Research Article

İSTANBUL VE ANKARA'NIN SICAKLIK KAYITLARINDAKİ KENTSEL ETKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: BİREYSEL OLARAK METROPOLLER KENTSELLEŞMEYE YANITTA NASIL FARKLILIK GÖSTEREBİLİR?

Volume: 1 Number: 1 July 3, 2024
TR EN

İSTANBUL VE ANKARA'NIN SICAKLIK KAYITLARINDAKİ KENTSEL ETKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: BİREYSEL OLARAK METROPOLLER KENTSELLEŞMEYE YANITTA NASIL FARKLILIK GÖSTEREBİLİR?

Abstract

Bu çalışma, Türkiye'nin stratejik metropolleri olan İstanbul ve Ankara'nın kentsel ve kırsal bölgelerindeki sıcaklık değişkenliğini, 2011-2018 dönemini kapsayan periyot için uydu, yer gözlemleri ve Avrupa Orta Vadeli Hava Tahmin Merkezi (ECMWF) reanaliz verilerini kullanarak incelemektedir. Bu çalışmanın uygulaması iki temel bileşenden oluşmaktadır. İlk olarak, istasyon gözlemlerinden sağlanan saatlik 2 metre ortalama sıcaklık verileri kullanılarak kentsel ve kırsal istasyonların yıllık, mevsimsel ve aylık sıcaklık özelliklerindeki farklılıklar şehir özelinde analiz edilmiştir. İkinci olarak, GHS Yerleşim Modeli 1 km çözünürlüğünde veri seti kullanılarak kentsel ve kırsal grid noktaları belirlenmiş ve MODIS-Terra günlük yüzey sıcaklık verileriyle kentsel ve kırsal grid noktaları arasındaki uzun vadeli farklılıkları ortaya konmuştur. Ayrıca, grid tabanlı analizde, her şehirde kentsel ve kırsal alanlarda günlük maksimum sıcaklığın belirli bir eşiği aşan gün sayısını karşılaştırmak için yüksek çözünürlüklü CHIRTS-günlük sıcaklık ürünü kullanılmıştır. Sonuçlar, kentsel ısı adası (UHI) etkisi olarak adlandırılan kentsel ve kırsal alanlar arasındaki sıcaklık farkı değişkenliği incelenmiştir. Ancak, bu değişkenlik, kentsel alanların toplam çalışma alanının yaklaşık %20'sini oluşturduğu İstanbul için kentsel alanların %4'ten daha az olduğu Ankara'ya göre çok daha yüksek tespit edilmiştir. İstanbul'daki kentsel kullanımı dikkate aldığımızda, gözlemlenen sıcaklık değerlerinin, olasılık dağılım fonksiyonunun (PDF) daha sıcak bir tarafına kaydığına dair net bir sinyal bulunmakta ve bu durum kernel yoğunluk kestirimi analizi ile ortaya konmaktadır. Ancak, Ankara için karşılık gelen PDF analizinde dikkate değer bir değişiklik görülmemektedir. Uzun vadeli UHI analizleri de bu bulguları desteklemekte olup, İstanbul'un kentsel ve kırsal konumları arasındaki yıllık, mevsimsel ve aylık sıcaklık farkı, Ankara'ya kıyasla daha belirgindir. Bu çalışma, farklı şehirlerde kentsel etkinin geniş bir genelleştirmesinden kaçınmanın önemini aktarmaktadır.

Keywords

References

  1. Argueso, D., Evans, J. P., Fita, L., Bormann, K. J., 2014. Clim. Dyn. 42, 2183-2199. https://doi.org/10.1007/s00382-013-1789-6.
  2. Chapman, S., Watson, J. E. M., Salazar, A., Thatcher, M., McAlpine, C. A., 2017. The impact of urbanization and climate change on urban temperatures: a systematic review. Landscape Ecol. 32, 1921-1935. https://doi.org/10.1007/s10980-017-0561-4.
  3. Dihkan, M., Karsli, F., Guneroglu, A., Guneroglu, N., 2015. Evaluation of surface urban heat island (SUHI) effect on coastal zone: The case of Istanbul megacity. Ocean & Coastal Management 118, 309-316. https://doi.org/10.1016/j.ocecoaman.2015.03.008.
  4. Doan, Q. V., Kusaka, H., Ho, Q. B., 2016. Impact of future urbanization on temperature and thermal comfort index in a developing tropical city: Ho Chi Minh City. Urban Clim. 17, 20-31. https://doi.org/10.1016/j.uclim.2016.04.003.
  5. Donmez, B., Donmez, K., Diren-Ustun, D., Unal, Y., 2021. The Impact of Urban Land Use On the Springtime Frontal Precipitation Event in Ankara: A Case Study of 5 May 2014. EGU General Assembly 2021, online, 19–30 Apr 2021, EGU21-3056. https://doi.org/10.5194/egusphere-egu21-3056, 2021.
  6. Donmez, K., Donmez, B., Diren-Ustun, D., Unal, Y., 2021. Assessment of Urbanization Impact On Heavy Precipitation in Istanbul, Turkey. EGU General Assembly 2021, online, 19–30 Apr 2021, EGU21-3057. https://doi.org/10.5194/egusphere-egu21-3057, 2021.
  7. Gabriel, K. M., Endlicher, W. R., 2011. Urban and rural mortality rates during heat waves in Berlin and Brandenburg, Germany. Environ Pollut. 159 (8-9), 2044-2050. https://doi.org/10.1016/j.envpol.2011.01.016.
  8. Karaca, M., Tayanc, M., Toros, H., 1995. Effects of urbanization on climate of Istanbul and Ankara. Atmospheric Environment 29 (23), 3411-3421. https://doi.org/10.1016/1352-2310(95)00085-D.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Meteorology

