Research Article

Kendilik Bahsi ve ‘Ahlat Ağacı’ Filminde Modernite Eleştirisi

Number: 6 December 31, 2021
EN TR

Kendilik Bahsi ve ‘Ahlat Ağacı’ Filminde Modernite Eleştirisi

Abstract

Bu çalışmada modern bireyin kendini var etme çabası bağlamında çağ getirisi olarak karşılaştığı problemler, zorunluluklar ve değer yargıları ele alınmıştır. Türkiye özelinde bireyin kendisiyle çatışması, aidiyeti, yaşam biçimi, ahlâkî problemleri ve modern dönemde oluşan dikotomilerden olan kent-taşra ve gelenek-modernite ilişkisi incelenmiştir. Aşırı bireycilik, modernite ile birlikte geleneksel değerlerin önemsizleşmesi ve tüketim odaklı anlık yaşam tarzına geçilmesinin neticesinde oluşan ait olma hissinin kaybı, vicdan ve ahlâk kavramlarının bireylerdeki karşılığı ile birlikte işlenmiştir. Bu çerçevede ahlâk meselesi odak noktayı teşkil etmektedir. Modern iletişim çağında sinema, yaşamın gerçeklerini yansıtma konusunda önemli bir araç haline gelmiştir. Film odaklı sosyal hayat incelemeleri bu doğrultuda önemlidir. Makalede Türkiye’de temelde yaşanan değişim ve dönüşümlerin bireydeki etkileri, modern çağda sosyal hayat, eğitim, din, meslek ve aile mevzuları, Ahlat Ağacı filmi üzerinden irdelenmiştir. Film senaryosu, senaristlerinden biri ve Nuri Bilge Ceylan’ın amcasının oğlu olan Akın Aksu’nun hikayesi üzerine yazılmıştır. Nuri Bilge Ceylan, filmlerinde insan doğasını ve toplumsal sorunları derinlemesine işlemektedir. Gerçekliği filmlerinde doğrudan, birçok yön ve detayıyla göstermeye çalışmaktadır. Ceylan’ın filmleri üst-kurguya sahip eleştirel filmlerdir. Ahlat Ağacı da tüketim toplumunu, kapitalist yaşam biçimini ve bireydeki yansımalarını ince bir alay ve ironi ile sergilediği uzun soluklu yapıtlarındandır. Film, Sinan’ın kendini arama serüveninde karşılaştığı karakterler ile kurduğu ilişkiler doğrultusunda analiz edilmiştir. Nuri Bilge Ceylan’ın filmde yalnızca modernitenin izlerine değil, post-modernitenin sorunlarına da cesurca değindiği ve eleştirilerini de diyaloglarla apaçık şekilde sunduğu görülmüştür. Yapıt, post-modern dönemde çekilmiş ve Türkiye’nin toplumsal sorunlarıyla birlikte çağa ait problemlere de değinmiştir. Bireylerin moderniteyle birlikte kendilik süreçlerinde bağsız, süreksiz ve parçalı yaşam biçimine sürüklenmesi kimlik bunalımlarına sebep olmuştur. Bu durum kişisel olmakla birlikte toplumsal hafızaya müdahaleyi de ifade etmektedir. Taşradan kente geçişte izleri zamanla bulanıklaşsa da gelenek ve modernite ikiliği göze çarpmaktadır. Çalışmada bu bireysel değişimle birlikte aile ve toplumda gerçekleşen değişiklikler de incelenmiştir. Modernite ile artan hızlı yaşam zorunluluğu ve güncelden geri kalmanın oluşturduğu bunalımlar ele alınmıştır. Bireyin davranışlarında kararsız, sıkışmış ve yalnız hissetmesi son yüzyılda belirginleşmiştir. Bu bağlamda Ahlat Ağacı’nda başkarakter Sinan’ın yalnızlığı, taşra ve kent, hayalleri ve hayat şartları arasında sıkışmışlığı da taşradan kaçmasıyla başlamış ve taşrada kendini bulmasıyla sonuçlanmıştır. Kendi gerçekliğinden kaçarak tekrar taşraya babasının kaldığı yere dönen Sinan karakterinde değişim içinde süreklilik perspektifi görülmektedir.

