Turkuaz Ermenek Baraj Gölünün Verimlilik Potansiyeli, Sosyo Ekonomik Etkiler Ve Bölge Halkını Göçe Zorlayan Sebepler Açısından İncelenmesi
Öz
Bilim ve
teknolojideki gelişmelerin sanayiye olan yatırımları artırması ve bu
yatırımların enerji gibi önemli bir girdiyi gerektiriyor olması günümüz
ekonomisinin en önemli özelliklerindendir. Su kaynaklarının bu önemli sanayi
girdisinin teminine, yani enerji üretimine dönüştürülüyor olmasında barajlar ve
hidroelektrik santralleri için yer tespiti önem arz etmektedir. Bu yerlerin
başında gelen ve ülkemizin enerji ithalini büyük ölçüde azaltan, bölgeyi
kalkındıran, yıllık 1,2 milyar ve 2015 yılı itibariyle 683 kilowatt saat elektrik enerjisi üreten ülkenin en yüksek birinci
Barajı Ermenek Barajının da bölge ve ülke ekonomisine olan katkıları yadsınamaz
bir gerçektir. Öyle ki enerji üretiminin, su sporlarının, tatlı su
balıkçılığının, vb. faaliyetlerin bölgenin ekonomik kalkınmasında ve istihdam
olanaklarının artmasında rol oynayan faaliyetler arasında olduğu bilinmektedir.
Ayrıca çevreye, bölge halkına olumlu ve olumsuz etkilerin sosyo-ekonomik açıdan
değerlendirilmesi, baraj yapımı ile bölge halkını göçe zorlayan sebeplerin
olduğu bilinmektedir.Çalışmada bu sebeplerin, Taşeli Bölgesi’nin önemli bir
yatırımı olan Ermenek Hidroelektrik Santrali’nde, bölge halkına olan etkiler ve
barajın yapımından faaliyete geçtiği aşamaya kadar olan süreçte yaşanan göç
hareketleri açısından araştırılması amaçlanmıştır. Çavuş köyünden göç eden ve
Ermenek’te yaşayıp baraj yapımından etkilenen bölge halkına ulaşılmıştır. Baraj
gölü oluşumunun, ekonomik getirilerinin yanı sıra, zorunlu göçe, işsizliğe,
yerlerinden ve yurtlarından edinmeye bağlı kültürel kayba yol açtığı gibi
bulgulara ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKKAYA, Uğur, GÜLTEKİN, Arzuhan Burcu, DİKMEN, Çiğdem, Belgin ve DURMUŞ, Gökhan, 2009, Baraj ve Hidroelektrik Santrallerinin (HES) Çevresel Etkilerinin Analizi: Ilısu Barajı Örneği, 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS’09), 13-15 Mayıs, 1-7. BAKIRCI, Muzaffer, 2016, Barajların Mekanın Yeniden Organizasyonuna Etkileri: Melen Barajı Örneği, Marmara Coğrafya Dergisi, 33, 43-464. BARDAKÇI, Halit, 2005, Bütün Yönleriyle Ermenek Başyayla ve Sarıveliler, Erçev Yayınları, İstanbul. BAŞKAYA, Zafer, TÜRK, Emre, 2015, Barajların Olası Çevresel ve Sosyo Ekonomik Etkilerinin Halkın Bakış Açısıyla Değerlendirilmesi: İlisu Barajı ve Hasankeyf Örneği, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8 (40), 347-383. CESCR (CounterCurrent-GegenStrömung), 2011, Türkiye’de Baraj İnşası ve Ekonomik, Kültürel ve Sosyal Hayata Olan Etkileri, Birleşmiş Milletler Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi, Alternatif Gölge Raporu. CERNEA, M. Michael, 2004, ImpoverishmentRisks, Risk Management, andReconstruction: A Model of PopulationDisplacementandResettlement, UN Symposium on HydropowerandSustainable Development, UnitedNations. ERMENEK BELEDİYESİ, 2015, İlçe Faaliyet Raporu, 1-19, http://ermenek.bel.tr/ KRALJEVIC, Andrea, MENG, JianHua, SCHELLE, Patricia, 2013, Baraj Yapımında 7 Günah, Yay. Haz.(WWF-Türkiye), WWF-International– Tatlı Su Programı & WWF-Almanya. KÜÇÜKBAŞOL, Yusuf, 2015, Çoruh Nehri ve Yusufeli Barajı: Toplumsal, Ekonomik ve Çevresel Etkileri Bakımından Bir Baraj İncelemesi, Birey ve Toplum Dergisi, 5 (10), 134-158. MATHUR, Hari, Mohan, 2006, Resettling People Displacedby Development Projects: Some Critical Management Issues, SocialChange, 36-86. MULUK, Çağrı, B. , TURAK, Ayşe, YILMAZ, Deniz, ZEYDANLI, Uğur, BİLGİN, C. Can, 2009, Hidroelektrik Santral Etkileri Uzman Raporu: Barhal Vadisi, Kaçkar Dağları Sürdürülebilir Orman Kullanımı ve Projesi, 1-92. ORHAN, Fatih, 2015, Baraj Göllerinin Alternatif Ekonomik Faaliyetlerde Kullanımı: Borçka Baraj Gölü Örneği, Marmara Coğrafya Dergisi, 32, 380-402. ÖZGEN, Nurettin, KARADOĞAN, Sabri, 2013, Mekansal Etkileri Bakımından Hidroelektrik Santrallerin (HES) Swot Analizine Göre İncelenmesi: Alkumru ve Kirazlı Barajları Örneği (Siirt), İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Dergisi, 26, 21-45. ROBİNSON, W. Courtland, 2003, RisksandRights: TheCauses, Consequences, andChallenges of Development-InducedDisplacement, TheBrookingsInstitution-SAIS Project on InternalDisplacement, Washington. SEVER, Ramazan, ULUKALIN, Özlem, 2010, Artvin İlinde Yapılan/Yapılmakta Olan Barajlar Hakkında Artvin Halkının Bazı Görüşleri, Doğu Coğrafya Dergisi, 23, 65-80. ŞAHİN, Kemalettin, 2000, Altınkaya Baraj Suları Altında Kalan Köylerden Göç Edenlerin Karşılaştıkları Sorunlar Ve Vezirköprü Şehrine Etkileri, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C.1, S.1, 85-99. ŞATIROĞLU, İrge. K, 2012, Zorunlu Göç ve Yeniden Yerleşimin Toplumsal Çevre Üzerindeki Etkisi: Tahtalı Barajı Örneği, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. Karaman İl Kültür Turizm Müdürlüğü, 2012, Taşeli Bölgesi’nin Turizm Potansiyelinin Araştırılarak Stratejik Turizm Planının Hazırlanması Projesi Araştırma ve Tespit Raporu, Simya Danışmanlık, 5-84. http://www.konyadayatirim.gov.tr/images/dosya/ta%c5%9eel%c4%b0%20b%c3%96lges%c4%b0n%c4%b0n%20tur%c4%b0zm%20potans%c4%b0yel%c4%b0n%c4%b0n%20ara%c5%9etırılarak%20stratej%c4%b0k%20tur%c4%b0zm%20planının%20%c3%87ıkartılması.pdf., Erişim: 17 Haziran, 2016.
- https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr, Erişim: 1 Temmuz 2016.
- http://ermenek.bel.tr/userfiles/file/ermenek%20bld_%202015%20y%c4%b1l%c4%b1%20faaliyet%20raporu%20(1).pdf, Erişim: 22 Temmuz 2016.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Aralık 2016
Gönderilme Tarihi
10 Kasım 2016
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 3 Sayı: 10