II. Dünya Savaşı Sürecinde Türkiye’nin Savunma Sanayisi ile İlgili Arayışları: General M. Sırrı Seyrek’in Mısır ve İngiltere Temasları (1942-1943)
Öz
II.
Dünya Savaşı diplomasisi her devlet için farklı dengelerin birlikte düşünüldüğü
bir diplomasi dönemi olmuştur. Sahip olduğu stratejik konumu sayesinde bu
hassas diplomasiyi sürdürmek zorunda olan bir devlet de şüphesiz Türkiye idi. İsmet
İnönü liderliğindeki Türkiye, bu süreçte dış politikasını her ne kadar tarafsız
kalmak üzerine inşa etmişse de II. Dünya Savaşı’na katılan Mihver ve Müttefik
devletler, Türkiye’yi savaşa yanlarında dâhil etmek için yoğun siyasi baskı ve
çabalar içerisine girmişlerdir. Buna karşılık Türk dış politikası her iki
tarafa dengeli ve temkinli bir tarzda idare edilmiştir. Türkiye, özellikle
çekindiği ve savaşta kendisini zor duruma düşürecek olan askeri teçhizat
ihtiyacını karşılamak için ittifak tekliflerini bu eksende yürütmüştür. Müttefik
grubundan İngiltere’nin Türkiye’yi savaşa dâhil etme çabalarına karşılık,
Türkiye savaşa girmeden önce askeri malzeme ihtiyacını gidermeyi istemekteydi.
Bu amaçla ihtiyaç duyduğu bir kısım askeri malzeme ve lojistiği temin etmek
amacıyla General Mehmet Sırrı Seyrek başkanlığında Mısır ve İngiltere’ye giden
heyetin temasları bu çalışmada ayrıntıları ele alınmıştır. Çalışma, heyet
başkanı General M. Sırrı Seyrek’in Milli Müdafaa Vekâleti’ne sunduğu raporun
incelenmesiyle hazırlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- CCA., 30.18.1.2.100.97.4.5. CCA., 30.11.1.0.148.21.6. CCA., 030.10.200.364.16.2. CCA., 030.10.200.364.16.3. CCA., 030.10.200.364.16.4. CCA., 030.10.200.364.16.5-6. CCA., 030.10.200.364.16.7. CCA., 030.10.200.364.16.9. CCA., 030.10.200.364.16.11. CCA., 030.10.200.364.16.12. CCA., 030.10.200.364.16.13. CCA., 030.10.200.364.16.14. ARMAOĞLU, F., 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi, İstanbul: Alkım Yayınları, 2010. BARKAY, G. İ., Amerikan Diplomasisinde Türkiye, İstanbul: Büke Yayınları, 2001. BROOKS, R. R., The Handley Page Victor: The History and Development of Classic Jet, Pub. by Pen and Sword Aviation, S. Yorkshire, 2007. ÇAKMAK, H., Türk Dış Politikası 1919-2008, İstanbul: Platin Yayınları, 2008. ÇAVDAR, T., Türkiye’nin Demokrasi Tarihi 1839-1950, Ankara: İmge Kitabevi, 1999. DEMİRER, M. A., İkinci Dünya Savaşı ve Sonrasında Türkiye, Ankara: Türkiye Barolar Birliği Yayınları, 2015. EL, B., Franz Von Papen‟in Ankara’daki Büyükelçilik Yılları, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2006. ESMER, A. Ş., “Savaş İçinde Türk Diplomasisi 1939-1945”, Çağdaş Türk Diplomasisi: 200 Yıllık Süreç, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1999. GÜRBÜZ, K., “İkinci Dünya Savaşı’nda Balkanlardaki Gelişmeler Ve Türkiye’nin Tutumu”, U.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 8, sy. 13 (2007): 363-373. KARAKUŞ, E., İngiliz Belgelerinde İkinci Dünya Savaşı Öncesi Türk-İngiliz İlişkileri 1938-1939, Ankara: G. ATSE Yayınları, 2004. KODAL, T., “II. Dünya Savaşı Sırasında Türkiye-Irak İlişkiler ve Irak Hakkında Bilinmeyen Bir Kaynak: Ziya Karamürsel’in Irak Seyahat Notları”, A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, sy. 40 (2009): 391-421. KÖNİ, H., “II. Dünya Savaşı Öncesinde Türk Dış Politikası”, A.Ü.T.İ.T.E. Atatürk Yolu Dergisi, sy. 1 (1988): 43-63. ÖKÇÜN, A. G., Ökçün, A. R., Türk Antlaşmaları Rehberi 1920-1973, Ankara: Sevinç Matbaası, 1974. ÖZÇELİK, M., “İkinci Dünya Savaşı’nda Türk Dış Politikası”, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2, sy. 29 (2010): 253-269. ÖZMEN AKIN, N., Rauf Orbay’ın Londra Büyükelçiliği 1942-1944, İstanbul: Bağlam Yayıncılık, 1999. SANDER, O., Siyasi Tarih 1918-1994, Ankara: İmge Kitabevi, 2014. SOYSAL, İ., “İki Dünya Savaşı Arasında Avrupa’da Kuvvet Dengeleri ve Barışçı Türkiye”, Çağdaş Türk Diplomasisi: 200 Yıllık Süreç, Ankara: TTK Yayınları, 1999. ŞAHİN, M. S., “Hitler’in İktidara Gelişinin Türk Diplomatik Raporlarına Yansıması”, Tarih Okulu Dergisi 11, sy. XXXV (2018): 281-298. UZMAN, N., “II. Dünya Savaşı Sonrasında Sovyet Talepleri ve Türkiye’nin Tepkisi”, Gazi Akademik Bakış 11, sy. 22 (2018): 117-142.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
İrşad Sami Yuca
0000-0001-5797-3100
Türkiye
Nevzat Erdoğan
Bu kişi benim
0000-0002-0017-0144
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
5 Temmuz 2019
Gönderilme Tarihi
28 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 6 Sayı: 2