Koryo(Korea) Under Mongolian Domination

Abstract

Moğol Hakimiyetinde Koryo(Kore)

Öz

Kuzeydoğu Asya’nın merkezi olan batıda Çin, doğuda Japonya arasında yer alan Kore yarımadası tarih boyunca saldırılara, istilalara maruz kalmıştır. Kore tarihinde Üç Krallık Dönemi olarak bilinen dönemde yarımadada varlık gösteren Silla, Goguryeo ve Paekche(Baekje) krallıkları arasında yarımadaya hâkim olma mücadelesi yaşanmıştır. Yarımadadaki mücadeleler X. yüzyılda Koryo Krallığı’nın tek bir yönetim altında yönetmeye başlamasıyla son bulmuştur. Ancak bu birlik ve barış ortamı Kuzeydoğu Asya’da Kitan, Cürcen, özellikle de Moğolların yükselişi ile bozulmuştur. Özellikle XIII. yüzyıl Koryo-Moğol mücadelelerinin yoğun yaşandığı bir dönem olmuştur. Yarımadaya Kitanların saldırılarının Moğolların yardımıyla püskürtülmesi ile başlayan ilişkiler, sonrasında Koryo’nun tabi olmasıyla sonuçlanmıştır. Cengiz Han ve Ögeday döneminde vergi ödenirken, Mengü Han döneminde veliaht prensin rehin olarak gönderilmesi kabul edilmiştir. Kubilay döneminde ise bu tabiiyete evlilik eklenmiş, Koryo’nun Moğollara karşı isyan etmesi önlenmek istenmiştir. Koryo Kubilay’ın seferlerinin önemli bir siyasi ve askeri basamağı olmuştur. Stratejik konumu, mevcut imkânları Koryo’yu göz ardı edilemez bir konuma getirmiştir. Moğol hâkimiyeti Koryo üzerinde hem olumlu hem olumsuz etkiler bırakmıştır. Çalışmamızda Koryo-Moğol ilişkisinin tarihsel süreci ve bu ilişkinin iki devlet üzerindeki etkileri ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Koryo
• Moğol
• Kore
• Yuan
• Tabiiyet

Армяне на Ближнем Востоке : оценка исторического процесса Иранских, Ливийских и Сирийских Армян

Öz

В данном исследовании в общих чертах будет рассмотрен исторический процесс формирования армянской диаспоры на ближнем востоке. В рамках исследования в первую очередь будет оценена концепция диаспоры и диаспорологических исследований в международной литературе. Таак же будут рассмотрены международные отношение Османской Империи и сегодняшней Турции на политическое влияние формирования этой диаспоры. Таким образом, нынешняя политическая ориентация армянской диаспоры на ближнем востоке будет отражена в том, насколько влиятельным является регион, в котором они живут. Другими словами, это исследование будет искать ответы на следующие вопросы: как политическая, экономическая, социальная и культурная структура региона, в котором они живут, формируют структуру этих диаспор?можно ли упоминать армянскую диаспору на ближнем востоке как монолитную единицу или диаспора структурируется по страновому признаку? как события на ближнем востоке повлияли и сформировали структуру армянской диаспоры в историческом процессе?

Anahtar Kelimeler

• Диаспора, Армяне, Иран, Ливия, Ближний Восток

Kaynakça

1. AGARWAL, B.S., “Korea As an Epcentre on Northeast Asian Power Politics: A Historical and Geopolitical Perspective”, The Indian Journal of Political Science, c:67, sy:2(2006): 261-278.
2. AL-DİN, R., The Successors of Genghis Khan, çev. John Anrew Boyle, New York-London: Columbia University Press, 1971.
3. BARTHOLD, V.V., Moğol İstilasına Kadar Türkistan, haz. Hakkı Dursun Yıldız, İstanbul: Kronik Kitap, 2017.
4. BEYANİ, Ş., Moğol Dönemi İran’ında Kadın, çev. Mustafa Uyar, Ankara: TTK Yayınları, 2015.
5. BİELENSTEİN, H., Diplomacy and Trade in Chinese World, Leiden-Boston: Brill Academic Pub, 2005.
6. BİELER, S., “Private Armies in The Early Korean Military Tradition”, Penn History Review, c.19, sayı.1(2011): 47-75.
7. COHEN, W. I., East Asia At The Center, New York, Columbia University Press, 2000.
8. CÜVEYNİ, A. A. M., Tarih-i Cihan Güşa, çev. Mürsel Öztürk, Ankara: TTK Yayınları, 2013.