Keywords

References

  1. Adorno, Theodor W. Kültür Endüstrisi Kültür Yönetimi. Çeviren Nihat Ülner, Mustafa Tüzel, ve Elçin Gen. İstanbul: İletişim, 2011.
  2. Aktay, Yasin. Postmodern Kavşakta Din ve Sivil Toplum. İstanbul: Tezkire Yayıncılık, 2015.
  3. Altun, Fahrettin. Modernleşme Kuramı. İstanbul: İnsan Yayınları, 2017.
  4. Argın, Şükrü. “Kapitalist Toplumda İşin ve İşgücünün ‘‘Kaderi’: Post-Fordizm”, sy 41 (1992): 16-29.
  5. Aydoğan, Emine. “Descartes’in Ahlak Anlayışı / Descartes’s Ethıcs”. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 55 (22 Ocak 2018): 101-15.
  6. Barthes, Roland. Göstergebilim İlkeleri. Çeviren Mehmet Rifat ve Berker Vardar. İstanbul: Kültür Bakanlığı, 1979.
  7. Baudrillard, Jean. İmkânsız Takas. Çeviren Ayşegül Sönmezay. İstanbul: Ayrıntı, 2012.
  8. Bauman, Zygmunt. Akışkan Hayat. Çeviren Akın Emre Pilgir. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2020.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religion, Society and Culture Studies

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

December 31, 2021

Submission Date

April 15, 2021

Acceptance Date

December 5, 2021

Published in Issue

Year 2021 Number: 6

APA
Çamurdaş, K. (2021). Kendilik Bahsi ve ‘Ahlat Ağacı’ Filminde Modernite Eleştirisi. ATEBE, 6, 1-18. https://doi.org/10.51575/atebe.917066
AMA
1.Çamurdaş K. Kendilik Bahsi ve ‘Ahlat Ağacı’ Filminde Modernite Eleştirisi. ATEBE. 2021;(6):1-18. doi:10.51575/atebe.917066
Chicago
Çamurdaş, Kübra. 2021. “Kendilik Bahsi Ve ‘Ahlat Ağacı’ Filminde Modernite Eleştirisi”. ATEBE, nos. 6: 1-18. https://doi.org/10.51575/atebe.917066.
EndNote
Çamurdaş K (December 1, 2021) Kendilik Bahsi ve ‘Ahlat Ağacı’ Filminde Modernite Eleştirisi. ATEBE 6 1–18.
IEEE
[1]K. Çamurdaş, “Kendilik Bahsi ve ‘Ahlat Ağacı’ Filminde Modernite Eleştirisi”, ATEBE, no. 6, pp. 1–18, Dec. 2021, doi: 10.51575/atebe.917066.
ISNAD
Çamurdaş, Kübra. “Kendilik Bahsi Ve ‘Ahlat Ağacı’ Filminde Modernite Eleştirisi”. ATEBE. 6 (December 1, 2021): 1-18. https://doi.org/10.51575/atebe.917066.
JAMA
1.Çamurdaş K. Kendilik Bahsi ve ‘Ahlat Ağacı’ Filminde Modernite Eleştirisi. ATEBE. 2021;:1–18.
MLA
Çamurdaş, Kübra. “Kendilik Bahsi Ve ‘Ahlat Ağacı’ Filminde Modernite Eleştirisi”. ATEBE, no. 6, Dec. 2021, pp. 1-18, doi:10.51575/atebe.917066.
Vancouver
1.Kübra Çamurdaş. Kendilik Bahsi ve ‘Ahlat Ağacı’ Filminde Modernite Eleştirisi. ATEBE. 2021 Dec. 1;(6):1-18. doi:10.51575/atebe.917066