval Time.
- ARORA, U.P, 2002, India, Greece and Iran, The Growth of Civilization in India and Iran, Irfan Habib, New Delhi, India.
- ASTARABADİ, Muhammad Qasim Hindu Shah, 1933, Tarikh-i-Farishta, Naval Kishor edition, Lucknow, Vol I.
- ATHAR M. Ali, 2001, The Mughal Nobility Under Aurangzeb, Oxford University Press.
- BARZEGAR, Karim Najafi, 1998, Mughal -Iranian Relatıons: C. Sıxteenth Century Thesis Submitted To The Jawaharlal Nehru University Doctor Of Philosophy, Centre For Historical Studıes School of Social Science Jawaharlal Nehru University, Supervisor: Prof. Dr. Muzaffar Alam, New Delhi, India.
- BARZEGAR Karim Najafi, 2005, Intellectual movements during Timuri and Safavid period, (1500-1700 A.D) Delhi, Indian Bibliographies Bureau, India.
- BLOCHMANN, H, 1871, Ayîn-i Akbarî Vol.I Aadiesh Book. New Delhi, India.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Berna Karagözoğlu
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
25 Mayıs 2017
Gönderilme Tarihi
8 Ocak 2017
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 4 Sayı: 11