9. ÇANDARLIOĞLU, G., “Orta Asya-Japon Münasebetleri”, Tarih, sayı.33(1982): 199-214.
10. D’OHSSON, A. K., Moğol Tarihi, çev. Bahadır Apaydın, Ankara: Nesnel Yayınları, 2014.
11. FAZLULLAH, R., Camiu’t Tevarih (İlhanlılar Kısmı), çev. İsmail Aka, Mehmet Ersan, Ahmad Hesamipour, Ankara: TTK Yayınları, 2013.
12. GROUSSET, R., Bozkır İmparatorluğu, çev. M.Reşat Üzmen, İstanbul: Ötüken Yayınları, 2014.
13. HENTHORN, W., Korea: The Mongol Invasion, Leiden: E.J Brill publishing, 1963.
14. HOLCOMBE, C., Doğu Asya Tarihi (Çin, Japonya, Kore), çev. Muhammed Murtaza Özeren, İstanbul: Dergâh Yayınları, 2016.
15. HULBERT, H. B., History of Korea, cilt 1, London: Routledge&Kegan Paul, 1905.
16. HUMBLE, G., Yuan Shi Annals of Shizu (1259), https://www.academia.edu/38969858/Yuanshi_Annals_of_Qubilai_1_ (02.05.2020).
17. HWANG, K. M., Kore Tarihi, çev. Ayşe Su Doğru, İstanbul: Feylesof Kitap, 2018.
18. İBNÜ’L İBRİ, Ebü’l –Ferec, Tarihu Muhtasari’d-Düvel, çev. Şerafeddin Yaltkaya, Ankara: TTK Yayınları, 2011.
19. İNOUE, T., A Nautical Archaeological Study of Kublia Khan’s Fleets, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Texas, A&M University, 1991.
20. KİM, D. K., The History of Korea, USA: Greenwood Publishing, 2015.
21. KOBAYASHİ, K., 元寇と南北朝の動乱(Genko to Nanbokuchou no Douran-Moğol İstilası ve Kuzey-Güney Hanlıklarındaki Karışıklık), Tokyo: Yoshikawa Publishing, 2009.
22. KÜÇÜKYALÇIN, E., Samuraylar Çağı, İstanbul: İnkılap Yayınevi, 2013.
23. LEDYARD, G., “Two Mongol Documents in Koryo-sa”, Journal of American Oriental Society 83, sy.2, (1963): 225-239.
24. LEDYARD, G., “The Mongol Campaigns in Korea and The Dating of “The Secret History of The Mongols”, Central Asiatic Journal 9, sy.1(1964): 1-22.
25. LEE, Hee-Soo, İslam ve Türk Kültürünün Uzakdoğu’ya Yayılması, Ankara: TDV Yayınları, 1991.
26. LEE, K. H., “Goryeo(Koryo) Kingdom”, The Encyclopedia of Empire, ed. John M. MacKenzie, 2016, https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe390.
27. MİN, H., “Koryo Politics Under The Mongol Control: Dynastic Continuity During The Period of Royal Absence”, International Journal of Korean History, c.1 (2000): 17-36.
28. MİNG, H. H., From The Mongols to The Ming Dynasty: How A Begging Mongk Became Emperor of China, Zhu Yuan Zhang, New Yor: Algora Publishing, 2016.
29. Moğolların Gizli Tarihi, çev. Ahmet Temür, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1986.
30. PANG, L. J., China As A Sea Power,1127-1368: A Preliminary Survey of The Maritime Expansion and Naval Exploits of The Chinese People During The Southern Song and Yuan Period, Singapore: Hon-Kong University Press, 2012.
31. PETERSON, M.& MARGULİES, P., A Brief History of Korea, USA: Facts on File, 2010.
32. ROBİNSON, D. M., Empire’s Twilight, Northeast Asia under The Mongols, Cambridge-London: Harward University Press, 2009.
33. ROSSABİ, M., Kubilay Han, çev. Özgür Özol, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2015.
34. ROSSABİ, M., From Yuan to Modern China and Mongolia: The Writings of Morris Rossabi, Leiden: Koninklijke Brill NV, 2014.
35. ROSSABİ, M., “The Reign of Khubilai Khan”, The Cambridge History of China, c.6, Cambridge: Cambridge University Press, 2008.
36. ROZYCKİ, W. V., “A Korean Loanword in Mongol”, Mongolian Studies, c.13, The Hangin Memorial Issue(1990): 143-151.
37. SASAKİ, R. J., The Origin of The Lost Fleet of The Mongol Empire, USA: Texas A&M University Press, 2015.
38. SETH, M. J., A History of Korea: From Antiquity to The Present, United Kingdom: Rowman&Littlefield Publisher, 2010.
39. SHUHO Z. ve Charlotte von V.. “ Japan’s Foreign Relations 1200 to 1392 A.D: A Translation from “Zenrin Kokuhoki””, Monumenta Nipponica, cilt 57, sayı 4, 2002, ss.413-445.
40. SOYOUNG, C., “Kingship Away From Kingdom: The Life of King Ch’ungson(1275-1325)”, Asiatische Studien, c.71, s.4(2018): 1093-1118.
41. TAKASHİGE, S., 元と高麗の侵攻( Gen to Korai no Shinkou-Moğol ve Kore’nin İstilası), Tokyo: Daido Printing e-bunken, 2015.
42. TAMURA, J., “アリブカの亂について(Ari Buka no ran ni nitsuite- Arık Buka İsyanı)”, Toyoshi Kenkyu 14/3, Kasım(1955): 1-16.
43. TANAKA, M., 元寇物語 (Genko Monogatari- Moğol Efsanesi), Tokyo: Seiun Shobo pub., 1970.
44. TURNBULL, S., The Mongol İnvasions of Japan 1274 and 1281, Oxford: Osprey Publishing, 2010.
45. UYAR, M., “Buqa Chingsang: Protagonist of Qubilai Khan’s Unsuccessful Coup Attempt Against The Hülagüid Dynasty”, Belleten, c.81, s.291: 373-386.
46. YAMADA, N., Ghenko: The Mongol Invasion of Japan, London: Smith, Elder&Co, 1916.
47. YOON, S. H., “Relations Between Japan and Korea, A Diachronic Survey in Search of A Pattern”, Yüksek Lisans Tezi, Cantenbury University, 2015.
48. YUN, P., “Mongol Cultural Influence in The Late Koryo Period”, http://www.ikorea.ac.kr/congress/upload/%EC%97%AD%EC%82%AC5-2%EC%9C%A4%EC%98%81%EC%9D%B8.pdf, (28.04.2020).
49. WHİTİNG, M. C., Imperial Chinese Military History, USA: Writers Club Press, 2002.