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 3, 2024

Submission Date

May 1, 2024

Acceptance Date

June 22, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 1 Number: 1

APA
Dönmez, K., Dönmez, B., Sonuç, C. Y., & Unal, Y. (2024). İSTANBUL VE ANKARA’NIN SICAKLIK KAYITLARINDAKİ KENTSEL ETKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: BİREYSEL OLARAK METROPOLLER KENTSELLEŞMEYE YANITTA NASIL FARKLILIK GÖSTEREBİLİR? Atmosfer Ve İklim Dergisi, 1(1), 39-48. https://izlik.org/JA64JH42RR
AMA
1.Dönmez K, Dönmez B, Sonuç CY, Unal Y. İSTANBUL VE ANKARA’NIN SICAKLIK KAYITLARINDAKİ KENTSEL ETKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: BİREYSEL OLARAK METROPOLLER KENTSELLEŞMEYE YANITTA NASIL FARKLILIK GÖSTEREBİLİR? JAC. 2024;1(1):39-48. https://izlik.org/JA64JH42RR
Chicago
Dönmez, Kutay, Berkay Dönmez, Cemre Yürük Sonuç, and Yurdanur Unal. 2024. “İSTANBUL VE ANKARA’NIN SICAKLIK KAYITLARINDAKİ KENTSEL ETKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: BİREYSEL OLARAK METROPOLLER KENTSELLEŞMEYE YANITTA NASIL FARKLILIK GÖSTEREBİLİR?”. Atmosfer Ve İklim Dergisi 1 (1): 39-48. https://izlik.org/JA64JH42RR.
EndNote
Dönmez K, Dönmez B, Sonuç CY, Unal Y (July 1, 2024) İSTANBUL VE ANKARA’NIN SICAKLIK KAYITLARINDAKİ KENTSEL ETKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: BİREYSEL OLARAK METROPOLLER KENTSELLEŞMEYE YANITTA NASIL FARKLILIK GÖSTEREBİLİR? Atmosfer ve İklim Dergisi 1 1 39–48.
IEEE
[1]K. Dönmez, B. Dönmez, C. Y. Sonuç, and Y. Unal, “İSTANBUL VE ANKARA’NIN SICAKLIK KAYITLARINDAKİ KENTSEL ETKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: BİREYSEL OLARAK METROPOLLER KENTSELLEŞMEYE YANITTA NASIL FARKLILIK GÖSTEREBİLİR?”, JAC, vol. 1, no. 1, pp. 39–48, July 2024, [Online]. Available: https://izlik.org/JA64JH42RR
ISNAD
Dönmez, Kutay - Dönmez, Berkay - Sonuç, Cemre Yürük - Unal, Yurdanur. “İSTANBUL VE ANKARA’NIN SICAKLIK KAYITLARINDAKİ KENTSEL ETKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: BİREYSEL OLARAK METROPOLLER KENTSELLEŞMEYE YANITTA NASIL FARKLILIK GÖSTEREBİLİR?”. Atmosfer ve İklim Dergisi 1/1 (July 1, 2024): 39-48. https://izlik.org/JA64JH42RR.
JAMA
1.Dönmez K, Dönmez B, Sonuç CY, Unal Y. İSTANBUL VE ANKARA’NIN SICAKLIK KAYITLARINDAKİ KENTSEL ETKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: BİREYSEL OLARAK METROPOLLER KENTSELLEŞMEYE YANITTA NASIL FARKLILIK GÖSTEREBİLİR? JAC. 2024;1:39–48.
MLA
Dönmez, Kutay, et al. “İSTANBUL VE ANKARA’NIN SICAKLIK KAYITLARINDAKİ KENTSEL ETKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: BİREYSEL OLARAK METROPOLLER KENTSELLEŞMEYE YANITTA NASIL FARKLILIK GÖSTEREBİLİR?”. Atmosfer Ve İklim Dergisi, vol. 1, no. 1, July 2024, pp. 39-48, https://izlik.org/JA64JH42RR.
Vancouver
1.Kutay Dönmez, Berkay Dönmez, Cemre Yürük Sonuç, Yurdanur Unal. İSTANBUL VE ANKARA’NIN SICAKLIK KAYITLARINDAKİ KENTSEL ETKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: BİREYSEL OLARAK METROPOLLER KENTSELLEŞMEYE YANITTA NASIL FARKLILIK GÖSTEREBİLİR? JAC [Internet]. 2024 Jul. 1;1(1):39-48. Available from: https://izlik.org/JA64JH42RR

Journal of Atmosphere and Climate (ATİK)

This work is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International